II SA/Bd 279/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-06-05
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Jarosław Wichrowski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę ścian działowych w budynku mieszkalnym, wydana bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, narusza przepisy postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organu II instancji (WINB) uchylająca decyzję organu I instancji (PINB) i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była prawidłowa. WINB zasadnie stwierdził, że PINB naruszył przepisy postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 kpa), nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i prawnego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. PINB nie ustalił zakresu wykonanych prac, nie zbadał wszystkich wydzielonych pomieszczeń, nie wyjaśnił podstawy prawnej i nie przedstawił rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ścian działowych w pomieszczeniu kuchennym budynku mieszkalnego, wykonanych przez jednego ze współwłaścicieli. Organ I instancji (PINB) nakazał rozbiórkę, uznając roboty za samowolę budowlaną i naruszenie warunków technicznych. Organ II instancji (WINB) uchylił tę decyzję, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania przez PINB, w tym brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję WINB, która przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi T. S. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100 gr.) na rzecz adwokata T. S. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
II SA/Bd 279/13
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (PINB) decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. w Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071, z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "kpa" oraz art. 48 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. w Dz.U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623, z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie "pr. bud", po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych w pomieszczeniu kuchennym budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce przy ul. [...] w B., nakazał współwłaścicielom budynku, tj. P. I. oraz A. I. dokonanie rozbiórki ścian działowych rozgraniczających pomieszczenie kuchenne na parterze przedmiotowego budynku - w celu przywrócenia poprzedniego stanu. Do robót rozbiórkowych przystąpić nakazał po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w związku z pismem A. I. w sprawie wykonanych przez P. I. robót budowlanych związanych z wykonaniem ścian działowych rozgraniczających wspólne pomieszczenie kuchenne na dwa odrębne w budynku mieszkalnym przy ul. [....] w B., zostały przeprowadzone oględziny w terenie celem ustalenia stanu faktycznego. Podczas oględzin ustalono, że w roku [....] P. I. współwłaściciel budynku wykonał roboty budowlane związane z wykonaniem ścian działowych rozgraniczających pomieszczenie kuchenne na dwa odrębne (wg oświadczenia P. I. za zgodą A. I.). A. I. pismem z dnia [....] zwróciła się o interwencję w powyższej sprawie. Pismem z dnia [...] udzielono jej odpowiedzi i wskazano, że kwestie dotyczące naruszenia współwłasności przez drugiego współwłaściciela wynikające z umownego podziału budynku nie leżą w kompetencjach PINB i rozstrzygnięcia winny nastąpić na zasadzie porozumienia współwłaścicieli, a w przypadku ich braku na drodze sądowej z powództwa cywilnego. Na skutek kolejnego pisma A. I. przeprowadzono ponownie oględziny pomieszczenia kuchennego. Ustalono, że w jego części znajduje się natrysk oraz miska ustępowa bez jakiegokolwiek oddzielenia od powierzchni kuchennej. Ponadto w pomieszczeniu tym brak jest grawitacyjnej wentylacji oraz ogrzewania zapewniającego utrzymanie właściwej temperatury w sezonie grzewczym. Mając na uwadze fakt, że na skutek wykonanych robót budowlanych nie są spełnione warunki techniczne dla pomieszczeń kuchennych jak i zdecydowany sprzeciw współwłaścicielki na obecny stan PINB zdecydował o wydaniu nakazu rozbiórki. Ustalono, ponadto że przed Sądem Rejonowym w B. II Wydział Cywilny pod sygnaturą akt II Ns 1017/09 toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności, więc nakaz zaadresowano do współwłaścicieli przedmiotowego budynku gdyż nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie wydzielania lokali w tym budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła zarówno A. I. – skarżąca, jak i jej brat P. I.
Skarżąca wniosła o utrzymanie w mocy decyzji PINB i podkreśliła, że jej brat dopuścił się samowoli budowlanej i stworzył jej warunki nie nadające się na stały pobyt ludzi, groźne dla zdrowia i życia, oraz przywłaszczył sobie większą powierzchnię niż się jemu należy zgodnie z prawem. Zażądała grzywny za samowolę oraz zdemontowania ścianki na strychu i oświadczyła, że brat niczego z nią nie uzgadniał i nie było żadnej ustnej umowy.
P. I. w swoim odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie przez organ przepisów procesowych, a to art. 107 § 1 i 3, 11, 77 § 1 kpa poprzez ich nie zastosowanie, oraz art. 48 ust. 1 pr. bud. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że postawienie ścianek działowych wymaga pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że PINB uzasadniając swoją decyzję ograniczył się do przedstawienia historii korespondencji skarżącej z organem, nie podając faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poza tym PINB, pomimo że dwukrotnie dokonał oględzin pomieszczeń kuchennych, nie ustalił z jakich materiałów jest wykonana ścianka działowa i jaką ma konstrukcję, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie miała miejsce samowola budowlana, czy wykonanie prac bez wymaganego pozwolenia na budowę lub też zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru podjęcia prac. Dopiero ustalenie powyższych kwestii uprawniałoby PINB do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ścianki działowej. Odwołujący podniósł ponadto, że decyzja PINB w ogóle nie zawiera uzasadnienia prawnego i że rażąco narusza prawo procesowe, co ma istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyjaśniając zarzut naruszenia prawa materialnego odwołujący, przytaczając treść art. 3 pkt 7 pr. bud. stwierdził, że roboty polegające na postawieniu ścianki działowej w kuchni, objęte przedmiotowym postępowaniem niewątpliwie nie stanowią ani budowy, ani montażu, ani remontu (rozumianego jako odtworzenia stanu pierwotnego), ani rozbiórki i że wobec tego organ powinien rozważyć czy roboty te można zakwalifikować jako przebudowę, która także wymaga pozwolenia na budowę, choć zdaniem odwołującego przebudową także nie są. Wykonanie bowiem lekkiej ścianki działowej nie zmieniło konstrukcji budynku oraz jego parametrów użytkowych i technicznych, jak również nie doprowadziło do wydzielenia samodzielnego lokalu mogącego stanowić przedmiot odrębnej własności. Nie wymagało więc prowadzenia przez organ postępowania w trybie art. 48 ust. 1 pr. bud. Zastosowanie więc w tym zakresie, przez PINB powyższego trybu należy zdaniem odwołującego ocenić jako naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Odwołujący podniósł także, że wielokrotnie informował organ, iż stan pomieszczenia kuchennego i sanitarnego zajmowanego przez jego siostrę jest wynikiem jej zaniedbań i nie wykonania przez nią robót mających na celu przystosowanie tych pomieszczeń do użytku, czyli zamontowania drzwi do sanitariatu, zamontowania kaloryfera, które to roboty zgodnie z ustną umową miała wykonać we własnym zakresie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) decyzją z dnia [....] po rozpatrzeniu odwołania P. I. oraz A. I. od decyzji PINB z dnia [....] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WINB wskazał na konieczność ustalenia w niniejszej sprawie czy na wykonanie spornych robót niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenie zamiaru ich wykonania właściwemu organowi, czy wykonanie ścianki działowej stanowi roboty budowlane w rozumieniu art. 28 pr. bud. WINB stwierdził, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 ww. ustawy przez roboty budowlane rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu lub rozbiórce obiektu budowlanego. Roboty objęte przedmiotowym postępowaniem zdaniem organu nie stanowią ani budowy, ani montażu, ani remontu (rozumianego jako odtworzenie stanu pierwotnego), jak również przebudowy według definicji art. 3 pkt 7a tejże ustawy. W myśl tej definicji przez przebudowę rozumieć należy wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W konsekwencji nie stanowią przebudowy roboty nie powodujące zmiany parametrów obiektu budowlanego, a zmieniające jedynie wewnętrzny wygląd pomieszczeń, gdyż nie dochodzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, nie wpływa to też na jego kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji itp. Zatem jeśli ścianka działowa nie jest elementem konstrukcyjnym budynku, nie wpływa na jego przeznaczenie, ani na stan techniczny, oraz nie decyduje o przestrzennym wydzieleniu samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących przedmiot odrębnej własności, to czynności polegające na rozbiórce takiej ścianki lub jej wzniesieniu są takimi robotami budowlanymi, które nie wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia właściwemu organowi. Natomiast w przedmiotowym przypadku organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, iż wydzielone pomieszczenie spełnia funkcję zarówno, kuchni, jak i łazienki (w pomieszczeniu znajduje się sedes i brodzik), jak również, że instalacja gazowa oraz ogrzewanie pozostało w części użytkowanej przez skarżącego. W takim stanie faktycznym, zdaniem WINB połączenie funkcji kuchni i toalety narusza przepisy § 92 warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie." Nadto roboty budowlane polegające na wydzieleniu pomieszczenia w tym higieniczno-sanitarnego (łazienki) w przedmiotowej sprawie powoduje konieczność wykonania prac związanych z zapewnieniem odpowiedniej wentylacji takiego pomieszczenia, wykonaniem instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej, czy też grzewczej. Tego rodzaju roboty budowlane powodują zmianę parametrów użytkowych i technicznych instalacji i urządzeń technicznych budynku, a więc należy je uznać za przebudowę tego lokalu (części obiektu) zgodnie z przywołaną wyżej definicją przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 07.07.1994 r. pr. bud., gdyż prowadzą do zmiany parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego jako całości.
W tym zakresie, zdaniem WINB organ nadzoru budowlanego I instancji winien prawidłowo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zbadać zakres prac związanych z wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych w tym również zmian w instalacjach obiektu. Natomiast z zebranej przez PINB dokumentacji nie wynika, jakie były planowane i wykonane zmiany (w tym instalacji) w pomieszczeniu z którego wydzielono pomieszczenie spełniające funkcję kuchni i łazienki. Kontroli organu winny podlegać wszystkie wydzielone pomieszczenia, a nie tylko pomieszczenie użytkowane przez A. I. Przy czym wszelkie zmiany w pierwotnym pomieszczeniu winny być analizowane pod kątem zmian parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego jako całości. Powyższe w ocenie organu należy ustalić od początku. Ponadto organ nadzoru budowlanego I instancji winien dokonać prawidłowej kwalifikacji podstawy prawnej wykonanych robót, tj. czy do ustalonego stanu faktycznego odpowiedni będzie zastosowany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 48 ustawy pr. bud. czy odnoszący się do robót budowlanych art. 50-51 ww. ustawy, co jest istotne dla toku postępowania i skutków prawnych dla jego stron. Również z akt sprawy nie wynika kto był inwestorem rzeczonych prac budowlanych, co należy ustalić od początku, gdyż wiąże się to z prawidłowym ustaleniem adresata decyzji.
Powyższe, w ocenie organu nadzoru budowlanego II instancji, stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa i może mieć istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Ponadto prawidłowa decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 kpa. Organ nadzoru budowlanego I instancji pominął natomiast uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne nie wskazując i nie wyjaśniając stronie, czy w tym stanie faktycznym dokonał rzetelnej analizy wykonanych robót w świetle obowiązujących przepisów pr. bud. Stanowi to naruszenie zapisu art. 107 § 1 i 3 kpa. WINB wskazał ponadto, że zgodnie z treścią art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego są obowiązane do bezzwłocznego przesyłania organom administracji architektoniczno-budowlanej kopii decyzji i postanowień wynikających z przepisów prawa budowlanego, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A. I., twierdząc, że jej brat P. I. dopuścił się samowoli budowlanej 4 lata temu i stworzył jej warunki nie nadające się na stały pobyt ludzi, sprzyjające powstawaniu chorób z powodu tworzenia się grzyba, pleśni, stęchlizny i wilgoci. Podała, że w wyniku tej samowoli budowlanej brat przywłaszczył sobie więcej niż jemu się należało zgodnie z prawem i że odłączył jej c.o. oraz gaz założone i współfinansowane przez ojca. Skarżąca zażądała aby brat powiększył sporne pomieszczenie o 2 m2, podłączył gaz i c.o., wybudował ściankę oddzielającą kuchnię od łazienki, a jeżeli nie spełni tych warunków, to żeby doprowadził kuchnię i łazienkę do stanu pierwotnego. Oświadczyła ponadto, że brat niczego z nią nie uzgadniał i że przywłaszczył sobie garaż, budynki gospodarcze oraz pokój na strychu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania – P. I. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że decyzja WINB jest słuszna z uwagi na naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, których dopuścił się organ I instancji wydając decyzję z dnia [...]. Ponadto podtrzymał zarzuty podniesione w swoim odwołaniu i podkreślił, że nie podziela stanowiska WINB zawartego w odpowiedzi na skargę jakoby połączenie funkcji kuchni i toalety naruszało § 92 rozporządzenia, gdyż nie jest ono poparte żadnymi ustaleniami.
W piśmie procesowym z dnia [....] działający w imieniu skarżącej pełnomocnik podtrzymał skargę wniesioną osobiście przez skarżącą w całości i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 pr. bud. poprzez uznanie, że organ I instancji niesłusznie zastosował wskazane przepisy, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na konieczność zastosowania powyższych przepisów;
- art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów, nałożonych na organ wskazanymi przepisami, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do odmiennego wniosku.
Wniósł o uchylenie tej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu i wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Uzasadniając swoje stanowisko przytoczył poglądy doktryny dotyczące znaczenia zwrotu "przebudowa" i stwierdził, że w niniejszej sprawie postawienie ścianki działowej doprowadziło do zmiany układu funkcjonalnego, powodując powstanie nowego pomieszczenia – kuchni, połączonej z łazienką, więc zmiany odnoszą się do elementów wypełniających mieszkanie, pomimo że nie powstał nowy obiekt. Uznać zatem należy, jego zdaniem, że postawienie przez uczestnika postępowania ścianki działowej stanowiło wykonanie robót budowlanych, które można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w stosunku, do których właściwy organ nakazuje rozbiórkę w przypadku, gdy roboty te wykonano bez pozwolenia na budowę. Stwierdził ponadto, że organ I instancji nie przekroczył zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a lakoniczność uzasadnienia nie powoduje konieczności uchylenia decyzji tego organu, jeżeli odpowiada ona prawu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, że przedmiotem oceny sądu jest decyzja kasacyjna organu II instancji, której podstawą prawną jest przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm.), dalej powoływany w skrócie jako "kpa". Stosownie do treści tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stwierdzić należy zatem, że uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd, czego żąda skarżąca możliwe byłoby tylko wtedy, gdyby organ II instancji nie wykazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że po pierwsze decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Analiza treści uzasadnienia decyzji organu II instancji oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, że organ II instancji wykazał spełnienie powyższych przesłanek i nie ma wobec tego podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie narusza ona przepisu art. 138 § 2 kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko wtedy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako "ppsa", byłoby to możliwe. Prawidłowość decyzji WINB polega przede wszystkim na tym, że decyzja PINB, będąca przedmiotem oceny WINB narusza w sposób istotny przepis art. 107 § 1 i 3 kpa i jako taka nie mogła się ostać. Wydanie natomiast przez WINB decyzji merytorycznej w tej sprawie (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), niejako w "zastępstwie" organu I instancji naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa, ponieważ swoim rozstrzygnięciem WINB musiałby objąć kwestie w ogóle nie rozpoznane przez organ I instancji i dlatego nie było to możliwe.
W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 107 § 1 kpa decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Zgodnie zaś z § 3 art. 107 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie stwierdził to WINB w uzasadnieniu swojej decyzji, decyzja PINB w zasadzie nie zawiera ani uzasadnienia faktycznego, ani prawnego, które odnosiłoby się do zakresu orzeczonego nakazu rozbiórki. Zwrócić należy uwagę, że w sentencji swojej decyzji PINB zawarł nakaz dokonania rozbiórki zarówno w stosunku do uczestnika postępowania sądowego, jak i skarżącej i określił, że rozbiórka ta dotyczy ścian działowych rozgraniczających pomieszczenie kuchenne na parterze budynku – w celu przywrócenia poprzedniego stanu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia PINB nie wyjaśnia jednak ani tego dlaczego obowiązek rozbiórki nakłada na te dwie osoby, ani tego dlaczego rozbiórce mają ulec wszystkie ściany działowe i które takimi są, ani jak należy rozumieć zwrot "pomieszczenie kuchenne". Znajduje się tam tylko informacja, że wskutek przeprowadzenia oględzin pomieszczenia kuchennego ustalono, że w jego części znajduje się natrysk oraz miska ustępowa bez jakiegokolwiek oddzielenia od powierzchni kuchennej. Ponadto, że w pomieszczeniu tym brak jest wentylacji grawitacyjnej oraz ogrzewania zapewniającego utrzymanie właściwej temperatury w sezonie grzewczym. To w ocenie PINB świadczy o nie spełnieniu warunków technicznych dla pomieszczeń kuchennych i łącznie ze zdecydowanym sprzeciwem skarżącej uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki. Powyższe stwierdzenia poza tym, że nie wyjaśniają powodów nałożenia nakazu rozbiórki w zakresie wskazanym przez organ w decyzji, to jeszcze nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazać bowiem należy, że ze znajdujących się w aktach rysunków, w tym rzutu parteru budynku (k – 12 akt administracyjnych) wynika, że pomieszczenie kuchenne użytkowane obecnie przez skarżącą zostało wydzielone z większego pomieszczenia kuchennego, z którego wydzielono także kuchnie i łazienkę użytkowane obecnie przez uczestnika. Zawarty więc w sentencji decyzji zwrot: "dokonanie rozbiórki ścian działowych rozgraniczających pomieszczenie kuchenne" należałoby odnieść do wszystkich ścian działowych, a więc także do tych które rozgraniczają pomieszczenia uczestnika, chociaż w tym zakresie nie poczyniono żadnych ustaleń zwłaszcza, co do tego czy pomieszczenia te spełniają warunki techniczne i jakie. Ponadto podkreślić należy, że PINB nie wyjaśnił z jakich przepisów wynikają warunki techniczne, których nie spełnia pomieszczenie użytkowane przez skarżącą, a było to, jak można sądzić po treści uzasadnienia, głównym powodem orzeczenia rozbiórki. Zgodzić należy się także z organem II instancji, że wyjaśnienia i przedstawienia w uzasadnieniu przez PINB wymagało, to jak należy zakwalifikować prace wykonane w związku z wydzieleniem pomieszczeń, po wcześniejszym ustaleniu przez organ jakie faktycznie prace zostały wykonane – czy także związane z zapewnieniem wentylacji, instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej i w jakiej części pomieszczenia. Konieczne jest więc także przeprowadzenie oględzin w pomieszczeniach użytkowanych przez uczestnika. Ustalenia te będą miały wpływ na wybór podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu i konsekwencji dla stron procesu, które są inne w przypadku zastosowania art. 48 i inne w przypadku zastosowania art. 50 pr. bud. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ I instancji oprócz przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa naruszył także przepisy art. 7, 8, 77 §1 i 80 kpa. Wskazać należy, że stosownie do treści tych przepisów organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Obowiązane są także prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania, jakich dopuścił się PINB są tego rodzaju, że spowodowały iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej przez WINB.
Wobec tego, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób skutkujący jej uchyleniem, orzeczono na podstawie art. 151 ppsa o oddaleniu skargi. O kosztach pomocy prawnej orzeczono zaś według zasady wynikającej z art. 250 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło