II SA/Bd 269/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-07-27
Skład orzekający: Anna Klotz, Grażyna Malinowska-Wasik, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutów strony dotyczących postanowienia organu współdziałającego, na które nie przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutów strony dotyczących postanowienia organu współdziałającego, na które nie przysługuje zażalenie. Zastosowanie art. 142 kpa w takiej sytuacji pozwala na zaskarżenie postanowienia w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie główne. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia wiążącego charakteru odmowy uzgodnienia przez organ ochrony środowiska, lecz musi rozważyć wszystkie przedstawione w odwołaniu zarzuty.Stan faktyczny
H. G. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę dwóch generatorów wiatrowych. Po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ ochrony środowiska odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na brak uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Wójt Gminy L. odmówił wydania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu nierozpatrzenie jej zarzutów dotyczących postanowienia organu ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr SKO [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 26 lutego 2008 r., skierowanym do Wójta Gminy L., H. G. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch generatorów wiatrowych o konstrukcji stalowej i wysokości do 30 m na należącej do niej działce nr [...], położonej w obrębie K., gmina L. Z wniosku wynikało, że teren inwestycji znajduje się w sąsiedztwie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 – Dolina Dolnej W.([...]).
W ramach wszczętego w tej sprawie postępowania Wójt Gminy L. uzyskał od Wojewody K. w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. opinie stwierdzające potrzebę sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wojewoda wskazał przy tym, iż raport powinien zawierać opracowanie faunistyczne oddziaływania projektowanej farmy elektrowni wiatrowych na gatunki ptaków, dla ochrony których powołany został obszar [...] Dolina Dolnej W., sporządzone w oparciu o minimum dwuletnie obserwacje terenowe w miejscu lokalizacji przedsięwzięcia i na terenach sąsiednich w promieniu 1 km, a także studium krajobrazowe określające wpływ i skutki oddziaływania projektowanej elektrowni wiatrowej na walory krajobrazowe terenu. Biorąc pod uwagę wyrażone opinie Wójt Gminy L. postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia stosownego raportu, zawierającego składniki treściowe zaproponowane przez Wojewodę. W wyniku wzniesionego przez H. G. zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy L. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę Wójt Gminy L. zwrócił się po raz drugi do Wojewody K. o wyrażenie opinii co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi na wniosek Wójta Wojewoda, wydał w dniu [..] postanowienie [...], w którym określił obowiązek i zakres sporządzenia przedmiotowego raportu w odniesieniu do obszarów Natura 2000 - Dolina Dolnej W. [..], N. Dolina W. [...] wskazując, iż opracowanie powinno rozstrzygać o zakresie oddziaływania inwestycji na siedliska i gatunki roślin i zwierząt, dla ochrony których wyznaczono bądź projektuje się ustanowić w pobliżu obszary Natura 2000, a także winno obejmować aktualną charakterystykę przyrodniczą tych obszarów, ocenę wpływu planowanej inwestycji na nie oraz określać działania korygujące lub kompensujące w sytuacji stwierdzenia wpływu negatywnego. W związku z tym Wójt Gminy L. wydał w dniu [....] postanowienie [...], w którym nałożył na H. G. obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko w zakresie określonym w postanowieniu Wojewody z dnia [...]. Inwestor uczynił zadość temu obowiązkowi przedkładając stosowne opracowanie, które zostało wyłożone do publicznego wglądu.
Kontynuując procedurę związaną z wydawaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy L. zwrócił się o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. - organu właściwego w myśl art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. – Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 (obow. od 15 listopada 2008 r.). Pierwszy ze wskazanych wyżej organów uzgodnił wnioskowane warunki, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał Wójta Gminy L. pismem z dnia 6 marca 2009 r., [....], do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko o dane dotyczące ptaków przebywających na terenie objętym wnioskiem i na terenach przyległych w okresie całorocznym, pochodzące z rocznego monitoringu przedrealizacyjnego oraz o ocenę skumulowanego oddziaływania na środowisko projektowanych elektrowni wiatrowych wraz z już istniejącymi. W związku z tym Wójt wezwał dwukrotnie H. G. do uzupełnienia przedłożonego raportu o dane podane przez organ ochrony środowiska. Jednak wnioskodawczyni odmówiła uzupełnienia opracowania o żądane informacje, wnosząc o uzgodnienie warunków realizacji zamierzenia inwestycyjnego, na podstawie wcześniej dostarczonego raportu.
W związku z negatywnym nastawieniem inwestora do obowiązku uzupełnienia raportu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. , działając na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227), wydał w dniu [...] postanowienie [...], odmawiające określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ ochrony środowiska stwierdził, iż na podstawie raportu z października 2008 r., który nie został uzupełniony przez H. G. o potrzebne dane, nie można stwierdzić (wykluczyć) wpływu rozbudowywanej elektrowni wiatrowej na ptaki migrujące. Podkreślił również, że farma wiatrowa usytuowana jest blisko obszaru Natura 2000 - Dolina Dolnej W., będącego ważnym korytarzem migrujących ptaków, przez co istnieje możliwość negatywnego oddziaływania generatorów wiatrowych na awifaunę przebywającą na obszarze specjalnej jej ochrony.
Na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wnioskodawczyni wniosła, zgodnie z zawartym w nim pouczeniem, zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Postanowieniem z dnia [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i jakkolwiek na mocy jej przepisu art. 153 ust. 1 do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną należy stosować przepisy dotychczasowe, to kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejął Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a kompetencje wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przeszły na regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Stosownie zaś do przepisu art. 153 ust. 2 pkt 2 tej ustawy na postanowienia w tego typu sprawach, wydane przez wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów, nie przysługuje zażalenie. Tak więc postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] nie podlegało w tym trybie zaskarżeniu i było rozstrzygnięciem ostatecznym.
W związku z ostatecznym charakterem negatywnego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w kwestii uzgodnienia warunków realizacji zamierzenia inwestycyjnego, Wójt Gminy L., powołując się na art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 1 i ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), wydał w dniu [...] decyzję [....], w której odmówił H. G. określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż zgodnie z otrzymanym z Ministerstwa Środowiska pismem z dnia 9 października 2007 r., [...], zawierającym wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, jedną z przesłanek odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organy ochrony środowiska oraz organy państwowej inspekcji sanitarnej.
Od wskazanej wyżej decyzji H. G. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odwołaniu strona podniosła, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne dotyczy jedynie powiększenia już istniejącej i pracującej od prawie trzech lat farmy wiatrowej w miejscowości K., obejmującej 5 elektrowni wiatrowych, o dwie dodatkowe elektrownie wiatrowe o takich samych parametrach, położone w znacznie dalszej odległości od obszaru Natura 2000. Farma ta została wybudowana zgodnie z pozwoleniem na budowę po uprzednim uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Eksploatowana farma wiatrowa posiada również pozwolenie na użytkowanie, jak również koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej. Odwołująca się wskazała poza tym, że przedłożony przez nią raport o oddziaływaniu na środowisko dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie dwóch kolejnych generatorów wiatrowych uwzględnił informacje o ptakach przebywających w miejscu lokalizacji inwestycji uzyskane w oparciu o jej własne obserwacje, a także obserwacje poczynione przez pracowników jej firmy, sąsiadów oraz autorów raportu. Z obserwacji tych wynikało, iż ptaki latają na dużo większej wysokości niż wysokość wiatraków. Nie zauważono również pod wiatrakami nieżywych ptaków lub piór, w związku z czym nic nie wskazuje na to, żeby pracujące wiatraki mogły być przyczyną śmierci ptaków lub nietoperzy. Podkreśliła, iż przedstawione w opracowanym raporcie opinie o braku negatywnego oddziaływania na najbliżej położone obszary Natura 2000 oparte zostały również na najnowszych badaniach naukowców z kraju i zagranicy, które dowodzą, że elektrownie wiatrowe nie szkodzą ptakom w takim stopniu, w jakim pierwotnie sądzono, ponieważ omijają one elektrownie i wybierają drogę między turbinami. Skarżąca zauważyła ponadto, że na obszarach położonych wokół terenu zajętego pod farmę wiatrową nie występuje wiele gatunków awifauny, ponieważ są to obszary zajęte pod uprawy roślinne i w związku z tym mało przyjazne dla bytowania czy żerowania ptactwa wodno-błotnego. Podsumowując stwierdziła, iż skoro w przypadku budowania farmy wiatrowej składającej się z 5 generatorów wiatrowych w 2006 r. na tej samej działce organy ochrony środowiska nie miały żadnych zastrzeżeń co do miejsca lokalizacji tej inwestycji lub jej ewentualnego negatywnego wpływu na obszary Natura 2000, to nie widzi powodów do przeprowadzania całorocznego monitoringu przedrealizacyjnego w przypadku budowy dwóch kolejnych wiatraków o takich samych parametrach i bardziej oddalonych od obszaru chronionego.
Decyzją z dnia [...], [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdzając, iż dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy decydujące znaczenie miał fakt odmowy uzgodnienia w drodze postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Ponieważ postanowienia tego, wydanego w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie udało się skarżącej wyeliminować z obrotu prawnego, a organ prowadzący postępowanie główne nie jest uprawniony do weryfikacji postanowień wydawanych w trybie powyższego przepisu, przeto zawarte w nim stanowisko organu ochrony środowiska stało się, zdaniem organu odwoławczego, wiążące dla Wójta. W związku z tym organ I instancji zobligowany był do wydania decyzji odmownej.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. H. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ II instancji miał prawo i obowiązek dokonać oceny stanowiska zajętego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym raport o oddziaływaniu zamierzonej inwestycji na środowisko, i mógł zmienić to stanowisko, orzekając o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, względnie też uznać je za prawidłowe. Jak bowiem wskazała, skoro na postanowienie, w którym organ ochrony środowiska wyraził swoje stanowisko, nie przysługiwało jej zażalenie ani żaden inny środek zaskarżenia, to w związku z tym faktem zastosowanie miał art. 142 kpa, zgodnie z którym strona może w odwołaniu od decyzji zaskarżyć postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. Organ rozpoznający odwołanie zobowiązany jest w takiej sytuacji rozważyć wszystkie przedstawione w nim zarzuty i odnieść się do ich zasadności. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uczyniło zadość temu obowiązkowi błędnie przyjmując, że strona mogła wzruszyć postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w drodze zażalenia. Skarżąca pokreśliła ponadto, iż postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter służebny w stosunku do postępowania głównego. Inicjatywa podjęcia współdziałania z innym organem leży po stronie organu prowadzącego postępowanie główne. Organ współdziałający uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego, wszczętego w trybie art. 61 § 1 kpa, poprzez wyrażenie stanowiska w zakresie swojej właściwości. Wyrażone w formie postanowienia stanowisko organu współdziałającego nie rozstrzyga o istocie sprawy i nie kończy jej. Jeżeli zaś stanowisko organu ochrony środowiska było zdaniem Wójta i organu odwoławczego wiążące i przesądziło o określonym sposobie załatwienia sprawy, to nie może nie podlegać kontroli instancyjnej. Brak jakiejkolwiek kontroli zasadności stanowiska zajętego przez organ współdziałający w sytuacji, gdy stanowisko to jest w danej sprawie rozstrzygające, stoi w sprzeczności z zasadami dwuinstancyjności i demokratycznego państwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w ramach swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest bada czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje zaś tylko w razie stwierdzenia tego rodzaju naruszenia mogącego mieć wpływ na treść wskazanego aktu, przy czym orzeczenie sądu ma w takim wypadku włącznie charakter kasacyjny.
Orzekając w niniejszej sprawie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Przepis art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, mającej zastosowanie w sprawie w związku z treścią art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obliguje organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia do uzgodnienia z organem ochrony środowiska oraz organem inspekcji sanitarnej, jej projektu w zakresie warunków realizacji tegoż przedsięwzięcia. Uzgodnienia dokonuje każdy z organów w granicach swojej właściwości i posiadanych kompetencji wyrażając zgodę na konkretną treść proponowanej decyzji. W razie wydania postanowienia uzgadniającego jednak to organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach decyduje o tym, jaka będzie związana z uzyskanym uzgodnieniem treść rozstrzygnięcia.
Uzgodnienie, o którym mowa w art. 106 kpa, stosownie do poglądu ukształtowanego w orzecznictwie sądowym i doktrynie, jest stanowczą formą wyrażenia przez organ współdziałający stanowiska różniącą się zasadniczo w zakresie wywoływanych skutków od niewiążącej opinii- rzutuje w sposób bezwzględny na treść decyzji, która ma być wydana po uzgodnieniu przez organ decydujący w postępowaniu głównym. W związku z tym odmowa uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. projektu decyzji dotyczącej uwarunkowań środowiskowych dla planowanego przez skarżącą zamierzenia inwestycyjnego skutkować musiała wydaniem rozstrzygnięcia odmawiającego pozytywnego dla skarżącej załatwienia sprawy w tym przedmiocie.
W myśl art. 106 § 5 kpa na zajęte w formie postanowienia w ramach współdziałania organów administracji publicznej przy załatwianiu sprawy, stanowisko organu współdziałającego służy stronie zażalenie. Organem właściwym do jego rozpoznania jest organ specjalistyczny wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał postanowienie, a nie organ niższego stopnia wobec organu decydującego o załatwieniu sprawy w postępowaniu głównym. W rozpatrywanej sprawie byłby nim, w stosunku do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Jednak przepis art. 77 ust. 7 obowiązującej od dnia 15 listopada 2008 r. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku z dnia 3 października 2008 r. wyłączył stosowanie do uzgodnień art. 106 § 5 kpa, przy czym przepis przejściowy wskazanej ustawy – art. 153 ust. 2 rozciągnął niezaskarżalność na postanowienia w tym przedmiocie wydane w sprawach wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska a niezakończonych przed dniem 15 listopada 2008 r., co spowodowało wydanie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dniu [...] postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia warunków do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację elektrowni wiatrowych.
Jednak jak trafnie podnosi skarżąca, regulacja wprowadzona w art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie pozbawia strony możliwości zakwestionowania postanowienia organu I instancji w przedmiocie uzgodnienia, bowiem postanowienie to może zostać, zgodnie z art. 142 kpa, zaskarżone przez nią w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie główne, to jest od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie wyłączając we wskazanej ustawie możliwości stosowania wymienionego przepisu kpa, ustawodawca zatem, poprzez likwidację trybu zażaleniowego nie ograniczał uprawnień stron w zakresie kwestionowania tego rodzaju postanowień, lecz uprawnienia te zmodyfikował. Praktyka orzecznicza sądów administracyjnych potwierdza prawidłowość tego stanowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie zważając na uprawnienie skarżącej wynikające z art. 142 kpa i pomijając pouczenie zamieszczone w postanowieniu Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, rozpatrzenie wniesionego przez nią odwołania od decyzji Wójta Gminy L. ograniczyło do wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na wiążący charakter odmowy uzgodnienia przez organ ochrony środowiska projektu decyzji tegoż Wójta i wynikającą stąd konieczność utrzymania w mocy kwestionowanej decyzji.
Zaskarżona decyzja SKO wydana została zatem z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Działania procesowe organów administracji publicznej podporządkowane winny być przede wszystkim zasadzie praworządności sformułowanej w art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności organu, w tym czynności orzeczniczej podejmowanej w ramach posiadanych kompetencji.
Zawarte w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego nakazują, by organ załatwiający sprawę prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 kpa), jak też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa). Powinien również mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.
Zgodnie więc z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, lecz także rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wykonanie wymogów wynikających z wymienionych przepisów jest niezbędne dla prawidłowego ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie winno przy tym znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji uwzględniającym wymogi określone w art. 107§ 3 kpa oraz zasadę zawartą w art. 11 kpa.
Przytoczone wyżej zasady ogólne z mocy art. 140 kpa znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, które w związku z zasadą dwuinstancyjności polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej.
Z chwilą otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy organ II instancji winien przystąpić do rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest więc rozważenie, jak należy rozstrzygnąć daną sprawę zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji.
W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy obowiązkiem organu odwoławczego jest zwłaszcza rzeczowe i profesjonalne rozpoznanie wszystkich wniosków oraz ustosunkowanie się do zarzutów strony. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest przy tym zakresem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
W niniejszym przypadku w ramach odwołania skarżąca zakwestionowała nie tyle decyzję organu I instancji, co wpływające na jej treść postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji, będące skutkiem niespełnienia bezpodstawnego, jej zdaniem, żądania tego organu uzupełnienia raportu o informacje dotyczące ptaków w oparciu o roczny monitoring oraz o ocenę skumulowanego oddziaływania na środowisko wszystkich elektrowni wiatrowych.
Wniesione odwołanie ze wskazanych wcześniej przyczyn w powyższym zakresie nie zostało w ogóle przez SKO rozpatrzone, na co wskazuje ewidentnie treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nie może być zatem mowy o wywiązaniu się przez organ odwoławczy z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w wyniku postępowania przeprowadzonego z zachowaniem omówionych wyżej zasad postępowania, co w sposób istotny mogło rzutować na jego treść.
Z powyższych względów, wskazując dodatkowo, że do kompetencji Sądu należy wyłącznie ocena legalności rozpatrzenia sprawy przez organ administracji, a nie wyręczanie go w tym zakresie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy dokona weryfikacji prawidłowości stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zajętego w postanowieniu z dnia [...], uwzględniając treść sporządzonego raportu, argumentację skarżącej, w razie potrzeby korzystając z uprawnienia uzupełnienia materiału dowodowego o niezbędne informacje i dokumenty od organu ochrony środowiska, a nadto kierując się treścią przepisów art. 52 ust. 1, 1 b ustawy Prawo ochrony środowiska, § 5 pkt 1b, pkt 2e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220) dotyczących ochrony obszarów Natura 2000 (w tym art. 28 ust. 5 i 29 ust. 3).
Zwrócić należy uwagę, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. z 2004 r., Nr 229, poz. 2313 ze zm.), w którym wymienia się obszar Doliny Dolnej W. (pkt 11) zostało wydane w celu implementacji dyrektyw Rady: z dnia 2 kwietnia 1979 r. nr 79/409/EWG o ochronie dzikich ptaków (tzw. dyrektywa ptasia) i z dnia 21 maja 2005 r. o ochronie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory nr 92/43 (tzw. dyrektywa siedliskowa). Przepisy tych dyrektyw wskazują, że państwa członkowskie mają obowiązek wyznaczyć i sklasyfikować specjalne obszary ochrony ptaków. Niesklasyfikowanie danego obszaru nie oznacza jednak, że nie podlegają one ochronie. Jeżeli bowiem mimo niesklasyfikowania przez państwo członkowskie jako obszar specjalnej ochrony dany obszar spełnia kryteria do takiego sklasyfikowania, to podlega ochronie bezpośrednio na podstawie dyrektywy ptasiej (art. 4 ust. 4 dyrektywy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło