II SA/Bd 278/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Grzegorza K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] 2004 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Grzegorza K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 278/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] 2004r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] 2004r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości o nr [...], [...], [...] z nieruchomością nr [...], będącą drogą gminną. Decyzja kończyła postępowanie toczące się na wniosek Grzegorza K. z dnia [...] 2002r., właściciela działki nr [...], do której przedmiotowa droga stanowi dojazd. We wniosku wskazano to, że droga nie została wydzielona poprzez wkopanie graniczników, co spowodowało, że właściciel nieruchomości o nr [...], [...], [...] zaoruje ją i tym samym uniemożliwia skarżącemu dojazd. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania stanowiła ocena organu, iż Grzegorz K. nie posiada statusu strony postępowania. W skardze, Grzegorz K. podniósł, że jego interes prawny w przeprowadzeniu postępowania o rozgraniczenie wynika z tego, że brak rozgraniczenia powoduje to, iż droga gminna – dojazd do jego nieruchomości, ulega zniszczeniu, ponadto gmina nie wykonuje swych obowiązków związanych z utrzymaniem drogi oraz to, że rozgraniczenie położy kres kłótniom z sąsiadami. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Złożony w sprawie wniosek Grzegorza K. z dnia [...] 2002r., w którym wyraźnie oznaczono zakres żądania do rozgraniczenia nieruchomości o nr [...], [...], [...] z nieruchomością nr [...], będącą drogą gminną nałożył na organ administracji publicznej obowiązek zbadania sprawy pod kątem uregulowań ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. t.j. z 2000r., Nr 100, poz.1086 ze zm) ( art. 1 pkt 5) cyt. ustawy). Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 4 cyt. ustawy, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony, po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania, na które nie służy zażalenie. Z takiego zapisu wynika przede wszystkim obowiązek organu zbadania legitymacji osoby zgłaszającej żądanie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie. Ze względu na brak stosownych przepisów regulujących kwestie, kogo można uznać za stronę, w prawie geodezyjnym, a postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości toczące się przed organami administracji publicznej jest postępowaniem administracyjnym, do którego - w zakresie nie uregulowanym w prawie geodezyjnym - mają zastosowanie przepisy k.p.a., w badanej kwestii, należy stosować przepisy tegoż kodeksu. W takim przypadku, odnosząc się do art. 28 kpa, stroną będzie ten, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie mające za przedmiot rozgraniczenie nieruchomości. Treścią pojęcia interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej (por.: Janusz Borkowski, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 1996, s. 194). Tak pojmowane w świetle tego, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów i tego, że rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami ( art. 29 ust. 1 i 2 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), nie daje podstaw do tego by móc wywieźć interes prawny właściciela działki nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości o nr [...], [...], [...] z nieruchomością nr [...], będącą drogą gminną. Właściciel nieruchomości sąsiedniej z działkami wskazanymi do rozgraniczenia, nie może także wywodzić interesu prawnego z zespołu uprawnień właścicielskich. W szczególności rozgraniczenie działek w jego prawnym pojęciu, nie powoduje uszczerbku w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej, w tym dostępu do drogi publicznej. Efektem braku ustalenia przebiegu granic nieruchomości, z których teren jednej stanowi drogę publiczną, przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, może być (i było) zaoranie drogi przez sąsiada skarżącego i tym samym jej zawężenie. Zawężanie to jednak, było wynikiem nieuprawnionej działalności sąsiada – brak rozgraniczenia w świetle powołanych przepisów nie dawał mu prawa do takiego zachowania, tym samym należało uznać, że brak rozgraniczenia naruszał interes faktyczny dojeżdżającego do swej nieruchomości, a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Nie są to więc naruszenia interesu prawnego określonego w art. 28 k.p.a., lecz interesu faktycznego. Naruszenie interesu faktycznego nie daje zaś osobie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Słusznie więc organ przyjął, że wniosek pochodzi od osoby nieuprawnionej. Odrębną natomiast sprawą jest prawidłowość orzeczenia pod względem formalnym. Analizowany art. 30 cyt. ustawy, nie daje podstaw do uznania, aby można było z jego treści wywodzić kompetencję organu do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Brakuje również podstaw do takiego rozstrzygnięcia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie, ze wnioskodawca nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu o rozgraniczenie powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego i prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zatem, decyzja o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości wykracza poza ramy normy proceduralnej regulującej kwestię wszczęcia postępowania i tym samym podlega uchyleniu, gdyż takie naruszenie ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy wniosek o rozgraniczenie nieruchomości złoży osoba nie mająca statusu strony na mocy art. 28 k.p.a., należało zakończyć postępowanie administracyjne, poprzez jego umorzenie ( art. 105 kpa). Z powyższych względów oraz na podstawie art. art. 132, 135 oraz 145 § 1 pkt 1) lit. c) cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego i orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.