II SA/Bd 267/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływana jako kpa), art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej powoływana jako ukp) oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1659) utrzymało w mocy decyzję Starosty T. z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], o skierowaniu B. G. (dalej określany jako Skarżący) na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach. Starosta T. ww. decyzją z [...] grudnia 2019 r. orzekł o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie zostało wszczęte na wniosek Prokuratora Rejonowego w T. We wniosku wskazano, że Skarżący jest uzależniony od alkoholu, o czym świadczy opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona [...] września 2019 r. przez biegłych lekarzy psychiatrów dla Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił, że wszelkie ustalenia biegłych lekarzy wskazujące, jakoby był uzależniony od alkoholu, są niezasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2020 r. przytoczyło brzmienie przepisów m.in. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 99 ust. 2 i art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp, stanowiących podstawę wydanej decyzji i wskazało, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Organ podał, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Informacje te potwierdzały, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Decyzję wydano na podstawie wniosku Prokuratora Rejonowego z [...] listopada 2019 r., z którego wynika, że Skarżący jest uzależniony od alkoholu. Powyższe znajduje oparcie w opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej [...] września 2019 r. przez biegłych lekarzy psychiatrów. Zdaniem organu, okoliczności te uzasadniają skierowanie Skarżącego na badanie lekarskie. Skargę do Sądu na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez organy w toku postępowania administracyjnego. Zarzucił, że nie został zapoznany z treścią opinii sądowo-psychiatrycznej z [...] września 2019 r., która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającą o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta. Organy, rozpoznając niniejszą sprawę, zasadnie przyjęły, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu musi czuwać nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność także w okresie, gdy z tych uprawnień korzystają, a dla realizacji tego celu służy regulacja zawarta w powołanym art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp. Należy jednak mieć na uwadze, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy, a jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach i z tego powodu ingerencja organu w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, lecz tylko wtedy, gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia – w myśl przywołanego przepisu – jest bowiem dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, przy czym zastrzeżenia te muszą zostać przynajmniej uprawdopodobnione. Istniejące w danym przypadku okoliczności muszą zatem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30.11.2017 r., II SA/Gl 819/17). W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie skierowania Skarżącego (kierowcy) na badania lekarskie w celu ustalenia u niego istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało wszczęte przez Starostę na wniosek Prokuratora Rejonowego w T., z którego wynika, że Skarżący jest uzależniony od alkoholu, o czym świadczy opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona [...] września 2019 r. przez biegłych lekarzy psychiatrów. Mając na uwadze zabrany w sprawie materiał dowodowy wskazać trzeba, że orzekanie przez Sąd, czy w sprawie zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego i tym samym konieczność skierowania Skarżącego na badania lekarskie, jest na tym etapie postępowania przedwczesne. Dokonując kontroli zaskarżonych orzeczeń, nie uszło bowiem uwadze Sądu, że w kontrolowanej sprawie skarżony organ nie przedstawił kompletnych akt sprawy pozwalających na ocenę prawidłowości zaskarżonych decyzji. Załączone przez organ akta sprawy nie zawierają istotnego dokumentu w postaci powoływanej w uzasadnieniu decyzji opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej [...] września 2019 r., która stanowiła podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć. Jest to dokument mający istotny walor dowodowy. Jak z powyższego wynika, organ, wydając rozstrzygnięcie, oparł się na dokumencie, którego w aktach administracyjnych tej sprawy nie ma. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli sądu. Wskazać należy, że stanowisko organu winno znaleźć wyraz zarówno w rozstrzygnięciu, tj. w decyzji, której sentencja podlega objaśnieniu w uzasadnieniu, ale również poprzez wykazanie okoliczności stanu faktycznego, na których organ się oparł. Decyzja - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - kończąca postępowanie to akt, z którego strona powinna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swej sytuacji prawnej, tak w zakresie prawa procesowego, jak i materialnego. Zaskarżona decyzja zaś narusza prawo, bowiem organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie stanu prawnego i faktycznego. Okoliczności, na które powołały się organy, nie zostały udowodnione stosownie do przepisów postępowania administracyjnego. Ustalenie powyższych okoliczności wymienionych w uzasadnieniu niniejszego wyroku ma podstawowe znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy i podstaw prawnych ewentualnych decyzji w rozpatrywanej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie można uznać za wystarczające odwołanie się jedynie do treści wniosku złożonego przez Prokuratora. W celu zweryfikowania jago zasadności niezbędne było przeprowadzenie dowodu z ww. opinii sądowo-psychiatrycznej. Z tych też powodów Sąd stanął na stanowisku, że naruszone zostały tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 11 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ, rozpoznając ponownie sprawę, przede wszystkim winien zgromadzić pełny materiał dowodowy, a przede wszystkim dołączyć do akt sprawy dokument w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej, stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), uchylił zaskarżoną decyzję.