II SA/Bd 276/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu na usunięcie braków formalnych wniosku oddala skargę. W dniu [...] M. S. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniosek o przyznanie płatności na rok [..] w zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej dla powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz pomocy z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W dniu [...] skierowano do W. S., reprezentującego M. S. wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku. Wydane ono zostało na podstawie art. 64 § 2 Kpa, zawierało żądanie określenia powierzchni gruntów rolnych na wskazanych działkach ewidencyjnych oraz uzupełnienia dołączonych do wniosku materiałów graficznych dla wskazanych działek ewidencyjnych. Pismo to W. S. odebrał osobiście w dniu [...], a w dniu [...] w Biurze Powiatowym ARiMR w T. złożył oświadczenie zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku. Prośbę uzasadnił stanem zdrowia matki i faktem rozpoczęcia okresu wycieleń krów. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku. W uzasadnieniu podał, że strona do wniosku o przywrócenie terminu nie załączyła jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby jej stanowisko, a na podstawie złożonych wyjaśnień nie sposób stwierdzić, kiedy ustały powody, dla których pełnomocnik wnioskodawczyni nie mógł w terminie uzupełnić braków formalnych wniosku. W dniu [...] M. S., działając przez swojego pełnomocnika W. S. złożyła zażalenie. Podniosła w nim, że na otrzymane wezwanie do uzupełnienia braków zareagował jej pełnomocnik w terminie 7 dni usprawiedliwiając telefonicznie swoją nieobecność, co świadczy o braku niedbalstwa z jej strony. W dniu [...] strona załączyła zaświadczenie lekarza weterynarii potwierdzające, że w okresie od [...] do [....] w gospodarstwie Ma. S. miało miejsce nasilenie porodów krów. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w uzasadnieniu wskazał, że M. S. nie uprawdopodobniła obiektywnej przeszkody w dokonaniu czynności w terminie. W ocenie organu, nasilenie porodów u krów w okresie od [...] do [...] nie może stanowić przeszkody do złożenia korekty w wyznaczonym terminie przez pełnomocnika wnioskodawczyni, skoro jeszcze w trakcie tego okresu, ale po upływie ustawowego, 7 dniowego terminu mógł on osobiście stawić się w biurze agencji w dniu [...]. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Ponadto organ podkreślił, iż w sytuacji, gdy działający w imieniu wnioskodawczyni W. S. nie mógł osobiście stawić się w biurze agencji, to strona mogła stosowną korektę przesłać za pośrednictwem Poczty Polskie lub też ustanowić innego pełnomocnika. M. S. złożyła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w zażaleniu i dodatkowo podniosła, iż w jej ocenie formalizm działających w sprawie organów jest sprzeczny z zasadą orzekania na korzyść obywatela. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012, Nr 270). Oceniając rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie w oparciu o w/w kryterium Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy uwzględnienia wniosku M. S. (zastępowanej przed pełnomocnika - syna W. S.) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] przyznanie płatności na rok [...]. Skarżąca nie kwestionuje faktu, iż uchybiła terminowi do uzupełnienia wniosku. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skuteczność wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Przepis art. 58 § 1 wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Wskazać należy, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oceniając brak winy zainteresowanego, organ administracji publicznej powinien przyjąć ,,obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska, [w:] "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego", Warszawa 1999, s. 322). Jak podkreśla się w literaturze i orzecznictwie staranność w dotrzymywaniu terminów ustawowych jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych, a przywracanie terminów ograniczone jest w zasadzie do przypadków, w których terminowe dopełnienie obowiązku okazało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, post. NSA, sygn. I SA/Gd 560/00; wyrok NSA, sygn. I SA/Gd 794/99; wyrok NSA, sygn. III SA 7432/98). W ocenie składu orzekającego wspomniana przesłanka nie zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca miała możliwość terminowego uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skarżąca miała świadomość, że intensywność prac w gospodarstwie rolnym spowodowana wzmożonymi wycieleniami krów utrudnia, czy też wręcz uniemożliwia jej pełnomocnikowi podejmowanie w terminie czynności związanych z prowadzeniem spraw mocodawczyni. W takim wypadku należyta staranność wymagana od strony postępowania administracyjnego nakazywała terminowo osobiście bądź za pośrednictwem Poczty Polskiej złożyć korektę wniosku, albo też udzielić pełnomocnictwa innej osobie, której sytuacja życiowa pozwalałby na terminowe wywiązanie się z obowiązku podjęcia określonych czynności procesowych. Odnosząc się do zarzutów skargi skoncentrowanych jedynie na wykazaniu niemożności zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez pełnomocnika skarżącej warto w tym miejscu również wyjaśnić, że skarżąca nie utraciła przecież uprawnienie do osobistego występowania w sprawie. Strona w postępowaniu administracyjnym, pomimo ustanowienia w sprawie pełnomocnika, zachowuje prawo do osobistego działania, a pełnomocnik nie wstępuje do postępowania za stronę, lecz występuje w nim obok strony. Odnotować należy również, że w toku całego postępowania w niniejszej sprawie skarżąca M. S. nie złożyła żadnego dowodu, ani nawet oświadczenia, że nie była w stanie dokonać tej czynności samodzielnie. Fakt ten ma zasadnicze znaczenie dla oceny zaskarżonego postanowienia z uwagi na treść art. 58 § 1 kpa, z którego wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Okolicznością wyłączającą możliwość osobistego działania we własnej sprawie w postępowaniu administracyjnym nie może być bowiem sam wiek skarżącej (75 lat). Wskazane powyżej okoliczności nakazują stwierdzić, iż M. S. ponosi winę w nieterminowym uzupełnieniu braków formalnych wniosku. W okolicznościach niniejszej sprawy – intensyfikacja prac w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez pełnomocnika skarżącej nie może zostać uznana za usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Odmowa przywrócenia terminu jest zatem w pełni zasadna i należy upatrywać jej w postawie skarżącej, która nie wywiązała się z obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, co oznacza, że jej wina tym zakresie nie może budzić wątpliwości. Powyższe okoliczności przemawiają za trafnością zaskarżonego rozstrzygnięcia, że określona w art. 58 § 1 kpa przesłanka przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej nie została spełniona. Wykazana powyżej legalność odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.