II SA/Bd 259/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-04-18

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego z powodu złożenia wniosku po terminie, jeśli skarżący twierdzi, że złożył wniosek we wrześniu, a wniosek zawierał skreślenia, których nie dokonał?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ pierwszej instancji i organ odwoławczy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących daty złożenia wniosku o zasiłek rodzinny i dodatek oraz dokonania skreśleń we wniosku. Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady czynnego udziału stron i zasady informowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ż. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczeń, uznając wniosek za złożony po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił, że złożył wniosek we wrześniu, a wniosek zawierał skreślenia, których nie dokonał.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 259/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] Prezydent Miasta G. na podstawie art. 20, art. 24, art. 5, art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, § 2 rozporządzenia Min. Polityki Społecznej z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), § 1 pkt 1, 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), art. 104 Kpa po rozpatrzeniu wniosku Z. Ż. odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu wskazano, że po rozpatrzeniu wniosku Z. Ż. na okres zasiłkowy 2010/2011, złożonego w dniu [...] listopada 2011 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, stwierdzono, iż ww. wniosek został złożony po terminie, gdyż okres zasiłkowy 2010/2011 skończył się w dniu 31 października 2011 r. i nie ma możliwości przyznania świadczeń w listopadzie 2011 r. Odwołanie od wniósł Z. Ż., wskazując, iż złożył wniosek we wrześniu 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] stycznia 2012 r. znak: ([...]) na podstawie art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] grudnia 2011 r. uznając, że Z. Ż. złożył przedmiotowy wniosek w dniu [...] listopada 2011 r. zaznaczając, iż wnosi o spłatę świadczeń za wrzesień i październik 2011 r. Biorąc pod uwagę ustawę, o świadczeniach rodzinnych należało stwierdzić, iż złożenie wniosku po zakończeniu okresu zasiłkowego, tj. po dniu 31 października 2011 r., powoduje brak podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego. W sporządzonej osobiście skardze Z. Ż. uznał decyzję SKO za krzywdzącą i niesprawiedliwą, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględniania skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonanie. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz innymi przepisami obowiązującego prawa. W tym miejscu należy w pierwszej kolejności w szczególności zwrócić uwagę na przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa), który w art. 6-16 określa podstawowe, kardynalne zasady postępowania administracyjnego. Wynika z nich między innymi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 - zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 - zasada praworządności), obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 - zasada pogłębiania zaufania obywateli), a także zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 - zasada uczestnictwa stron w postępowaniu). Wynika z nich również, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 - zasada informowania stron). Powyższe zasady ogólne, wyrażone przez ustawodawcę już w początkowych przepisach Kpa są podstawowymi, kardynalnymi zasadami, które muszą być uwzględnione w każdym postępowaniu administracyjnym, na każdym etapie postępowania, w tym również i w postępowaniu odwoławczym. Uzupełnieniem i rozwinięciem ich są między innymi kodeksowe przepisy dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 - 88a). W szczególności wynika z nich, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), i ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). W tym miejscu należy także zwrócić uwagę na treść przepisów art. 107 § 3 Kpa. Ustawodawca określając niezbędne elementy każdej decyzji między innymi wskazał w § 3, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji prowadzi Sąd do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, bowiem że skarżący Z. Ż. złożył w dniu [...] września 2011 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W powyższym wniosku na stronie 2 skarżący jako wnioskodawca wskazał, że wnosi także o przyznanie przedmiotowego dodatku. Okoliczność powyższa uszła zupełnie uwadze organu. Organ nie wyjaśnił także dlaczego ta część wniosku, i w jakich okolicznościach i przez kogo oraz z jakiej przyczyny została skreślona. Skarżący zaprzecza jakoby to on dokonał tego skreślenia, co wydaje się być logiczne zważywszy na jego interes w przyznaniu zasiłku i dodatku. Jest to okoliczność bardzo istotna. O ile okaże się, że skreślenia nie dokonał skarżący to konsekwentnie uznać należałoby, że przedmiotowy wniosek złożony został w ustawowym terminie. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę na przepis art. 89 § 2 Kpa. Wynika z niego obowiązek przeprowadzenie przez organ rozprawy między innymi, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy. Dlatego też mając na uwadze powyższe przepisy, uznając że doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, uznając w oparciu o art. 152 tej ustawy, że nie podlega ona wykonaniu. Prowadząc ponownie postępowanie organ odwoławczy wyjaśni dokładnie okoliczności dotyczące złożenia obu wniosków a także okoliczności dot. dokonania skreślenia we wniosku złożonym w dniu [...] września 2011 r. W tym celu między innymi przeprowadzi rozprawę i przesłucha oprócz skarżącego także pracownika organu pierwszej instancji przyjmującego w dniu [...] września 2011 r. wniosek skarżącego. Przeprowadzi także w zależności od okoliczności wynikających z zeznań ww. osób także inne dowody mając na uwadze także treść art. 75 § 1 Kpa. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Orzeczenie w pkt 3 wyroku oparto na przepisie art. 200 i 205 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło