II SA/Bd 256/06

Dnia 18 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Henryka B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2003 r. Starosta Powiatowy w Ś. orzekł o utracie przez Henryka B. z dniem [...] 2003 r. statusu osoby bezrobotnej i utracie z tym samym dniem prawa do zasiłku wobec podjęcia przez niego krótkookresowej pracy sezonowej. W dniu [...] 2004 r. (data wpływu) Henryk B. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. wniosek o zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne załączając odpowiednie świadectwa pracy. W tym samym dniu wpłynęło do PUP pismo ZUS - Inspektorat w Ś. informujące, że wyżej wymieniony otrzymał zasiłek chorobowy za okres od 16 maja do 24 czerwca 2004 r. oraz iż posiada dalsze zwolnienie lekarskie na okres od 25 czerwca do 6 sierpnia 2004r. W odpowiedzi na powyższy wniosek PUP pismem z dnia [...] 2004 r. powiadomił Henryka B., że fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim wyłącza możliwość uzyskania przez niego aktualnie statusu osoby bezrobotnej, co jest jednym z warunków uzyskania świadczenia przedemerytalnego, zaś zasiłki przedemerytalne w obecnym stanie prawnym już nie przysługują, w związku z czym wniosek nie może być uwzględniony. Pismem z dnia [...] 2005 r. Henryk B. zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. o wydanie decyzji na podstawie jego wniosku z dnia [...] 2004 r., z uwagi na zakończenie okresu choroby z dniem [...] 2005 r. Przedłożył również zaświadczenie ZUS o pobraniu za czas od [...] 2004 r. [...] 2005 r. zasiłku chorobowego oraz świadectwo pracy wskazujące na ustanie stosunku pracy z dniem [...] 2004 r. W dniu [...] 2005 r. Starosta Powiatowy w Ś. wydał decyzję nr [...] orzekającą na podstawie art. 9 ust 1 pkt 14 lit a i b, art. 2 ust 1 pkt 2 oraz art. 71 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001) o uznaniu Henryka B. z dniem [...] 2005 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu od dnia [...] 2005 r. prawa do zasiłku w wysokości 605,10 zł miesięcznie. Jednocześnie w dniu [...] 2005 r. PUP w Ś. skierował do wyżej wymienionego pismo, z którego wynika, iż udzielono mu już odpowiedzi na wniosek z dnia [...] 2004 r., a nadto, że wniosek ten był złożony w czasie, gdy nie posiadał i nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Decyzję z dnia [...] 2005 r. Henryk B. odebrał w dniu [...] 2005r. W tym samym dniu, to jest [...] 2005 r. wystąpił do Dyrektora PUP z pismem domagającym się wydania rozstrzygnięcia w związku z jego wnioskiem z dnia [...] 2004 r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W piśmie z dnia [...] 2005 r. Powiatowy Urząd Pracy w Ś. ponownie poinformował Henryka B., że wniosek o świadczenie przedemerytalne został złożony w czasie, gdy uprawnienie do tego świadczenia nie mogło być mu przyznane, a tym samym nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie go i wydanie decyzji zgodnej z żądaniem zainteresowanego. W piśmie tym jednocześnie pouczono stronę o prawie odwołania się od decyzji z dnia [...] 2005 r. Kierując pouczeniem się zawartym w piśmie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] 2005 r., Henryk B. wniósł do Wojewody [...] odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2005 r. Z uzasadnienia odwołania wynika, że podtrzymuje treść swojego pisma z dnia [...] 2005 r. dotyczącego wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego i odnosi ją do doręczonej w dniu [..] 2005 r. decyzji Starosty Powiatowego w Ś. Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] nie uwzględniając odwołania, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy odwołujący rejestrując się w dniu [...] 2005 r. spełnił warunki do uznania go za osobę bezrobotną i do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż udokumentował ustawowy wymóg ponad 365 dni uprawniających do zasiłku, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Natomiast odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii uprawnień do świadczenia przedemerytalnego organ wyjaśnił, że orzekanie - przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku - w wymienionym przedmiocie jest niedopuszczalne, gdyż dotyczyłoby nieistniejącego rozstrzygnięcia. Nadto w uzasadnieniu podano, że strona legitymując się stażem pracy uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 34 lata, 11 miesięcy i 8 dni, przy wymaganym stażu pracy co najmniej 35 lat i nie będąc w dniu [...] 2004 r. osobą bezrobotną - nie mogła skutecznie ubiegać się o świadczenie przedemerytalne. Decyzję Wojewody [...] Henryk B.i zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając, że organy I i II instancji nie odniosły się merytorycznie do stanu prawnego na dzień złożenia, to jest [...] 2004 r. do Dyrektora PUP w Ś. wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który dotyczył sytuacji, w której na podstawie wcześniejszej decyzji Starosty Powiatowego w Ś. z dnia [...] 2003 r. uznany został za bezrobotnego z dniem [...] 2003 r. Poza tym podniósł, iż niewłaściwie obliczono okres pracy uprawniający go do zasiłku, gdyż wynosi on 35 lat i 32 dni. W odpowiedzi na skargę Wojewoda - [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 10 sierpnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż w świetle treści wniesionego przez Henryka B. odwołania i wcześniej skierowanych do organu I instancji pism nie budzi wątpliwości, że chodzi mu tylko o uzupełnienie treści decyzji organu I instancji o żądane rozstrzygnięcie, co winno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 w związku z art. 140 K.p.a. Decyzją wydaną w dniu [...] 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie wszczęte na skutek odwołania od decyzji Starosty Ś. z [...] 2005 r. nr [...] i zobowiązał ten organ do zakończenia zawisłego przed nim postępowania administracyjnego w przedmiocie uzupełnienia decyzji z [...] 2005 r. o rozstrzygnięcie dotyczące uprawnień Henryka B. do świadczenia przedemerytalnego przy uwzględnieniu stanu faktycznego istniejącego w dacie rozstrzygania sprawy. Starosta Ś. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. orzekł o odmowie przyznania Henrykowi B. zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] 2004 r. przyjmując, iż w dacie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, nie zostały spełnione przesłanki ustawowe warunkujące przyznanie zainteresowanemu takiego świadczenia, dodając jednocześnie, że w obowiązującym wówczas stanie prawnym przestało funkcjonować pojęcie zasiłku przedemerytalnego. Wskazano przy tym na regulację przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity - Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 z późń. zm.), zgodnie z którym świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Przyjmując ostatecznie, iż Henryk B. legitymuje się udokumentowanym stażem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 34 lata, 11 miesięcy i 8 dni, przy wymaganym stażu pracy co najmniej 35 lat (art. 37 k ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy) i nie był w dniu [...] 2004 r. osobą bezrobotną, organ I instancji stwierdził brak jest przesłanek dla ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji Henryk B. wskazał na regulację art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 6, poz. 65), jako podstawę wywierającą wpływ na jego sytuacje prawną. Podnosi też, że w okresie przebywania na zasiłku od [...] 2003 r. do [...] 2003 r. nie został poinformowany przez właściwy organ PUP w Ś. o przysługujących mu uprawnieniach, mimo prób podejmowanych przez niego w tym zakresie, czym dopuszczono się naruszenia art. 9 K.p.a. Dodatkowo wskazał też na rozbieżności dotyczące okresu jego stażu pracy wynikające z treści decyzji z [...] 2005 r. (34 lata, 11 m-cy, 8 dni) i pisma z [...] 2005 r., nr [...] (35 lat, 7 m-cy, 9 dni). Decyzją z [...] 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uzasadniając, iż w kwestii uprawnień strony do zasiłku przedemerytalnego należało wziąć pod uwagę art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Biorąc pod uwagę, że odwołujący się został zarejestrowany po raz pierwszy jako bezrobotny od dnia 14 stycznia 2003 r. i legitymując się niewystarczająco odpowiednim okresem uprawniającym do zasiłku, nie spełnił on przesłanki nabycia uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego, pomimo posiadania stosownego okresu uprawniającego do emerytury. W zakresie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji przywołał treść rozstrzygającego w tym przedmiocie przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przyznając, iż odwołujący, rejestrując się w dniu [...] 2003 r. i ponownie [...] 2005 r. spełnił określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, organ podniósł, że na dzień wszczęcia przedmiotowego postępowania ([...] 2004 r.) oprócz braku statusu bezrobotnego, Henryk B. nie spełniał żadnego z pięciu warunków przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, określonych w art. 37 k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Henryk B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez nie udzielenie żądanych informacji dotyczących interpretacji art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz rozbieżności dotyczące ustalenia okresu jego stażu pracy. Dla poparcia reprezentowanego stanowiska przywołane zostało wybrane orzecznictwo sądowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie została uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Zwrócić też należy uwagę, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę, iż przedmiot sprawy dotyczy dwóch rodzajów świadczeń tj. zasiłku i świadczenia przedemerytalnego, szczegółowe rozpatrzenie zasadności odmowy ich przyznania skarżącemu, należy uczynić rozdzielnie dla każdego z nich z uwagi na odmienność odnoszących się do nich regulacji prawnych oraz zakres czasowy obowiązywania. Nabycie uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego uregulowane zostało w nieobowiązującej już ustawie 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która w art. 37 j ust. 1 precyzowała, iż przysługuje on osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Jednak na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6, poz. 65) prawo do zasiłku przedemerytalnego, na zasadach określonych w cyt. wyżej art. 37 j, w jego brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., zasiłek przedemerytalny przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Regulacja ta posiada rozstrzygające znaczenie dla ustalenia konkretnego uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego, bowiem na jej podstawie prawo to może nabyć osoba posiadająca status osoby bezrobotnej wraz z ustalonym prawem do zasiłku dla bezrobotnych, przy czym warunki te muszą być łącznie zachowane w okresie do dnia [...] 2002 r. Nie spełnienie któregoś z tych ustawowych warunków w przedstawionym wyżej okresie, eliminuje możliwość ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Bezsporną w sprawie okolicznością jest fakt, iż w dacie [...] 2002 r. skarżący pozostawał w stosunku pracy, czego naturalną konsekwencją jest nie spełnianie ustawowych warunków osoby bezrobotnej w tym czasie. Skoro zatem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, odmowa jego przyznania przez orzekające w sprawie organy, w świetle przedstawionych unormowań prawnych stała się jak najbardziej zasadna. Jeżeli zaś chodzi o prawo do świadczenia przedemerytalnego, to przesłanki jego przyznania sprecyzowane zostały, z zastrzeżeniem ust. 9, w art. 37 k ust. 1 i 37 l ust. 1 - 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przysługuje ono osobie, która spełnia ustawowe warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub zasiłku przedemerytalnego łącznie z przesłankami wymienionymi alternatywnie w pkt 1 - 5 art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy i to - w odniesieniu do pkt 1 - 5, już w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy. Bezspornym pozostaje fakt, iż Henryk B. zarejestrował się w dniu [...] 2003 r. i [...] 2005 r. spełniając warunki niezbędne do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednak w celu wydania pozytywnego rozstrzygnięcia o prawie do świadczenia przedemerytalnego niezbędne jest, stosownie do art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, spełnianie tych wymagań w dniu złożenia wniosku wszczynającego w sprawie postępowanie, tj. w dniu [...] 2004 r. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w dniu wszczęcia postępowania skarżący pozostawał na zwolnieniu lekarskim i z uwagi na trwającą chorobę nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej. Nie zostały również spełnione przez niego pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia przedemerytalnego określone alternatywnie w pkt 1 - 5 art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przyznać należy bowiem rację ustaleniom organu odwoławczego, iż skarżący jako urodzony w dniu 12 września 1949 r. nie osiągnął wieku 63 lat na dzień rejestracji w urzędzie pracy, jakkolwiek posiada okres uprawniający do emerytury w wymiarze ponad 25 lat; nie ukończył również 55 lat do dnia 15 maja 2004 r., tj. do dnia rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę Andrzeja M. - Przedsiębiorstwo [...] w Ś. i zatrudniony był tam krócej niż 6 miesięcy. Ponadto do dnia rozwiązania ostatniego stosunku pracy tj. [...] 2004 r. nie osiągnął okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego co najmniej 40 lat jak również rozwiązanie stosunku pracy w dniu [...] 2004 r. nie nastąpiło w wyniku niewypłacalności pracodawcy a do dnia [...] 2004 r., tj. roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, nie posiadał okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego 39 lat. W świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy oraz przywołanej podstawy prawnej uznać należy, iż argumentacja skarżącego nie znajduje uzasadnienia, bowiem rozstrzygające w sprawie organy nie naruszyły prawa. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.