II SA/Bd 27/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-01

Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Wichrowski, sędzia WSA Joanna Brzezińska, asesor WSA Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło, nawet o niskiej wartości i krótkim okresie trwania, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, w tym na podstawie umowy o dzieło, nawet o niskiej wartości i krótkim okresie trwania, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Definicja 'innej pracy zarobkowej' obejmuje umowy cywilnoprawne, a przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kategorycznie stanowi o pozbawieniu statusu bezrobotnego w takiej sytuacji. Dodatkowe kryterium dochodowe z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h) ustawy nie ma zastosowania, gdy osoba jest zatrudniona lub wykonuje inną pracę zarobkową.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej decyzją Prezydenta M. B. z dnia [...] września 2020r. z powodu podjęcia zatrudnienia na umowę o dzieło. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na definicję 'innej pracy zarobkowej' i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że umowa o dzieło była niskopłatna, krótkotrwała, a jej przedłużenie miało związek z pandemią COVID-19, co jego zdaniem pozwalało na zastosowanie wyjątku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h) ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] września 2020r. Prezydent M. B. orzekł o utracie przez M. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2020r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że skarżący podjął zatrudnienie (inna pracę zarobkową), a w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że udało mu się uzyskać małą i krótką umowę o dzieło, o czym powiadomił organ. Umowa obowiązuje na niewielką i kwotę to jest [...] zł miesięcznie brutto. W ocenie skarżącego jest więc osobą bezrobotną i potrzebuje pomocy urzędu pracy. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2020r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że we wniosku o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy (druk PSZ-KRB) skarżącemu wskazano przypadki utraty statusu bezrobotnego, z których podjęcie zatrudnienia znajduje się na pierwszym miejscu. Powyższy dokument został podpisany przez skarżącego podpisem elektronicznym. Z chwilą przesiania drogą mailową umowy o dzieło z dnia [...] września 2020r. zawartej z Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej z siedzibą w O., ul, Krupnicza 15 skarżący na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1409 z zm. – dalej "u.p.z.") utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2020r. Końcowo organ wskazał, że ponowne uzyskanie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe po ustaniu okoliczności, które spowodowały jego utratę, a zatem po zakończeniu pracy na umowę o dzieło, nie wcześniej jak w dniu [...] listopada 2020r. 4. W skardze do Sądu strona wniosła o zmianę powyższej decyzji poprzez stwierdzenie, że skarżący posiada status osoby bezrobotnej względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji zaskarżonej decyzji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest osobą bezrobotną; - art.2 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.p.z. poprzez jej nie zastosowanie; - art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. poprzez błędne przyjęcie, że w sytuacji, w której znalazł się skarżący, należało wydać decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że umowa o dzieło została przedłużona, a dokładniej przedłużony został czas jej wykonania i to przy zachowaniu pozostałych warunków. W związku z przedłużającym się stanem walki Ministerstwa Zdrowia z wirusem COVID-19, skarżący nie mógł w pierwotnym czasie prawidłowo wykonać umowy o dzieło. Jeśli uda mi się ją zakończyć w nowym terminie, a więc do dnia [...] grudnia 2020r., to wynagrodzenie ulegnie dalszemu obniżeniu w stosunku miesięcznym i będzie to [...] zł. W ocenie skarżącego spełnia to zatem zapis art. 2 ust 1 pkt 2 lit. h) u.p.z. W ocenie skarżącego powyższy zapis należy rozumieć jako egzempcję od zasady wskazanej w ogólnym zapisie art.2 ust. 1 pkt 2. Tym samym nie było możliwości zastosowania wobec skarżącego instytucji przewidzianej w art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. 5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] września 2020r., którą orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2020r. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podjęta została na podstawie przepisów u.p.z. Zastosowany w przedmiotowej sprawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. zawiera definicję "bezrobotnego" z której wynika, że bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. zawarł definicję terminu "inna praca zarobkowa", z której wynika, że jest to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Zdaniem organów okolicznością powodującą utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. było podjęcie przez niego pracy zarobkowej z tytułu umowy zlecenia, którą to pracę skarżący wykonywał w okresie od [...] września 2020r. do [...] listopada 2020r. Zdaniem Sądu organy prawidłowo wskazały, że w świetle tego przepisu status bezrobotnego przysługuje osobie niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej. Pojęcie "inna praca zarobkowa" oznacza m.in. świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy o dzieło (art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.). Zgodnie z tymi unormowaniami osoba posiadająca status bezrobotnego nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy zarobkowej. A zatem jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie za zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. W sprawie bezspornym jest, że w okresie w jakim skarżącemu przysługiwał status osoby bezrobotnej, skarżący wykonywał pracę w ramach umowy o dzieło. Tym samym skarżący naruszył powyższe warunki, mimo że został o nich wyraźnie pouczony w we wniosku o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy (k. 3-5 akt administracyjnych), który został podpisany przez skarżącego potwierdzonym profilem zaufanym. W konsekwencji stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z., właściwy organ był obowiązany podjąć rozstrzygnięcie na jego podstawie. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny i nie pozostawia organowi swobody w decydowaniu o ewentualnym pozbawieniu bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej. Zatem za chybione należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 2. ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. 8. Końcowo wyjaśnić należy skarżącemu, że w okolicznościach niniejszej sprawy, bez wpływu na jego sytuację prawną pozostaje przywoływany przez niego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.p.z., gdzie wskazano, że dodatkowym warunkiem dla uznania za osobę bezrobotną jest wymóg nie uzyskiwania przez tą osobę przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wskazać bowiem należy, że powyższy wymóg nie odnosi się do osób, co do których zostanie stwierdzone, że są zatrudnione lub wykonują inna pracę zarobkową zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.. Treść powyższego przepisu nie zmienia generalnej zasady wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., że za osobę bezrobotną uznaje się osobę niezatrudnioną i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Zgodnie z ustawą istotą pojęcia bezrobotnego nie jest fakt, że osoba taka nie posiada przychodu lecz okoliczność, że pozostaje bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej w rozumieniu przedstawionych powyżej definicji. Zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.p.z. ograniczenie ma charakter dodatkowy i ma na celu wykluczenie uznania za bezrobotnych innej kategorii osób, to jest tych, które wprawdzie nie wykonują jakiejkolwiek pracy zarobkowej, lecz posiadają inne możliwości uzyskania środków finansowych na swoje utrzymanie. Celem tej ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia i realizując ten cel ustawodawca wykluczył z kręgu bezrobotnych osoby, które nie wykonując pracy zarobkowej, nie są dotknięte skutkami bezrobocia, gdyż posiadają między innymi przychód, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h) u.p.z. Tyko osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej i która jednocześnie nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, może być uznana za osobę bezrobotną. Powołany w argumentacji uzasadnienia skargi omawiany przepis ustawy nie rozszerza zatem zasady, że bezrobotnym jest osoba niewykonująca "innej pracy zarobkowej" w ten sposób, że dodaje kryterium przychodu od którego uzależniona jest możliwość wykonywania takiej pracy, lecz ogranicza zakres pojęcia bezrobotnego w taki sposób, że wskazuje, iż bezrobotnym jest nie tylko ten kto nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej lecz także ten kto nie uzyskuje przychodu z innych źródeł, nie przekraczającego połowy minimalnego wynagrodzenia. Wskazanego wyjątku nie można traktować rozszerzająco. Stąd też powyższa regulacja nie może mieść zastosowania w przypadku skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło