II SA/Bd 268/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-08-02

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo trudnej sytuacji materialnej, skarżący dysponuje dochodem miesięcznym w wysokości 780,01 zł netto, co po przeliczeniu na osobę w gospodarstwie domowym wynosi 390,00 zł. Ponadto, skarżący nie ujawnił dochodów z działalności gospodarczej (przewozy taxi), co stanowiło istotną przesłankę do oddalenia wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane tylko w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie świadczenie emerytalne i brak oszczędności. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego, który uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście nieujawnionych dochodów z działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie SKO w B. z dnia [...] stycznia 2011r., znak: SKO[..] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanowił: oddalić wniosek W dniu 27 czerwca 2011r. (uzupełniony 25 lipca 2011r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M. K, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, która nie pracuje. Uzyskuje świadczenie emerytalne wojskowe, które po potrąceniu kwoty z tytułu wykonawczego wynosi 780,01 zł netto miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Przedstawił, że ponosi wydatki m.in.: energia elektr. za okres dwóch miesięcy 134,89 zł, czynsz za mieszkanie 300,00 zł, rata kredytu 210,24 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponuje kwotą dochodu w wysokości 780,01 zł netto miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym wynosi 390,00 zł. Ponadto wnioskodawca w ogóle nie odniósł się do kwestii związanej z prowadzoną działalnością w zakresie przewozów osobowych taxi, chociaż w piśmie z dnia 10 maja 2011r. podał, że ,,taxi jest jedynym naszym żywicielem". Ewidentnie z tego pisma wynika, że skarżący uzyskuje z tego rodzaju działalności dochód, jednakże jego nie ujawnił. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że skarżący dotychczas uiszczał te wydatki. Natomiast strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności aby w pełni wyjaśnić swą sytuację materialną zgodnie z wezwaniem Sądu. Strona zaś posiada środki pieniężne. Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło