II SA/Bd 254/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-05-19
Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, mimo że wcześniej kwestionował zasadność skierowania na takie sprawdzenie?Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, nawet jeśli wcześniej kwestionował zasadność skierowania na takie sprawdzenie. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, która stała się ostateczna i została utrzymana w mocy przez sąd, korzysta z domniemania legalności i prawidłowości, a jej kwestionowanie na etapie postępowania o cofnięcie uprawnień jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący M. S. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (egzamin teoretyczny i praktyczny) w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie skarga skarżącego została oddalona przez WSA w Bydgoszczy. Mimo prawidłowego doręczenia skierowania, skarżący nie przystąpił do egzaminu. W związku z tym Prezydent Miasta B. cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując zasadność naliczenia punktów i twierdząc, że działał w stanie wyższej konieczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przebieg postępowania w sprawie podając, że:
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], znak: [...] cofnął M. S. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B Nr [...] wydane dnia [...] października 2004 r. przez Prezydenta Miasta B. oraz nakazał zwrócić niezwłocznie prawo jazdy do Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta B. Organ I instancji działając na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta B. zauważył, że decyzją z dnia z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym skierowano M. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny. Podstawą wydania decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2011 r. L.dz. [...], o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ww. w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja organu I instancji została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...]. M. S. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 124/14 oddalił skargę. M. S. nie przedstawił w toku postępowania dowodów świadczących o poddaniu się sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie wymienionych na wstępie kategorii prawa jazdy.
Odwołanie od tej decyzji złożył M. S. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż w dniu [...] marca 2010 r. przyjął mandat nałożony w miejscowości M., ponieważ w szpitalu w W., do którego jechał, leżał pacjent wymagający operacji, którą miał przeprowadzić odwołujący się.
Podał, że prawie cztery lata prowadzonej korespondencji nie przyniosło efektu. Zdaniem skarżącego istnienie podejrzenia, że stanowi on zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego jest niezasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w przypadku niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega w szczególności osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.
Organ podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że odwołujący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny. Decyzja ta została zaskarżona w toku instancji, a następnie poddana kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Wobec powyższego, w chwili obecnej nie jest możliwe kwestionowanie zasadności skierowania M. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący pomimo prawidłowego doręczenia skierowania wydanego w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym nie przystąpił do egzaminu. Wobec powyższego w sytuacji, gdy M. S. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu swoich kwalifikacji w zakresie ww. kategorii prawa jazdy, Prezydent Miasta B. był zobligowany cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w tym zakresie.
Ponadto, organ dodał, że przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami nastąpi po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami w ramach ww. kategorii prawa jazdy.
Organ odwoławczy zauważył, że już sam fakt przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazuje, że kierujący pojazdem stwarza zagrożenie dla ruchu w stopniu uzasadniającym przeprowadzenie egzaminu kontrolnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Decyzjom zarzucił naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do rzetelnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący podkreślił, że spowodowane przez niego wykroczenie zostało popełnione w stanie wyższej konieczności. Powyższe twierdzenie uzasadnił tym, że musiał szybko dojechać do szpitala, w którym miał dokonać operacji.
Podkreślił, że organ najpierw powinien udowodnić skarżącemu, że rzeczywiście przekroczył on liczbę 24 punktów, a dopiero później orzekać o cofnięciu uprawnień.
Ponadto, skarżący oświadczył, że od samego początku sprawy kwestionował na piśmie zasadność przypisanego jemu wykroczenia z dnia [...] marca 2010 r. w M., które w efekcie doprowadziło do przekroczenia 24 punktów karnych. Ponownie podkreślił, że przekroczył prędkość działając w stanie wyższej konieczności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Stosownie do tego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
W przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w B. w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. potwierdził zasadność swojego wniosku z dnia [...] lutego 2011 r. skierowanego do Prezydenta Miasta B. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami. Prezydent Miasta B. decyzją z [...] marca 2011 r. skierował skarżącego na teoretyczny i praktyczny egzamin prawa jazdy kat. B. W powyższej decyzji skarżący został pouczony o skutkach niestawiennictwa na egzamin, tj. wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami (k-43 akt administracyjnych sprawy). Powyższa decyzja organu I instancji został utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 124/14 (wyrok prawomocny), WSA w Bydgoszczy oddalił skargę w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wniesioną na powyższą decyzję SKO.
Bezsporne zatem jest, że powyższa decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności, oraz że skarżący nie poddał się kontrolnemu badaniu kwalifikacji.
Organ miał zatem obowiązek w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Orzekające w sprawie organy, opierając się na podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, były związane ustaleniami i rozstrzygnięciem decyzji Prezydenta Miasta B. w przedmiocie skierowania M. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia limitu 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ponieważ skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana zarówno przez samego skarżącego, pomimo że poddał on ją kontroli organu odwoławczego, a następnie kontroli sądowej, (które wykazały, że odpowiada ona prawu), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. pouczył skarżącego, iż nie przystąpienie do ww. egzaminu w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) lub uzyskanie z niego negatywnego wyniku zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym lub art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami będzie skutkowało cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.
W związku z powyższym oraz skoro z niezakwestionowanych ustaleń w sprawie wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i w zakreślonym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zostały spełnione.
W postępowaniu administracyjnym skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie faktycznym sprawy organy administracji działały w granicach i na podstawie prawa. Wobec powyższego, zarzuty skarżącego dotyczące braku podstaw do naliczenia 24 punktów za przekroczenie prędkości i pracy Policji nie mogły odnieść zamierzonego skutku na etapie postępowania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło