II SA/Bd 264/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-04-30
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA (sprawy dotyczące pomocy i opieki społecznej), można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej może również skorzystać z prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego (ustanowienia adwokata), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sytuacja majątkowa i zdrowotna wnioskodawcy uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
D. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej dotyczącą stypendium socjalnego. Strona skarżąca uzasadniała wniosek trudną sytuacją finansową (samotność, brak pracy, zasiłek pielęgnacyjny jako jedyny dochód, zadłużenie) i zdrowotną. Sąd rozpatrzył wniosek w oparciu o przepisy PPSA dotyczące prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić adwokata dla D. M. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które było już ustawowo przyznane).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...]w T. z dnia [...] maja 2008r., nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego postanowił 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W dniu 17 kwietnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadnia trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Jest osobą samotną, nie pracuje. Jej dochód miesięczny stanowi zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł. Swój wniosek uzasadnia tym, że posiada zadłużenie w wysokości 3.000,00 zł. Oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżący skarży decyzję w przedmiocie stypendium socjalnego. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej.
Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż jest ona osobą bezrobotną, której jedyny dochód stanowi zasiłek pielęgnacyjny. Nie posiada majątku. Dalej oświadcza, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
W tym stanie rzeczy, należało uznać, że D. M. uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego.
Ponadto podkreślenia wymaga, że skarżący znajduje się w złym stanie zdrowia (posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do 28 lutego 2010r.).
Z tych powodów, na podstawie przepisu art.245, art. 239 pkt 1 lit. a art.246 §1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło