II SA/Bd 268/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 10 maja 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 27 czerwca 2011r. skarżący złożył do sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzi on wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, osiągając dochód z własnej emerytury oraz z usług taksówkarskich. Skarżący wskazał, iż miesięcznie przeznacza na leki 200 zł, czynsz oraz prąd – łącznie 500 zł a także 500 zł na utrzymanie samochodu. Skarżący zaznaczył, iż z uwagi na zaległości, odłączono mu dopływ gazu. Jak natomiast wynika z informacji nadesłanej przez skarżącego, żona skarżącego nie pracuje i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, ponadto skarżący spłaca kwotę kredytu, a konto jego zajęte jest częściowo przez komornika. Skarżący wskazał również, że nie posiada żadnych oszczędności. Na podstawie nadesłanych przez skarżącego dokumentów ustalono natomiast, iż skarżący otrzymuje 780,01 zł emerytury netto, oraz że spłaca kredyt w wysokości 240 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 22 sierpnia 2011r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącego formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżący prowadzi wraz z żoną wspólne gospodarstwo domowe, przy czym, jak wskazał skarżący, na dochód ich składają się środki finansowe z tytułu świadczenia emerytalnego skarżącego w kwocie 780,01 zł netto, po potrąceniu kwoty z tytułu wykonawczego, a także dochód osiągany z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, polegającej na świadczeniu usług taksówkarskich. Zwrócić uwagę należy, iż wypełniając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący obowiązany był do wykazania całego posiadanego dochodu pochodzącego ze wszystkich źródeł, zatem także dochodu osiąganego ze świadczonych usług taksówkarskich, jeżeli kwota ta nie jest kwotą stałą, należało podać średnią kwotę z ostatnich kilku miesięcy. Sama kwota emerytury uzyskiwanej przez skarżącego, biorąc pod uwagę potrącenie wynikające z tytułu wykonawczego oraz podlegającą spłacie comiesięczną ratę kredytu, uprawnia skarżącego do uzyskania prawa pomocy, zwłaszcza, że kwota ta dzielona być musi na dwie osoby, jednakże sąd jest w posiadaniu informacji, iż skarżący osiąga dodatkowy dochód, wysokości którego nie ujawnił, zatem nie ma możliwości zweryfikowania rzeczywistego dochodu skarżącego w sposób umożliwiający rzetelne rozpoznanie jego wniosku. Zwrócić uwagę należy, iż skarżący w niniejszym postępowaniu aż trzykrotnie miał możliwość wykazania zasadności swego wniosku – wypełniając urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku oraz w złożonym sprzeciwie. W żadnej jednak sytuacji nie wskazał kwestii najistotniejszej – zatem rzeczywistej kwoty osiąganego comiesięcznie dochodu. Podkreślenia wymaga, że także sprzeciw nie zawiera żadnych dodatkowych, podlegających rozpoznaniu informacji, skarżący w żaden sposób nie odniósł się w nim bowiem do argumentów zawartych w postanowieniu, od którego sprzeciw został złożony. Zważywszy na okoliczność, iż niniejszy wniosek sąd rozpoznać może jedynie na podstawie informacji uzyskanej przez skarżącego, uznać należy, iż skarżący nie uzasadnił w sposób dostateczny zasadności swojego wniosku, co wszakże leżało w jego interesie prawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.