II SA/Bd 271/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-21
Skład orzekający: sędzia NSA Wiesław Czerwiński, sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 271 pkt 2 PPSA z powodu braku należytej reprezentacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 PPSA. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy strona była pozbawiona możności działania z powodu naruszenia przepisów prawa, a nie gdy pełnomocnik nie wywiązał się ze swoich obowiązków wobec mocodawcy. Ponadto, sąd wskazał, że nienależyta reprezentacja może być podstawą wznowienia tylko w ściśle określonych przypadkach, nie obejmujących pełnomocnika procesowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc, że ustanowiony dla niego z urzędu pełnomocnik nie udzielił mu należytej pomocy prawnej, nie kontaktował się z nim, zaniechał wszelkich czynności procesowych, co uniemożliwiło mu wniesienie skargi kasacyjnej. Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że nieobecność pełnomocnika nie miała decydującego wpływu na treść wyroku. Sąd rozpoznał skargę o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ] Dnia 21 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Bd 732/10 1. oddala skargę o wznowienie postępowania, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy ) na rzecz adwokat D. D. 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2010 r., wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bd 732/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Orzeczenie to stało się prawomocne od dnia 22 stycznia 2011 r.
W dniu 9 marca 2011 r. S. J. skierował do tutejszego Sądu wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem z dnia 6 grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie skarżący wskazał, iż ustanowiony dla niego w ramach prawa pomocy pełnomocnik – [...] G. H. - nie udzielił mu pomocy prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik nie skontaktował się z nim w toku postępowania celem poinformowania o przebiegu sprawy i jej wyniku. Zaniechał również wszelkich czynności w sprawie, włącznie z uczestnictwem w rozprawie, o czym świadczy fakt, iż nie zażądał przeprowadzenia rozprawy pomimo informacji do skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący stwierdził, że adwokat nie skontaktował się z nim nawet po otrzymaniu odpisu wyroku celem uzyskania zgody na zaniechanie wniesienia środka odwoławczego. Bezczynność pełnomocnika spowodowała, że o wydaniu wyroku dowiedział się już po terminie przewidzianym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uniemożliwiło mu wniesienie skargi kasacyjnej do NSA. Wnioskodawca podkreślił również, iż podeszły wiek, konieczność sprawowania opieki nad chorą żoną i znaczne oddalenie jego miejsca zamieszkania od Bydgoszczy spowodowały, iż nie miał możliwości udania się do kancelarii pełnomocnika. Nie powiodły się również podejmowane przez niego próby nawiązania telefonicznego kontaktu z adwokatem, ponieważ numer telefonu podany na stronie internetowej był nieaktywny. Wskazując na te okoliczności skarżący skonstatował, że zaniechanie podjęcia obowiązków procesowych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika pociągnęło za sobą niekorzystne dla niego jako strony postępowania skutki procesowe, co wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podnosząc, iż trudno przyjąć aby nieobecność pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie mogła mieć decydujący wpływ na treść wydanego wyroku. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyznania stronie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale VII tejże ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia zostały wskazane w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a.
W rozpatrywanym przypadku skarżący oparł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 732/10 na podstawie określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Sąd stwierdziwszy, że skarga została wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie, stosownie do regulacji art. 280 § 1 p.p.s.a.
Na wstępie należy podkreślić, iż mimo powołania się przez skarżącego na ustawową przesłankę wznowienia postępowania skarga podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie stwierdził, aby w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 732/10, wystąpiły okoliczności określone w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
W rozpoznawanej skardze skarżący podniósł, że niewywiązywanie się z obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego dla niego z urzędu skutkowało negatywnym rozstrzygnięciem sprawy. Z treści przedmiotowej skargi wywieść można, że opiera się ona na zarzucie braku należytej reprezentacji skarżącego w sprawie II SA/Bd 732/10, z tym że skarżący utożsamia nienależytą reprezentację strony, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., z niewłaściwym reprezentowaniem jego interesów przez pełnomocnika procesowego. Taki tok rozumowania nie znajduje jednak uzasadnienia w świetle aktualnych poglądów orzecznictwa. Podkreśla się bowiem, iż niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2005 r., OSK 1160/04, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwraca się również uwagę, że z analizy treści przepisów art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a. wynika, iż nienależyta reprezentacja tylko wówczas może być podstawą żądania wznowienia postępowania, jeżeli jest ona związana z występowaniem w charakterze organów reprezentujących podmioty nie będące osobami fizycznymi oraz w roli przedstawicieli ustawowych nieletnich i osób ubezwłasnowolnionych. Nie dotyczy natomiast sposobu występowania w charakterze pełnomocnika procesowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2006 r., II GSK 170/06, publ. jak wyżej).
W postępowaniu sądowoadministracyjnym objętym skargą o wznowienie skarżący nie musiał być reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, ponieważ jest osobą pełnoletnią, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Skarżący mógł więc osobiście działać przed Sądem, a korzystanie z pomocy adwokata miało charakter dobrowolny i było skutkiem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2010 r. Sąd występując do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z wnioskiem o wyznaczenie dla skarżącego adwokata uczynił zadość swoim obowiązkom. Z akt sprawy II SA/Bd 732/10 wynika, że Dziekan wyznaczył dla skarżącego [...] G. H. jako pełnomocnika z urzędu, z równoczesnym zawiadomieniem go o tym wyznaczeniu. W świetle powyższych faktów podniesiony przez skarżącego zarzut braku należytej reprezentacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy uznać za nieuzasadniony. Podkreślić należy, iż stosunki istniejące pomiędzy reprezentowanym a pełnomocnikiem, w tym kwestia wywiązywania się przez pełnomocnika z ciążących na nim obowiązków procesowych względem mocodawcy, nie stanowią okoliczności prawnej, która mogłaby mieć wpływ na formalną lub merytoryczną poprawność wydanego orzeczenia.
Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło