II SA/Bd 28/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-03
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć kolejne postępowanie egzekucyjne i nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, jeśli poprzednie postępowanie egzekucyjne dotyczące tego samego obowiązku nie zostało formalnie umorzone, mimo wcześniejszych orzeczeń sądowych wskazujących na konieczność jego umorzenia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może wszcząć kolejnego postępowania egzekucyjnego i nałożyć grzywny w celu przymuszenia, jeśli poprzednie postępowanie dotyczące tego samego obowiązku nie zostało formalnie umorzone, a sąd administracyjny w poprzednich orzeczeniach wskazał na konieczność jego umorzenia z powodu wad proceduralnych. W takiej sytuacji, wydanie kolejnego tytułu wykonawczego i wszczęcie nowego postępowania jest niedopuszczalne prawnie, a postanowienie o nałożeniu grzywny wydane w ramach takiego postępowania jest wadliwe, niezależnie od merytorycznej poprawności nałożenia grzywny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego. WINB uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu grzywny i umorzył postępowanie egzekucyjne, wskazując na liczne naruszenia proceduralne popełnione przez PINB, w tym wielokrotne wszczynanie postępowań egzekucyjnych na podstawie kolejnych tytułów wykonawczych dotyczących tego samego obowiązku, mimo braku formalnego umorzenia poprzednich postępowań i sprzecznych z prawem działań.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. j. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...] K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany w skrócie "WINB" lub "Inspektor Wojewódzki"), po rozpatrzeniu zażalenia R. P. Sp. j. (skarżącej Spółki) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. (zwanego dalej w skrócie "PINB" lub "Inspektor Powiatowy") z [...] września 2018 r., znak: [...], którym:
1. nałożono na skarżącą Spółkę jednorazową grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...],w zakresie wykonania rozbiórki samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego – pawilonu usługowego przynależnego do pierogami [...] T., usytuowanego w pasie drogowym przy ul. [...] w T., o wym. 12 m x 5 m i określonego w tytule wykonawczym
z dnia [...].09.2018 r., nr [...] oraz wezwano zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia,
2. ustalono opłatę za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
3. wezwano zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w w/w tytule wykonawczym w terminie do [...] listopada 2018 r. i poinformowano, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze,
- uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył w całości postępowanie egzekucyjne organu pierwszej instancji, wszczęte na podstawie wystawionego przez PINB tytułu wykonawczego [...] z [...] września 2018 r., nr [...].
W uzasadnieniu WINB wskazał, że decyzją z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], Inspektor Powiatowy po ponownym rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy obiektu budowlanego - pawilonu usługowego przynależnego do Pierogami [...] T., usytuowanego w pasie drogowym przy ul. [...] w T. oraz wobec niewykonania przez inwestora postanowienia Inspektora z [...] czerwca 2015 r., znak: [...], wzywającego do dostarczenia odpowiednich dokumentów i dokumentacji celem przeprowadzenia postępowania naprawczego, nakazał skarżącej Spółce (tj. inwestorowi i właścicielowi obiektu) rozbiórkę samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego - pawilonu usługowego przynależnego do Pierogarni S. T., usytuowanego w pasie drogowym przy ul. [...] w T., o wym. 12 m x 5 m.
Decyzja ta została utrzyma w mocy decyzją Inspektora Wojewódzkiego z [...] czerwca 2016 r., znak: [...]. Skarga na decyzję Inspektora Wojewódzkiego została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z [...] maja 2017 r. (sygn. II SA/Bd 1001/16).
Od wyroku tego wniesiono skargę kasacyjną (w momencie orzekania nierozpatrzoną). Ponadto, postanowieniem WSA W B. z [...] listopada 2017 r. (II SA/Bd 1001/16), odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, a NSA postanowieniem z [...] maja 2018 r. (sygn. akt: II OZ 529/18), oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA.
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku pełnomocnikowi zobowiązanemu przesłano upomnienie. Dnia [...] września 2016 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, iż nie wykonano rozbiórki pawilonu usługowego, dokonano czynności kosztorysowych mających na celu ustalenie kosztów rozbiórki obiektu, Został sporządzony kosztorys inwestorski - kalkulacja kosztów rozbiórki ogródka letniego przy Pierogami [...] T., które zostały oszacowane na łączną kwotę [...]zł. Z uwzględnieniem powyższej kalkulacji, organ dokonał wyboru środka egzekucyjnego W postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Powyższe ustalenia PINB zawarł w postanowieniu z [...] października 2016 r., znak: [...], którym m.in. nałożył na skarżącą Spółkę jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Zobowiązanej Spółce wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczono odpis tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r.
W wyniku złożonego zażalenia, postanowienie PINB z [...] października 2016 r., zostało uchylone przez Inspektora Wojewódzkiego postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., znak: [...].
Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało zaskarżone przez stronę do WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. (sygn. II SA/Bd 151/17), uchylił zaskarżone postanowienie WINB z [...] grudnia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia [...] października 2016 r., wskazując, iż ze względu na niewłaściwe doręczenie upomnienia, postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone.
Ponownie rozpatrując sprawę, zobowiązanej Spółce organ przesłał upomnienie z [...] grudnia 2016 r. oraz ponownie wydał tytuł wykonawczy [...] z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], a także postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. (znak: [...]) Inspektor Wojewódzki uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z uwagi na to, że pismo Spółki z [...] maja 2017 r. oprócz zażalenia zawierało zarzut do prowadzonej egzekucji administracyjnej – PINB rozpatrzył zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia wydając [...] maja 2017 r. postanowienia o jego nieuwzględnieniu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Inspektora Wojewódzkiego postanowieniem z [...] lipca 2017 r.
Następnie skarżąca Spółka złożyła do WSA skargi na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z [...] czerwca 2017 r. oraz na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z [...] lipca 2017 r.
WSA wyrokiem z [...] lutego 2018 r. (sygn. II SA/Bd 970/17), uchylił postanowienie WINB z [...] czerwca 2017 r. i poprzedzające je postanowienie PINB z [...] kwietnia 2017r. oraz umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2017 r., nr [...].
Z kolei wyrokiem z [...] lutego 2018 r. (sygn. II SA/Bd 1013/17) WSA stwierdził nieważność postanowienia WINB z [...] lipca 2017 r. i poprzedzającego je postanowienia PINB z dnia [...] maja 2017 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2017 r.
Prowadząc dalej postępowanie Inspektor Powiatowy [...] sierpnia 2018 r. przeprowadził oględziny, stwierdzając, że nie wykonano ani w całości ani w części obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu. Po tej czynności Inspektor Powiatowy wystawił kolejny tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...]. który zainicjował kolejne postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej Spółki, a także wydał wskazane na wstępie postanowienie z [...] września 2018 r. którym m.in: nałożył na skarżącą Spółkę jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Rozpatrując wniesione przez skarżącą Spółkę od ww. postanowienia zażalenie Inspektor Wojewódzki wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego wobec skarżącej Spółki jest fakt niewykonania decyzji Inspektora Powiatowego z [...] kwietnia 2016 r. (znak: [...] utrzymanej w mocy ostateczna decyzją organu drugiej instancji z [...] czerwca 2016 r. Ponadto, mimo braku prawomocności tej decyzji, zainicjowane przez zobowiązaną Spółkę postępowanie dotyczące wykonalności zaskarżonej decyzji, zakończone zostało odmowa wstrzymania jej wykonania (postanowienie WSA w Bydgoszczy z 22 listopada 2017 r., podtrzymane postanowieniem NSA z 29 maja 2018 r.).
W takiej sytuacji, organ egzekucyjny (jednocześnie wierzyciel), zobligowany jest do zastosowania wobec zobowiązanego, tj. skarżącej Spółki środka egzekucyjnego przymuszającego do zrealizowania określonego w tej decyzji obowiązku wykonania rozbiórki wskazanego obiektu budowlanego. Taki środek egzekucyjny zastosował organ pierwszej instancji wydając zaskarżone obecnie postanowienie z [...] września 2018 r. którym m.in. nałożył na Spółkę jednorazową grzywnę w wysokości [...] zł.
Jednakże zdaniem WINB przed wydaniem tego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny dopuścił się istotnych naruszeń procedury egzekucyjnej mających istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
Przede wszystkim wskutek doręczenia odpisu tytułu wykonawczego [...] nr [...] z [...] października 2016 r. wraz z postanowieniem PINB z 18 października została wszczęta egzekucja administracyjna dotycząca wykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z decyzji organu nadzoru budowlanego z [...] kwietnia 2016 r. Wskazane postanowienie z [...] października 2016 r., zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia m.in. ze względu na niewłaściwe doręczenie upomnienia na adres adwokata, który nie był umocowany do jego odbioru. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało natomiast zaskarżone przez stronę do WSA, który wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. (sygn. akt: II SA/Bd 151/17), uchylił zaskarżone postanowienie WINB z [...] grudnia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB z [...] października 2016 r., wskazując, iż ze względu na niewłaściwe doręczenie upomnienia. postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. Sąd stwierdził, iż postępowanie to zostało wadliwie wszczęte i prowadzone (z naruszeniem art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a wada ta [...] podstawę do jego umorzenia w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższych wskazań sądu (powtórzonych również w kolejnym wyroku z [...] lutego 2018 r.) co do dalszego postępowania nie uwzględnił jednak organ pierwszej instancji. Co więcej, poprzez ponowne wydanie tytułów wykonawczych [...], organ pierwszej instancji zainicjował kolejne egzekucje administracyjne wobec niewykonania przez zobowiązaną spółkę tego samego obowiązku (określonego w ww. decyzji z [...] kwietnia 2016 r.). Poprzez wydanie tytułu wykonawczego [...] z [...] kwietnia 2017 r. (drugi [...] organ pierwszej instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, które następnie zawiesił postanowieniem z [...] października 2017 r. Wobec wniesionych przez pełnomocnika spółki środków zaskarżenia, postępowanie egzekucyjne wszczęte tym tytułem wykonawczym zostało umorzone wyrokiem WSA z [...] lutego 2018 r. (sygn. ll SA/Bd 970/17), a postępowanie w sprawie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2017 r. umorzone wyrokiem z [...] lutego 2018 r. (sygn. Il SA/Bd 1013/17), ze względu na związanie sądu poprzednim wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. (sygn. ll SA/Bd 151/17), wskazującym, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2016 r. należy umorzyć.
Mimo umorzenia postępowania przez sąd administracyjny (ww. wyroki z [...] lutego 2018 r.), Inspektor Powiatowy postanowieniem z [...] lipca 2018 r., podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne, co było niedopuszczalne prawnie.
Mając na uwadze treść złożonego zażalenia Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, iż zarzut braku przesłanek do podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego ze względu na złożoną skargę kasacyjna na egzekwowaną decyzję w przedmiocie rozbiórki jest bezpodstawny. Ponadto, trwające postępowanie sądowo-administracyjne dotyczące egzekwowanej decyzji (bez wstrzymania jej wykonania) nie [...] podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie PINB przeprowadził oględziny w sprawie wykonania decyzji z [...] kwietnia 2016 r., po których tytułem wykonawczym [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] (trzeci [...], zainicjował kolejne postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej Spółki, a także wydał obecnie zaskarżone postanowienie z [...] września 2018 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Inspektor Wojewódzki stwierdził, nieuwzględnienie zaleceń sądu przez Inspektora Powiatowego w konsekwencji spowodowało dalsze jego wadliwe działania, które dostrzega obecnie organ drugiej instancji.
Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny nie umorzył postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2016 r. (pierwszego [...] i nadal w toku pozostaje postępowanie egzekucyjne wszczęte tym tytułem wykonawczym. Dlatego niedopuszczalne było wystawienie przez organ egzekucyjny kolejnego tytułu wykonawczego dotyczącego egzekucji tego samego obowiązku i poprzez doręczenie zobowiązanej Spółce tytułu wykonawczego [...] z [...] września 2018 r., nr [...] - wszczęcie prowadzenia egzekucji z kolejnego tytułu wykonawczego. Z tych też przyczyn, wszczęte ww. tytułem wykonawczym [...] z [...] września 2018 r., nr [...], postępowanie egzekucyjne należy umorzyć.
Mając na uwadze powyższe, ze względu na nieprawidłowości w prowadzonym przez organ egzekucyjny postępowaniu mające istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, organ drugiej instancji zastosował art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia Inspektora Powiatowego z [...] września 2018 r., a także o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie wystawionego przez PINB tytułu wykonawczego [...] z [...] września 2018 r.
W skardze do Sądu na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z [...] października 2018 r. znak [...] Spółka wniosła o uchylenie tegoż postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
W skardze zarzucono:
1) obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wydane orzeczenie, poprzez naruszenie art. 6, 7, 7a, 7b, 8, 9, 10 i 11 Kodeksu Postępowania Administracyjnego przez niezrozumiałe odstąpienie od konieczności wskazania merytorycznych przesłanek zastosowania aktu prawa powszechnie obowiązującego i należytego uzasadnienia postanowienia organu przez jedynie lakoniczne i niepoparte zasadną oraz faktycznie i prawnie uzasadnioną analizą konkretnych przesłanek postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] września 2018 r., a także postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017r. o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł uchyloną przedmiotowym postanowieniem z [...] października 2018 r., jak i niepełną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego analizowanego przede wszystkim w oparciu o wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez sprzeczne stosowanie prawa materialnego administracyjnego, tj. art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przyjęciu przez organ II stopnia, iż brak jest przesłanek do nałożenia na skarżącą Spółkę grzywny w wyżej wymienionej kwocie, z jednoczesną wyraźną sugestią organu, iż kwota ta jest niewłaściwie uzasadnioną, a zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż powinna być zinterpretowana ponownie, tym bardziej że: tytuł wykonawczy z [...] października 2016r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia [...] o nr [...]. został w wyniku złożonego zażalenia uchylony przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] grudnia 2016r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia ze względu na niewłaściwe doręczenie upomnienia oraz niepełne przywołanie przepisów prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia -jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny nie umorzył postępowania prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego i nadal w toku pozostaje postępowanie egzekucyjne wszczęte tym tytułem wykonawczym.
2) naruszenie art. 11 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie skarżącemu podstawy tak prawnej, jak i faktycznej decyzji,
3) rażące, automatyczne, schematyczne, a wręcz pozaustawowe kryteria w stosowaniu prawa materialnego, tj. art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; w ocenie skarżącego fakt niewykonania rozbiórki pawilonu usługowego może mieć już charakter przedawniony, a sporządzony na jego podstawie kosztorys robót rozbiórkowych nieaktualny. Tym samym brak jest podstaw uchylenia sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem kwestie te w ramach kontroli decyzyjnej organu II stopnia mógłby dokonać sam ten organ.
4) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na odmowie możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej z dnia [...] grudnia 2017r. od wyroku WSA o sygnaturze II SA/ Bd 1001/16 z [...] maja 2017r. na decyzję rozbiórkowa przez Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie poprzez jednostronne, niczym niepoparte uznanie, iż decyzja rozbiórkowa jest ostateczna i podlega wykonaniu.
5) naruszenie przepisu art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez nieprawidłowe i niepełne uzasadnienie postanowienia poprzez brak wskazania przez organ II stopnia czy przedmiotową sprawę należy umorzyć, a co za tym, że ww.zaskarżone postanowienie nie istnieje w obiegu prawnym czy postępowanie toczy się nadal, albowiem jest prawidłowe - przy czym brak również wskazania przez WINB konieczności powiadomienia przez PINB o wezwaniu skarżącego do dobrowolnego wykonania ciążącego na spółce obowiązku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i podkreślając, że uchylił postanowienia organu I instancji ze względów formalnych, a nie merytorycznych i umorzył postępowanie – a nie przekazał do ponownego rozpoznania, jak wskazuje skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że w skardze Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wyraźnie wskazała na datę i numer skarżonego rozstrzygnięcia tj. na postanowienie K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] października 2018 r. nr [...]. Sąd uznał zatem iż skarga dotyczy ww. rozstrzygnięcia Inspektora Wojewódzkiego, pomimo że w samym tytule skargi wskazano – niezgodnie z treścią sentencji zaskarżonego postanowienia – iż zaskarżone postanowienie organu odwoławczego uchyla postanowienie organu pierwszej instancji i przekazuje mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z [...] października 2018 r. uchyla wprawdzie postanowienie Inspektora Powiatowego z [...] września 2018 r., ale nie przekazuje mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz umarza postępowanie w sprawie tj. postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego [...] września 2018 r.
Słusznie także organ podkreśla, że uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania było warunkowane uchybieniami wyłącznie proceduralnymi.
Istotne dla sprawy jest przypomnienie, że decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Inspektor Powiatowy nakazał skarżącej Spółce rozbiórkę samowolnie pobudowanego obiektu budowlanego – pawilonu usługowego przynależnego do Pierogarni [...] T., usytuowanego w pasie drogowym przy ul. [...] w T., o wym. 12m × 5m. Decyzja ta utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Inspektora Powiatowego z [...] czerwca 2016r. Nie budzi zatem wątpliwości, że decyzja o rozbiórce [...] się z tym dniem ostateczna i wykonalna. W momencie wydawania zaskarżonego obecnie postanowienia nie była także wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek wyroku sądu administracyjnego.
Należy także przypomnieć, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję administracyjną nie wstrzymuje jej wykonania (art. 61 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), skutku takiego nie wywołuje również z mocy prawa sam wniosek strony w tym zakresie. Wykonanie zaskarżonej decyzji może bowiem wstrzymać z urzędu lub na wniosek organ, a po przekazaniu akt sądowi ten sąd. Wyrokiem z [...] maja 2017r. (sygn. II SA/Bd 1001/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) oddalił skargę Spółki na powyższa decyzję, a w toku postępowania sądowego nie zostało wstrzymane wykonanie zaskarżonej decyzji.
Przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej w skrócie "u.p.e.a.") stosuje się między innymi do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień tych organów, albo bezpośrednio z przepisów prawa (art. 3 w zw. z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Z uwagi na niewykonanie ww. decyzji z [...] kwietnia 2016 r. pozostającej w obrocie prawnym, PINB - będący w sprawie zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym - miał podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz, w razie konieczności, podjęcia czynności celem zastosowania środka egzekucyjnego. Ostateczna i wymagalna decyzja mogła [...] podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Zobowiązany powinien bezzwłocznie wykonać obowiązek, który [...] się wymagalny, a na wierzycielu, będącym tu także organem egzekucyjnym, ciąży powinność podejmowania wszelkich niezbędnych i odpowiednich czynności celem doprowadzenia do realizacji obowiązku - bez zbędnej zwłoki.
W przedmiotowej sprawie – na co słusznie zwraca uwagę organ - istotny jest przede wszystkim problem proceduralny, na który zwracał już uwagę tutejszy Sąd w wyroku z [...] lutego 2018 r. (sygn. II SA/Bd 970/17). Mianowicie w celu wykonania ostatecznej decyzji o rozbiórce z [...] kwietnia 2016 r. PINB trzykrotnie wystawiał i doręczał skarżącej Spółce tytuły wykonawcze:
- tytuł wykonawczy [...] z [...] września 2016 r.
- tytułu wykonawczy [...] z [...] kwietnia 2017 r.
- tytuł wykonawczy [...] z [...] września 2018 r.
Zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W rozpoznawanej sprawie mimo, iż pozostawała w toku egzekucja administracyjna obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z [...] kwietnia 2016r., prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2016r. nr [...], organ ten [...] kwietnia 2017r. wystawił kolejny tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący egzekucji tego samego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. II OSK 1888/10), ustawa o egzekucji w administracji nie reguluje zagadnienia związanego z funkcjonowaniem w obiegu prawnym dwóch tytułów wykonawczych, wydanych na podstawie tego samego orzeczenia (w tym przypadku decyzji o rozbiórce). Dlatego uprawnionym będzie w takiej sytuacji sięgnięcie do rozwiązań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego i w sytuacji gdyby organ wystawił drugi tytuł wykonawczy podczas prowadzenia egzekucji z pierwszego tytułu, wówczas to drugie postępowanie należałoby umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.". Stanowisko to podzielił tutejszy Sąd w wyroku z [...] lutego 2018 r. (II SA/Bd 970/17), którym to wyrokiem m.in. umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...].
W wyroku z [...] lutego 2018 r. WSA wskazał także, że ponownie prowadząc postępowanie organ egzekucyjny winien zgodnie z wykładnią prawa i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku oraz w wyroku z dnia [...] sierpnia 2017r. sygn. II SA/Bd 151/17 wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. K. jest następnie dokonanie właściwego ustalenia, czy zobowiązana Spółka wykonała obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego określony ostateczną decyzja PINB z [...] kwietnia 2016r., na podstawie właściwego w tym zakresie materiału dowodowego, a następnie stosownie do wymogów procedury administracyjnej podjęcie dalszych czynności celem ewentualnego doprowadzenia do przymusowej realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym
Jak prawidłowo ustalił Inspektor Wojewódzki w zaskarżonym obecnie postanowieniu z [...] października 2018 r., PINB nie umorzył postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. (do czego zobowiązywał ww. wyrok WSA z [...] lutego 2018 r.), natomiast wystawił kolejny tytuł wykonawczy tj. z [...] września 2018 r. nr [...] i wydał postanowienie w o nałożeniu grzywny w postępowaniu prowadzonym w oparciu o trzeci z kolei tytuł wykonawczy. Inspektor Powiatowy dopuścił się zatem błędu tego samego rodzaju, na jaki wskazał Sąd w wyroku z [...] lutego 2018 r. – co słusznie zauważył organ odwoławczy. W tej sytuacji procesowej zasadnym było zatem nie tylko uchylenie przez Inspektora Wojewódzkiego postanowienia Inspektora Powiatowego z [...] września 2018r., ale także umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez PINB na podstawie (trzeciego) tytułu wykonawczego z [...] września 2018 r.
Takie rozstrzygnięcie oznacza, że sprawa w istocie wróciła do punktu po wyroku WSA z 21 lutego 2018 r. tj. że nadal konieczne jest umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016r. Dopiero po takim umorzeniu konieczne jest następnie dokonanie właściwego ustalenia, czy zobowiązana Spółka wykonała obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego określony ostateczną decyzja PINB z [...] kwietnia 2016r., na podstawie właściwego w tym zakresie materiału dowodowego, a następnie stosownie do wymogów procedury administracyjnej podjęcie dalszych czynności celem ewentualnego doprowadzenia do przymusowej realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Z powyższego wynika, że w zaskarżonej decyzji zbędne było odnoszenie się do merytorycznej poprawności postanowienia o nałożeniu grzywny z [...] września 2018 r., skoro samo wydanie tego postanowienia – niezależnie od tego, czy prawidłowo zostały przeanalizowane przesłanki nałożenia grzywny – było wadliwie prawne.
Ze względu na powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło