II SA/Bd 255/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-01-16

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Anna Klotz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie uzyskał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, mimo prowadzenia postępowania legalizacyjnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, ponieważ inwestor nie spełnił podstawowego warunku legalizacji, jakim jest uzyskanie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Brak takiej decyzji, a wręcz decyzja odmawiająca jej wydania, wyłącza możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 P.b. Zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może być udzielona na etapie postępowania legalizacyjnego, a kwestie dotyczące naruszeń przepisów o drogach publicznych nie były przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, ponieważ inwestor nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor w skardze do WSA podnosił m.in. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oraz niezaczekania na rozstrzygnięcie wniosku o odstępstwo od przepisów technicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...].04.2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, dalej powoływana jako P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 dalej powoływana jako K.p.a.) nakazał W. H. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego blaszanego na działce nr [...] KM [...] przy ul. K. we W. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...].04.2014 r., nr [...], odmówiono W. H. ustalenia warunków zabudowy na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] obręb W. KM [...] położonej przy ul. K. we W. Przepisy Prawa budowlanego stanowią, że podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu. Wobec powyższego organ nie ma możliwości przeprowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego, gdyż ww. decyzja Prezydenta Miasta W. stanowi niedopełnienie jednego z koniecznych warunków decydujących o możliwości podjęcia procesu legalizacyjnego, wyszczególnionych w art. 48 ust. 2 P.b. Wobec niespełnienia przez inwestora warunku koniecznego określonego w art. 48 ust. 2 P.b., umożliwiającego przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, organ zobowiązany był do zastosowania art. 48 ust. 1 ww. ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. H. wskazując w jego uzasadnieniu, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...].04.2014 r., w oparciu o którą PINB wydał zaskarżoną decyzję, została wydana również z naruszeniem przepisów proceduralnych (nie z własnej winy nie brał czynnego udziału, gdyż przebywał w szpitalu). W dalszej części uzasadnienia odwołujący wskazał, że sporny budynek nie naruszała zasady dobrego sąsiedztwa. Ponadto, jest prowadzone postępowanie, w toku którego organ uzyskał upoważnienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...].06.2014 r. do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie warunków technicznych, a PINB nie zaczekał na zakończenie tego postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., znak [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 48 ust. 1 , art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 P.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...].03.2013 r. PINB Miasta W. przeprowadził kontrolę nieruchomości na działce nr [...] KM [...] przy ul. K. we W., podczas której stwierdzono wybudowanie blaszanego budynku gospodarczego o wymiarach 8,10 x 7,40 m bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, czym został naruszony art. 28 P.b. W związku z powyższym organ l instancji podjął postępowanie legalizacyjne i w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b. wydał [...] .06.2013 r. postanowienie, którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia wymaganych dokumentów, tj. zaświadczenia Prezydenta Miasta W. o zgodności lokalizacji budynku gospodarczego blaszanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec niewywiązania się zobowiązanego z nakazanego obowiązku, organ l instancji wydał zaskarżoną decyzję. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie zmierzające do legalizacji samowolnie wybudowanego budynku zastępuje postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę, które powinno poprzedzać rozpoczęcie realizacji obiektu wymagającego takiego pozwolenia (art. 28 ust. 1 P.b.) lub zgłoszenia (art. 30 ust. 5 P.b.). Ustawodawca zezwolił na legalizację samowoli budowlanej, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego w prawem. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta W. decyzją z [...].04.2014 r., Nr [...], odmówił inwestorowi ustalenia warunków zabudowy na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy już istniejącej. Dostosowanie nowej zabudowy do urbanistycznych cech istniejącej zabudowy łączy się nierozerwalnie z linią zabudowy. Szczegółowe warunki określenia cech nowej zabudowy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (Dz. U. Nr z 2003 r. Nr 164, poz.1588). Zgodnie z § 4 pkt 3 ww. rozporządzenia, dopuszcza się wyznaczenie linii nowej zabudowy, jeżeli to wynika z analizy. Z przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że przy ul. K. nie ma żadnego budynku, który zlokalizowany byłby bezpośrednio przy granicy z ulicą, co mogłoby stanowić podstawę do wskazania w ten sposób linii zabudowy. Ponadto, przedmiotowy budynek gospodarczy jest usytuowany bezpośrednio na granicy działki. Taka linia zabudowy jest niezgodna z przepisami odrębnymi. Ulica K. zaliczona jest do kategorii dróg gminnych i jako droga publiczna stanowi fragment miejskiej sieci drogowej. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), obiekty budowlane przy drodze gminnej w terenie zabudowy powinny być usytuowane w odległości co najmniej 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. W decyzji tej wskazuje się także, że inwestycja nie może być sytuowana w odległości od drogi publicznej mniejszej niż ukształtowana dotychczasową zabudową i jest sprzeczna z ustawą o drogach publicznych. Miejski Zarząd Dróg we W. w piśmie z [...].09.2013 r. stwierdził, że bliższe posadowienie budynku gospodarczego, niż zgodne z istniejącą zabudową, spowoduje zakłócenie w funkcjonowaniu miejskiego układu drogowego. W przypadku gdy organ poweźmie wiedzę, że któryś z warunków koniecznych do przeprowadzenia legalizacji obiektu jest niemożliwy do zrealizowania, nie powinien wszczynać procedury legalizacyjnej, gdyż naraziłoby to inwestora na niepotrzebne koszty finansowe takiego postępowania. W oparciu o powyższą decyzję Prezydenta Miasta W. z [...].04.2014 r. o odmowie wydania warunków zabudowy dla budynku gospodarczego brak było podstaw do podjęcia przez powiatowy organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 48 ust. 2 P.b. Przepis art. 48 ust. 1 P.b. stanowi, że właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa jest zgodna m.in. z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy o zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w niniejszej sprawie nie występuje. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że niezasadny jest zarzut niezaczekania przez organ l instancji na rozstrzygnięcie wniosku złożonego przez skarżącego do Prezydenta Miasta W. w sprawie zgody na odstępstwo od warunków technicznych dotyczące usytuowania przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 9 ust. 1- 4 P.b. i przyjętym orzecznictwem w tym zakresie, na etapie legalizacji samowoli budowlanej nie ma możliwości udzielenia przez właściwy organ zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Ponadto, zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ (organ architektoniczno-budowlany) składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i kompetencja ta nie należy do organu nadzoru budowlanego. W przyjętym orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się także, że ustawodawca dał wyraz braku zasadności rozszerzenia art. 9 na innego rodzaju postępowania, w których konieczna jest ocena zachowania przepisów techniczno-budowlanych. Pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu dotyczą nieprawidłowości w postępowaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej Urzędu Miasta W., a nie powiatowego organu nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie prowadzone jest postępowanie w sprawie legalizacji dokonanej samowoli budowlanej, a nie postępowanie o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast okoliczności co do sytuacji rodzinnej, jako pozaprawne, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej, a jedynie fakt istnienia samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję złożył W. H. wskazując, że w odwołaniu podnosił szereg zarzutów i okoliczności, które zostały pominięte lub nieuwzględnione przez organ odwoławczy. Skarżący podnosił, że organ I instancji nie wskazał, na jakiej podstawie pominął właścicieli działek sąsiadujących z nieruchomością skarżącego. Brak rozstrzygnięć w tym zakresie w treści uzasadnienia stanowi naruszenie art. 107 K.p.a. Skarżący wskazał, że złożył kolejny wniosek o wygaśnięcie decyzji administracyjnej do Prezydenta Miasta W., który do dnia dzisiejszego nie został jeszcze rozpatrzony. Organ II instancji rozpatrując odwołanie pomija okoliczności faktyczne, powołując się na decyzję, która de facto została uchylona. Jednocześnie wskazać należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając podjętą decyzję wskazuje, że załączona dokumentacja do odwołania świadczy o nieprawidłowościach w postępowaniu organu administracyjnego architektoniczno-budowlanego Urzędu Miasta W., a nie powiatowego organu nadzoru budowlanego. Jednakże nie przyjmuje do wiadomości, że obydwa organy są organami administracyjnymi, zaś postępowania prowadzone przez nie są ze sobą ściśle związane. W ocenie skarżącego postępowanie legalizacyjne winno być kontynuowane bez względu na koszty z tym związane. Organ odwoławczy powołuje się na decyzję z [...].04.2014 r. wydaną przez Prezydenta Miasta W., jednakże pomija zupełnie fakt, że prowadzone jest postępowanie na podstawie uzyskanego upoważnienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...].06.2014 r. do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie warunków technicznych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w niej bowiem naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako P.p.s.a.). W sprawie bezsporne było to, że przedmiotowy budynek powstał bez stosownego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustęp 2 cyt. artykułu dopuszcza możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, jeżeli budowa wskazana w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze powyższe organ przeprowadził stosowne postępowanie, którego celem było, z uwagi na brak obowiązywania na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedłożenie przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego budynku. W tym celu organ I instancji w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b. wydał [...].06.2013 r. postanowienie, którym m.in. zobowiązał inwestora do przedłożenia wymaganych dokumentów, w tym m.in. zaświadczenia Prezydenta Miasta W. o zgodności lokalizacji budynku gospodarczego blaszanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak bezspornie wynika z akt sprawy, skarżący nie przedłożył takiej decyzji, a Prezydent Miasta W. ostateczną decyzją z dnia [...].04.2014 r., nr [...], odmówił mu ustalenia warunków zabudowy na budowę budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] obręb W. KM [...] położonej przy ul. K. we W. Już tylko ta sama okoliczność wyłączała możliwość legalizacji dokonanej przez skarżącego samowoli budowlanej. Dodatkowo wskazać trzeba, że przedmiotowy budynek znajduje się zbyt blisko pasa drogowego (znajduje się na granicy z nim), a decyzją z [...].11.2014 r. Prezydent Miasta W. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia na podstawie art. 9 P.b. zgody na odstępstwo od zapisów § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie umożliwiające lokalizację budynku bezpośrednio przy granicy z działka sąsiednią stanowiącą pas drogowy. Biorąc pod uwagę powyższe organ w prawidłowy sposób zastosował art. 48 ust. 1 P.b. nakazując skarżącemu rozbiórkę budynku postawionego bez pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne. Organ II instancji odniósł się do wszystkich istotnych z prawnego punktu widzenia zarzutów zawartych w skardze, zatem nie naruszył art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że zarzut, iż w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji znajdują się inne podobnie posadowione budynki, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest istotna dla niniejszej sprawy okoliczność terminu, w jakim Prezydent Miasta W. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie udzielenia na podstawie art. 9 P.b. zgody na odstępstwo. Istotna jest okoliczność, że istnieje ono w obiegu prawnym. Mając na uwadze powyższe skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło