II SA/Bd 28/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-06-03
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż ziemi i uzyskanie z tego tytułu jednorazowego dochodu, który następnie został przeznaczony na spłatę zadłużenia, może stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku stałego z pomocy społecznej z powodu przekroczenia kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Uzyskanie jednorazowego dochodu ze sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli został on przeznaczony na spłatę zadłużenia, podlega rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy. Jeśli tak obliczony dochód przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, organ ma prawo uchylić lub zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały na niekorzyść strony, zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa.Stan faktyczny
K. K. był przyznany zasiłek stały. Po sprzedaży ziemi za kwotę, która została mu przekazana przed zawarciem aktu notarialnego, organy uznały, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej. Zastosowano przepis o rozliczaniu jednorazowego dochodu na 12 miesięcy, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. W konsekwencji uchylono decyzję przyznającą zasiłek stały i odmówiono jego przyznania od daty przekroczenia kryterium. K. K. wniósł skargę, argumentując, że uzyskane pieniądze zostały przeznaczone na spłatę zadłużenia i nie wpłynęły na poprawę jego warunków życiowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G., działając z upoważnienia Wójta Gminy G., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art.106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o pomocy społecznej), art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. przyznającą K. K. świadczenie w formie zasiłku stałego od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] września 2007 r. w kwocie [...] zł i od dnia [...] października 2007 r., bezterminowo, w kwocie [...] zł. miesięcznie, w części dotyczącej terminu i odmówił przyznania zasiłku stałego od dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. K. K. uzyskał świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na czas nieokreślony, albowiem w dniu złożenia wniosku o wypłatę zasiłku spełniał warunki do otrzymania zasiłku stałego, tj. legitymował się on orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a dochód wynoszący [...] zł na osobę w jego rodzinie był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które na dzień ustalenia uprawnień do korzystania z pomocy społecznej wynosiło [...] zł na osobę w rodzinie. W dniu zaś [...] marca 2008 r., tj. miesiąc po podpisaniu aktu notarialnego, K. K. poinformował organ przyznający świadczenie, że w dniu [...] lutego 2008 r. sprzedał ziemię o powierzchni 2,0812 ha za kwotę [...] zł. Natomiast z załączonego do odwołania z dnia [...] sierpnia 2008 r. oświadczenia L. Ś. wynika, iż za zakupioną ziemię o powierzchni 2,0812 ha należne pieniądze L. Ś. zapłacił z wyprzedzeniem aktu notarialnego już w dniu [...] grudnia 2007 r., co jak wskazał organ K. K. potwierdził osobiście. Tym samym w ocenie organu, w myśl art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, nastąpiło w przypadku K. K. przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które to miało miejsce już w dniu [...] grudnia 2007 r. K. K., bowiem uzyskał w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochód jednorazowy przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny, zatem należało w myśl ww. przepisu kwotę tego jednorazowego dochodu rozliczyć w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, co dało kwotę [...] zł. Do tak wyliczonego dochodu dodano kwotę miesięcznego zasiłku rodzinnego pobieranego przez K. K. na syna w wysokości [...] zł. Razem dochód miesięczny skarżącego i jego rodziny wyniósł [...] zł. Następnie sumę tych kwot podzielono przez liczbę członków rodziny ([...]: 3 osoby), w wyniku czego ustalono, iż dochód na osobę w rodzinie K. K. wynosi [...] zł miesięcznie. W związku z tym, zdaniem organu, K. K. zasiłek okresowy nie przysługuje, gdyż dochód na osobę w jego rodzinie wynoszący [...] zł przekracza kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie uprawnionego do pomocy wynoszące 351 zł - o [...] zł.
Od powyższej decyzji K. K. wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż nie jest prawdą, że w jego sytuacji nastąpiła poprawa warunków życiowych, albowiem przepływ gotówki, który miał miejsce nie miał jakiegokolwiek wpływu na standard życia odwołującego i jego rodziny.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 11, art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz 138 §1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, podtrzymując argumentację organu l instancji, zaznaczył, iż weryfikacja kryterium dochodowego, będąc efektem uzyskania przez organ orzekający informacji o uzyskaniu przez odwołującego jednorazowego dochodu, uzasadniała odmowę przyznania zasiłku stałego od dnia [...] grudnia 2007 r. z powodu poprawy warunków materialnych od dnia [...] grudnia 2007 r. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżący aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2008 r. dokonał m. in. sprzedaży niezabudowanej działki za kwotę [...] zł. Kwota transakcji zaś została przekazana odwołującemu przez L. Ś., przed zawarciem aktu notarialnego, już w dniu [...] grudnia 2007 r. Wprawdzie z materiału dowodowego wynika również, że odwołujący dokonał: w dniu [...] grudnia 2007 r. spłaty zadłużenia w kwocie [...] zł na rzecz Bydgoskiego Domu Aukcyjnego, w dniu [...] grudnia 2007 r. wpłaty na rzecz KRUS w kwocie [...] zł i w dniu [...] lutego 2008 r. wpłaty kosztów u komornika na kwotę [...] zł. Jednakże w ocenie organu odwoławczego okoliczność, że odwołujący całą kwotę uzyskanego dochodu ze sprzedaży nieruchomości wydatkował na spłatę zadłużenia, nie ma znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy. Niezaprzeczalnym bowiem jest fakt uzyskania dochodu, a zatem zmiany sytuacji dochodowej odwołującego oraz okoliczność, że kwota transakcji została przekazana w dniu [...] grudnia 2007 r., co zdaniem organu ma znaczenie, w myśl art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, dla dokonania rozliczenia uzyskanego dochodu. Organ podkreślił, iż organ l instancji prawidłowo obliczył, w oparciu o ww. przepis, że dochód w rodzinie K. K. od miesiąca grudnia 2007 r., składający się z 1/12 części dochodu jednorazowego w wysokości [...] zł oraz z zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł, wynosi razem [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł, oraz właściwie ustalił, iż wskazany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od dochodu kwalifikującego do pomocy społecznej dla osoby w rodzinie, który zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł. W związku zatem z faktem, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z uzyskaniem przez odwołującego nowego źródła dochodu, powodującego zmianę jego sytuacji dochodowej w ten sposób, iż przekroczone zostało ustalone kryterium dochodowe, organ l instancji słusznie zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Na powyższą decyzję K. K. wniósł skargę wskazując, iż pozyskane pieniądze ze sprzedaży ziemi, nie miały żadnego wpływu na polepszenie jego warunków życiowych.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa) i przepisami ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728) a także przepisami ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.).
Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2008 r. dokonał sprzedaży niezabudowanej działki na kwotę [...] zł. Z akt wynika, że kwota transakcji została zapłacona i skarżący otrzymał od nabywcy należną kwotę [...] zł przed zawarciem aktu notarialnego, już w dniu [...] grudnia 2007 r.
Powyższe fakty nie są kwestionowane przez skarżącego. Z akt wynika także, że decyzją z dnia [...] września 2007 r. – znak: [...] skarżącemu przyznano zasiłek stały w wysokości [...] zł od [...] września 2007 r. do [...] września 2007 r. i od [...] października 2007 r. w wysokości [...] zł.
Przepis art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotne kwoty:
1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
- kwotę tego dochodu zalicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Taka regulacja prawna obligowała po myśli ww. ustawy do dokonania przez organ przeliczenia uzyskanego dochodu. Dokonane zgodnie z ustawą wyliczenia - nie zawierają także żadnego błędu arytmetycznego - wykazały, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynoszący [...] zł przekroczył wskazaną w ustawie kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do udzielenia pomocy. Art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi bowiem, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza 351 złotych.
Niewątpliwie nastąpiła więc zamiana sytuacji dochodowej skarżącego. Natomiast przepis art. 106 ust. 5 przywoływanej ustawy stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zamiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia.
Powyższy przepis wiąże się z treścią art. 163 kpa, stanowiącym, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo także w innych przypadkach (niż wskazane w przepisach Rozdziału 13 kpa zatytułowanego "Uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności decyzji") oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, "o ile przewidują to przepisy szczególne". Takimi zaś przepisami szczegółowymi są przywoływane już przepisy ww. ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Badając więc legalność decyzji, tj. zgodności z prawem Sąd doszedł do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2008 r. nie naruszono obowiązującego prawa (także i przywołanej w zaskarżonej decyzji ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych), wobec czego po myśli art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono. Dodać też należy, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, że dochód został przeznaczony na spłatę jego zadłużenia w świetle przepisów ww. ustawy o pomocy społecznej pozbawiona jest znaczenia prawnego.
I dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło