II SA/Bd 284/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. F. R. na zarządzenie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. W. F. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na zarządzenie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2 u.o.z. poprzez włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków (dalej WEZ) karty ewidencyjnej budynku niebędącego zabytkiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o.z. oraz naruszenie § 10, § 13 § 14 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że nieruchomość jest zabytkiem, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Kujawsko – Pomorski Wojewódzki [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, podnosząc, iż skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem skarżąca dowiedziała się o trybie i podstawie prawnej włączenia nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków pismem z dnia [...] listopada 2024 roku, które to pismo odebrał pełnomocnik skarżącej w dniu [...] listopada 2024 roku. Organ administracji wyjaśnił ponadto, iż w dniu [...] października 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu [...] wpłynął wniosek W. F. R. w sprawie wyłączenia z wojewódzkiej ewidencji zabytków: budynku mieszkalnego - willi położonej w m. G., przy ul. [...], na działce ewidencyjnej nr [...] obręb geodezyjny [...] G.. Z powyższego pisma wynikało, że wnioskodawczyni odziedziczyła budynek będący przedmiotem wniosku po swojej matce, zgodnie z wolą zawartą w testamencie w formie aktu notarialnego z 2005 r. Matka W. F. R. - A. N. była z kolei zstępną po swoim ojcu L. G. -- budowniczym przedmiotowego obiektu. Wnioskodawczyni, ani jej krewni mieli nie posiadać wiedzy, że budynek jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków do momentu, kiedy właścicielka zgłosiła chęć wymiany okien. W odpowiedzi pismem z [...] listopada 2024 r., znak: [...]. [...].[...] Kujawsko - Pomorski Wojewódzki [...] poinformował Skarżącą w obszernych wyjaśnieniach o trybie i podstawie prawnej włączenia willi przy ul. [...] w G. do wojewódzkiej ewidencji zabytków, zarówno w stosunku do przepisów obowiązujących w dniu jej włączenia do tej ewidencji, jak i przepisów obowiązujących aktualnie. Poinformowano skarżącą, że jej krewni nie zostali poinformowani o włączeniu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ponieważ w momencie włączania, nie przewidywały tego obowiązujące ówcześnie przepisy. Wojewódzki [...] nie znalazł przesłanek do wyłączenia przedmiotowej willi przy E. P. [...] w G. z wojewódzkiej ewidencji zabytków. W nawiązaniu do informacji jakoby czynności związane z modernizacją, przebudową, czy remontami w przypadku budynków ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków, wymagały zezwolenia konserwatora zabytków, odpowiedziano, że pozwoleń takich wymagają wyłącznie prace związane z rozbiórką lub rozbudową obiektu zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418). W tej konkretniej sprawie zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu [...].11.2011 r. pomiędzy Wojewodą Kujawsko[...], a Prezydentem M. G., uzgodnienie w celu uzyskania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego ujętego w gminnej ewidencji zabytków wydaje Miejski [...] w G.. Kujawsko - Pomorski Wojewódzki [...] negatywnie zaopiniował wyłączenie ww. obiektu z wojewódzkiej ewidencji zabytków, stwierdzając, iż stan obiektu nie uległ zmianie od momentu włączenia go do ewidencji zabytków, budynek nie był poddany poważnym przekształceniom, ani modernizacjom, jak również nie uległ pogorszeniu. Wobec tego nie utracił wartości zabytkowych mających wpływ na ujęcie go w ww. ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 1. 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 2. 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej skargi jest zarządzenie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej nieruchomości - willi przy E. P. [...] w G., do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Takie ustalenia zostały oparte przy uwzględnieniu chronologii przedstawionych w aktach administracyjnych czynności, mając na uwadze treść skargi i intencji skarżącej, których zamiarem było zakwestionowanie czynności umieszczenia nieruchomości stanowiącej jej własność (willi przy E. P. [...] w G.) w wojewódzkiej ewidencji zabytków, co nastąpiło ww. zarządzeniem. Jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z [...] stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/[...] w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że charakter działań organu podjętych w celu włączenia karty ewidencyjnej nieruchomości do określonej ewidencji zabytków, na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami należy uznać za czynności organu administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - zwanego dalej NSA, z 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK [...], dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko prezentowane jest w orzeczeniach dotyczących włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków (por. np. wyrok NSA z 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK [...]; wyrok NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić się również należy z poglądem, że ujęcie nieruchomości w wojewódzkiej ewidencji zabytków - co w niniejszej sprawie nastąpiło zaskarżonym zarządzeniem, jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 19 grudnia 2023 r., sygn. II OSK [...]; z 27 listopada 2023 r. sygn. II OSK [...], dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczalne jest zatem wniesienie skargi do sądu administracyjnego na tego rodzaju zarządzenie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednak rodzi to określone konsekwencje w zakresie spełniania wymogów formalnych skargi, a także terminu do jej wniesienia, odmiennych, niż w przypadku skargi wniesionej na akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jak stanowi bowiem art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W niniejszej sprawie zaskarżone zarządzenie wydał Kujawsko – Pomorski Wojewódzki [...] w dnia [...] stycznia 2018 r., natomiast jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca dowiedziała się o trybie i podstawie prawnej włączenia nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków pismem z dnia [...] listopada 2024 roku, które to pismo odebrał pełnomocnik skarżącej w dniu [...] listopada 2024 roku. W konsekwencji powyższych ustaleń należy uznać – stosownie do art. 53 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. – że skarżąca wiadomość o wydaniu zaskarżonego zarządzenia powzięła w dniu otrzymania odpowiedzi od organu (czyli [...] listopada 2024 r.). Skarżąca powinna zatem wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od momentu, w którym dowiedziała się o zaskarżonym zarządzeniu, czyli do [...] grudnia 2024 r. Skoro jednak skargę złożono pismem z [...] marca 2025 r., (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] marca 2025 r.), to już z tego faktu wynika, że skarga została wniesiona po terminie. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając zatem na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu, co orzekł jak w sentencji postanowienia.