II SA/Bd 28/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-02
Skład orzekający: Krzysztof Gruszecki, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 25 m2, posadowiony na płycie betonowej z tarasami, trwale związany z gruntem, wymagał zgłoszenia budowy, a jego brak uzasadnia orzeczenie rozbiórki?Ratio decidendi
Budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 25 m2, posadowiony na płycie betonowej z tarasami i trwale związany z gruntem, wymagał zgłoszenia budowy zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Brak wymaganego zgłoszenia, w sytuacji gdy działka nie była objęta planem miejscowym ani decyzją o warunkach zabudowy, a obiekt naruszał przepisy o drogach publicznych (odległość od drogi powiatowej), uzasadnia orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Prawo własności nie jest absolutne i wymaga dostosowania do obowiązującego porządku prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z tarasami o powierzchni zabudowy 25 m2, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ pierwszej instancji uznał, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy, a także brak zgłoszenia, uzasadnia rozbiórkę. Organ odwoławczy uchylił decyzję z powodu niejasności co do odległości od sąsiedniej działki, ale w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji ponownie nakazał rozbiórkę, wskazując na naruszenie przepisów o drogach publicznych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce, uznając samowolę budowlaną i trwałe związanie obiektu z gruntem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr ) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2007r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z [...] czerwca 2006 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 104 kpa, art. 49b ust. 1 oraz art. art. 81 i 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) po przeprowadzeniu w dniu [...] października 2005 r. oględzin budowy nakazał M. O. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z tarasami o powierzchni zabudowy 25,00m2, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], w L., gmina J., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi.
Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji podniósł, iż jeżeli obiekt budowlany wybudowany jest bez wymaganego zgłoszenia i jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie nakazuje się jego rozbiórki i istnieje możliwość jego zalegalizowania.
W związku z powyższym powiatowy inspektor wszczął postępowanie wyjaśniające, na podstawie, którego ustalił, iż dla przedmiotowego budynku nie prowadzono postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy oraz, że przedmiotowa działka nie jest objęta aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego też na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane orzekł rozbiórkę obiektu.
Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia M. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, iż sporny budynek kupił jako domek gospodarczy-drewniany, który został przewieziony w całości jako konstrukcja nierozbieralna na działkę Nr [...] w listopadzie 2005 r.
Zdaniem skarżącego, czynności związane z posadowieniem zakupionego w całości domku nie mieszczą się w pojęciu robót, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 prawa budowlanego to nie podlegają one ani uzyskaniu pozwolenia na budowę ani zgłoszeniu. Ponadto skarżący wskazał, iż charakter i sposób, w jaki domek został umieszczony na działce w żaden sposób nie może być zakwalifikowane jako wybudowanie domku, co mogłoby skutkować uznaniem, że zasadnym jest żądanie jego rozebrania z powodu niedopełnienia wymogów ustawowych dla zgłoszenia tego rodzaju obiektów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. O. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy uznał, iż w prowadzonym postępowaniu powiatowy organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił stanu istniejącego, gdyż w protokole oględzin wskazano, że rzeczony budynek został zlokalizowany w odległości 2,50m od granicy sąsiedniej, natomiast w protokole złożenia wyjaśnień tą odległość wykazano jako 3,00m, a w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się, w jakiej odległości od działki sąsiedniej obiekt budowlany został posadowiony tj. czy zostały zachowane obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, a ponadto postępowanie dowodowe prowadzone było po fakcie zapoznania się strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Odnosząc się do wniesionego odwołania organ II instancji wskazał, iż to organ odwoławczy stwierdza, że z uwagi na powierzchnię zabudowy rzeczonego budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, która wynosi 25,00 m2, jego budowa lub ustawienie na miejscu posadowienia winna być poprzedzona zgłoszeniem takiego zamiaru do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor takiego zgłoszenia nie dopełnił, a tym samym dopuścił się samowoli budowlanej. Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art.3 ust. 7 Prawa budowlanego, pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, ale także prace polegające na montażu, w tym i ustawieniu zmontowanego obiektu. W przedmiotowej sprawie poza ustawieniem obiektu skarżący dodatkowo wybetonował podłoże pod obiektem i tarasy. Obiekt jest trwale związany z gruntem. Nie istotnym dla sprawy jest sposób transportu obiektu na miejsce jego ustawienia.
Istotnym jest natomiast ustawienie go bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia i fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji, działka, na której ustawiono rzeczony obiekt nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a skarżący nie legitymował się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzją z [...] października 2006 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, nakazał M. O. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z tarasami o powierzchni zabudowy 25,00m2, zlokalizowanego na terenie działki nr [...], w L., gmina J., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi.
Uzasadniając swoje stanowisko powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazał, że rzeczony budynek gospodarczy został zlokalizowany w odległości 3,00m od działki sąsiedniej rolnej Nr [...] (2,50 m od ogrodzenia, które jest przesunięte w głąb działki inwestora o 0,50 m), w odległości 14,8 m od zewnętrznej krawędzi drogi powiatowej, stanowiącej działkę Nr [...] i odległość ta narusza obowiązujące warunki techniczne, co miało zasadniczy wpływ na stanowisko organu, gdyż zgodnie z art.43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. Nr 71 z 2000 r., poz.883, z późn. zm.) obiekty budowlane poza terenem zabudowy miast i wsi, przy drodze powiatowej (z czym mamy do czynienia w sprawie), winny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 20,00 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.
Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia M. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej nietrafność, co do interpretacji przepisów prawa budowlanego w odniesieniu do sprawy, której dotyczy jak i stanu faktycznego oraz zarzucił pominięcie jego interesu prawnego. Podniósł także, że sporny obiekt budowlany – altana nie jest w żaden sposób związana z gruntem i w każdym momencie istnieje możliwość jej przesunięcia.
Zdaniem skarżącego, czynności związane z posadowieniem zakupionego w całości domku nie mieszczą się w pojęciu robót, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 prawa budowlanego to nie podlegają one ani uzyskaniu pozwolenia na budowę ani zgłoszeniu. Ponadto skarżący wskazał, iż charakter i sposób, w jaki domek został umieszczony na działce w żaden sposób nie może być zakwalifikowane jako wybudowanie domku, co mogłoby skutkować uznaniem, że zasadnym jest żądanie jego rozebrania z powodu niedopełnienia wymogów ustawowych dla zgłoszenia tego rodzaju obiektów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. O. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy uznał, że decyzja została wydana w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów.
Odnosząc się do wniesionego odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na powierzchnię zabudowy rzeczonego budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, która wynosi 25,00 m2, jego budowa lub ustawienie na miejscu posadowienia winna być poprzedzona zgłoszeniem takiego zamiaru do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a takiego obowiązku inwestor-skarżący nie dopełnił, a tym samym dopuścił się ewidentnej samowoli budowlanej. Zgodnie z art.3 ust. 7 Prawa budowlanego, pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, ale także prace polegające na montażu, w tym i ustawieniu zmontowanego obiektu. W przedmiotowej sprawie poza ustawieniem obiektu skarżący dodatkowo wybetonował podłoże pod obiektem i tarasy. Obiekt jest trwale związany z gruntem.
Istotnym dla ostatecznego rozstrzygnięcia jest fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji działka, na której ustawiono rzeczony obiekt nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a skarżący nie legitymuje się ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania.
W skardze wniesionej do Sądu M. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc argumenty wywiedzione już w odwołaniu, zarzucając jednocześnie, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, organ odwoławczy wyjaśnił, iż odniósł się do wniesionego odwołania, a w szczególności posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości nie może upoważniać inwestora do wznoszenia obiektów i prowadzenia robót budowlanych w sposób samowolny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z powołanego przepisu wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi, kontrola legalności działalności administracji publicznej, w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą rozbiórki spornego obiektu budowlanego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu kontrolowane orzeczenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest prawidłowe. Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2007 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 z późn. zm.).
Jak wynika z art. 49b ust. 1 Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Organy administracji słusznie przyjęły, iż zachodzą w niniejszym postępowaniu przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego, bowiem skarżący na terenie swojej działki Nr [...] w L. ustawił budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej w zabudowie zagrodowej, bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia do właściwego organu, czym inwestor uchybił art.30 ust. 1 pkt 1, w związku z art.29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego. Rzeczony budynek gospodarczy, parterowy o wymiarach 4,05 x 3,28 m i wysokości 3,50 m posadowiony jest na płycie betonowej, posiada dobudowane do niego tarasy: betonowy zadaszony o wymiarach [...] x [...] m i betonowy niezadaszony o wymiarach [...] x [...] m - łączna powierzchnia zabudowy wynosi 25,00 m2.
Podkreślić należy, iż w rozpatrywanej sprawie organy administracji przed wydaniem decyzji w trybie art. 49b ust. 1 dokonały niezbędnej oceny zgodności wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego i zgodności z wymaganiami Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, iż powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił, w oparciu o pismo Wójta Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...], iż działka, na terenie której ustawiono rzeczony budynek gospodarczy nie jest objęta aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz, że w przedmiotowej sprawie nie toczyło się postępowanie o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania.
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych wykluczona została możliwość zastosowania art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w myśl, którego "jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego".
Podkreśleniu wymaga również okoliczność, iż rzeczony obiekt budowlany posadowiony jest w odległości 14,8 m od zewnętrznej krawędzi drogi powiatowej, stanowiącej działkę Nr [...] i odległość ta narusza obowiązujące warunki techniczne. Zgodnie, bowiem z art.43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. Nr 71 z 2000 r., poz.883, z późn. zm.) obiekty budowlane poza terenem zabudowy miast i wsi, przy drodze powiatowej (z czym mamy do czynienia w sprawie), winny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 20,00 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. W trakcie postępowania administracyjnego M. O. nie podnosił bowiem aby podmurówka na której został usytuowany przedmiotowy obiekt budowlany był wykonana wcześniej. Ponadto jej rozmiary wskazują, że jest ona dostosowana do tego konkretnego budynku. Również przedstawiona opinia Powiatowego Zarządu Dróg w [...] z dnia [...] marca 2006 r. nie ma wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Mogłaby ona, bowiem uzasadniać zgodność z prawem lokalizacji na etapie zgłoszenia a nie w postępowaniu rozbiórkowym.
Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 kpa.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż prawo własności nie jest prawem absolutnym, a korzystanie z niego wymaga dostosowania swoich działań do reguł i norm wynikających z obowiązującego porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło