II SA/Bd 286/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-05-31
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Grzegorz Saniewski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół oszacowania szkód spowodowanych suszą, sporządzony z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego i przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, może stanowić podstawę do przyznania pomocy finansowej producentom rolnym?Ratio decidendi
Pomoc finansowa z tytułu szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie spełnione są warunki dotyczące wystąpienia suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, jej rozmiaru określonego w rozporządzeniu UE nr 702/2014 oraz prawidłowo sporządzonego protokołu oszacowania szkód. Protokół sporządzony z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego i przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich nie może stanowić podstawy do przyznania pomocy, gdyż nie potwierdza wystąpienia suszy w rozumieniu obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2015 r. Do wniosku dołączył protokół oszacowania szkód, który został sporządzony z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego i przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, uznając protokół za wadliwy i stwierdzając, że susza w rozumieniu przepisów nie wystąpiła na terenie gospodarstwa skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. oddala skargę.
W dniu [...] września 2015 r. R. K. (skarżący) złożył do Biura Powiatowego ARiMR w G. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. W związku z tym, iż powyższy wniosek nie zawierał protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych suszą, organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków. W odpowiedzi skarżący w dniu 6 października 2015 r. uzupełnił przedmiotowy wniosek, dołączając protokół sporządzony przez Komisję powołaną przez Wojewodę zarządzeniem nr 159/2015 z dnia 30 czerwca 2015 r.
W toku weryfikacji złożonego wniosku organ stwierdził, iż załączony protokół nie zawiera określenia wysokości szkód ogółem w gospodarstwie rolnym, podpisów części członków komisji szacującej straty oraz umieszczenie dodatkowej adnotacji sporządzonej przez Urząd Gminy i M. Ł., zgodnie z którą sporządzony protokół jest niezgodny z przepisami o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które nie mogą stanowić podstawy do wypłaty pomocy suszowej. Sporządzenie protokołów z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG oraz przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich potwierdzone zostało pismem z dnia 13 listopada 2015 r. podpisanym przez dwóch członków komisji do spraw szacowania szkód.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie, skarżący dostarczył korektę wniosku wraz z kopią protokołu zawierającego szacunek szkód w gospodarstwie rolnym ogółem w wysokości 50,04% oraz adnotację "Protokół sporządzony na zasadach ogólnych na podstawie pisma Wojewody K.-P. [...] z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach oraz przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, który nie może stanowić podstawy do wypłaty pomocy na podstawie §13c Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR".
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]/DM, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, za podstawę rozstrzygnięcia powołując art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm), § 13c ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm – dalej: "k.p.a."), art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 1 lipca 2014 – dalej: "rozporządzenie nr 702/2014") oraz art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 577 ze zm. – dalej: "u.u.r."). Po przytoczeniu treści art. 2 pkt 16 rozporządzenia 702/2014, § 13c ust. 1 rozporządzenia RM oraz art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r. stwierdził, że przedłożone w sprawie protokoły sporządzone zostały wadliwie, gdyż pierwszy z nich nie określał wysokości szkód ogółem i nie został podpisany przez wszystkich członków komisji, natomiast obydwa złożone protokoły nie uwzględniały warunków wymaganych do stwierdzenia wystąpienia suszy, zawartych w u.u.r. Organ wskazał ponadto, że zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Gminy w Ł. wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym nie przekracza pułapu 30%, o którym mowa w art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014.
Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (dalej DOR ARiMR), zarzucając jej naruszenie art. 6 k.p.a., art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 u.u.r. oraz § 13c ust. 1 rozporządzenia RM i wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie o przyznaniu pomocy, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że organ w sposób nieuzasadniony odniósł się do pierwszego z protokołów, jako że został on następczo poprawiony; że nie wskazał on, jakich konkretnie warunków zawartych w u.u.r. nie spełniał przedłożony przez niego wniosek; że Urząd Gminy Ł. nie ma przyznanych kompetencji w zakresie opiniowania wniosków o pomoc finansową dla rolników z tytułu wystąpienia suszy; oraz że warunek zawarty w art. 2 ust. 16 rozporządzenia nr 702/2014 został przedmiotowej sprawie spełniony: wystąpienie poważnej suszy spowodowało zniszczenie upraw w wymiarze ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie określonych w tym przepisie wytycznych,
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przywołaniu dotychczasowego stanu faktycznego w sprawie i przytoczeniu treści § 13c ust. 1, 3, 4 i 6 rozporządzenia RM, art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014 oraz art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie powołał pełnej podstawy prawnej, na której należało oprzeć rozstrzygnięcie i tym samym nie uzasadnił należycie jej przełożenia na rodzaj rozstrzygnięcia, jednakże oparł się o materiał dowodowy zebrany z godnie z wymogami prawa i prawidłowo rozstrzygnął o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy. DOR ARiMR wskazał, że art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014 nie wskazuje konieczności sporządzenia protokołu z oszacowania strat w gospodarstwie przez właściwą komisję, a jedynie stanowi o koniecznym do stwierdzenia rozmiarze tych strat, zaś § 13c ust. 4 rozporządzenia RM stanowi jedynie o formie rozstrzygnięcia spraw z zakresu przedmiotowej pomocy; przepis ten powołany został jedynie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, a w treści uzasadnienia Kierownik BP ARiMR powołał również ust. 1, 3 i 6 tego paragrafu. DOR ARiMR stwierdził, że organ I instancji prawidłowo powołał art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r., jednakże nie uzasadnił należycie jego przełożenia na rozstrzygnięcie sprawy, nie wskazał bowiem, że ma on związek z wystawieniem protokołu przez właściwą komisję do spraw szacowania strat, a jedynie wspomniał o zawartej na protokole adnotacji o jego niezgodności z informacjami przekazanymi przez IUNG w Puławach i nie wyjaśnił, iż w tym stanie protokół nie spełniał wymogu polegającego na uwzględnieniu w nim monitoringu prowadzonego przez ten podmiot. Przywołując treść § 13c ust. 1 i §5 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia RM organ II instancji wskazał, że organy ARiMR są związane ustaleniami komisji szacujących straty, i że w niniejszej sprawie szacunek wystąpienia suszy nie został oparty na obwieszczeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym, który z podziałem na województwa ustalany jest na podstawie danych przekazanych przez IUNG w Puławach. Wskazał, że organy ARiMR nie dokonują własnych ustaleń w zakresie wysokości szkody, a skarżący, w odpowiedzi na wezwanie Kierownika BP ARiMR nie przedłożył protokołu potwierdzającego, że wysokość szkód ogółem w gospodarstwie, wyliczona z uwzględnieniem wskaźnika klimatycznego bilansu wodnego, wyniosła powyżej 30%. Organ odwoławczy wskazał, na podstawie pisma członków komisji szacującej straty, że rolnikom wydawano dwie wersje protokołów: w związku z pismem Wojewody K.-P. z dnia [...] lipca 2015 r. wydawane były protokoły na zasadach ogólnych, z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach, a także inne protokoły zgodne z wytycznymi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2015 r. dla komisji powołanych przez wojewodę dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych; w protokołach opracowywanych na podstawie wytycznych MRiRW uwzględniono tylko te uprawy, dla których na terenie gminy Ł. monitoring wykazał wystąpienie suszy, nawet jeżeli komisja pierwotnie stwierdziła szkody w gospodarstwie rolnym, a skarżący takiego protokołu nie dostarczył.
W skardze na decyzję organu II instancji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014; art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w niewyjaśnieniu sprawy przez organ, poprzez nienależyte odniesienie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu skarżącego od decyzji organu I instancji; naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 u.u.r.; oraz naruszenie art. § 13c ust. 1 rozporządzenia RM. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że powoływane w sprawach komisje szacujące straty pozbawione są możliwości wskazywania interpretacji prawnych, a ich zadaniem jest jedynie ustalenie wysokości szkód ogółem w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie, jak wskazał skarżący, komisja wywiązała się z tego zadania i nie jest jej rzeczą wskazywanie organowi określonych okoliczności prawnych – np. wydania obwieszczenia przez właściwego ministra – ani umieszczanie dokonywanych przez siebie czynności w kontekście obowiązującego porządku prawnego. Jak podniósł, z tej przyczyny powołanie się przez organ odwoławczy na treść adnotacji w przedmiocie pominięcia klimatycznego bilansu wodnego i poczucie związania nim jest pozbawione podstaw prawnych. Zdaniem skarżącego niewłaściwym jest przyjęcie, iż obowiązkiem komisji jest spełnienie wymogu polegającego na uwzględnieniu w protokole monitoringu prowadzonego przez IUNG w Puławach, a w konsekwencji brakuje podstaw, by przypisywać działaniom komisji, iż treść protokołu nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Skarżący podniósł ponadto, że organ nie odniósł się do treści pisma Wojewody z dnia 9 lipca 2015 r., że niezrozumiałe jest jego ustalenie, jakoby nastąpiła zmiana ustaleń protokołu na niekorzyść skarżącego oraz twierdzenie o uwzględnieniu w protokołach jedynie tych upraw, na których na terenie gminy Ł. monitoring wykazał wystąpienie suszy, nawet jeśli komisja pierwotnie stwierdziła szkody w gospodarstwie rolnym. Podniósł również, iż w takim samym stanie prawnym i faktycznym inni rolnicy otrzymali przedmiotową pomoc.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Za pismem z dnia 25 maja 2016 r. skarżący, w nawiązaniu do treści odpowiedzi na skargę, podtrzymał wnioski zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a także stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. W związku z tym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była prawidłowość decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]/DM, którą organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej przez skarżącego pomocy finansowej z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, spowodowanych suszą z roku 2015 r. Skarżący kwestionuje to rozstrzygnięcie, wskazując, iż stwierdzone przez organ względem dostarczonego protokołu uchybienie w postaci sporządzenia go z pominięciem przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich nie powinno mieć wpływu na zasadność przyznania mu wnioskowanej pomocy.
Przepisy prawa materialnego właściwe zagadnieniu pomocy finansowej dla rolników, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno w aktach prawa krajowego, jak i wspólnotowego. W związku z powyższym określenie warunków koniecznych do spełnienia przy ubieganiu się o przedmiotową pomoc wymagać będzie odwołania się do regulacji każdego z tych aktów prawnych i skonstruowanie w oparciu o nie zestawu warunków, których kumulatywne spełnienie uprawni wnioskodawcę do otrzymania pomocy finansowej.
Podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co wynika z art. 4 i następnych ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438). W myśl delegacji zawartej w art. 4 ust. 6 szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.
Zgodnie z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. W ślad za ust. 3 tego paragrafu, pomoc udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 1 lipca 2014 r.). Zgodnie z kolei z § 13c ust. 4 rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Do wniosku, o którym mowa powyżej, w myśl §13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, dołącza się m.in. kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, czyli powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM.
W myśl art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego prawodawca odsyła w § 13c ust. 3 rozporządzenia RM, pojęcie "niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat (art. 2 pkt 16 lit. a) lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (art. 2 pkt 16 pkt b).
Zgodnie z kolei z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 577 ze zm.), których uwzględnienie nakazuje treść § 13c ust. 1 rozporządzenia RM, szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.). Określenie powyższych wartości, zgodnie z art. 3 ust. 5 u.u.r., należy do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach.
Podsumowując stwierdzić przyjdzie, iż pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zaistnieją następujące okoliczności:
1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniżej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014);
2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia RM w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.);
3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia RM z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia RM).
Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, iż złożony przez skarżącego wniosek nie był kompletny, ponieważ nie załączono do niego prawidłowo sporządzonego protokołu z oszacowania szkód spowodowanych suszą. Do konstatacji tej prowadzi ustalenie, iż załączony protokół zawierał dwukrotną adnotację – w części tytułowej i części końcowej - że sporządzony został on na zasadach ogólnych z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach oraz z pominięciem przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (k. 15-16 akt adm.). To z kolei oznacza, że komisja szacująca straty zaistniałe w gospodarstwie skarżącego dokonała swoich ustaleń z pominięciem danych zawartych w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a sporządzony przez nią dokument nie jest dokumentem, o którym mowa w § 13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM.
Wskazać należy, że dokonanie szacunku w oparciu o dane wynikające z obwieszczenia ministra właściwego do spraw rolnictwa w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy na danym obszarze w istocie doszło do suszy w rozumieniu przepisów rozporządzenia RM oraz u.u.r. Zgodnie z § 13c ust. 6 pkt 1 lit. b kopia protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję winna zawierać m.in. informacje o powierzchni upraw rolnych (innych niż wskazane w lit. a tego przepisu), na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. Suszą z kolei, w myśl przepisów u.u.r., do których odsyła rozporządzenie RM, jest stan spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, który to stan stwierdzany jest dla danego okresu i danego obszaru w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw rolnictwa. Ustalenie, że zaistniałe straty są wynikiem suszy w rozumieniu obowiązujących przepisów ściśle związane jest, więc z odwołaniem się do danych zawartych w tym obwieszczeniu. To z kolei, wynikające wprost z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r., stanowi konieczny warunek uznania protokołu z oszacowania tych strat za dokument zgodny z przepisami rozporządzenia RM, w oparciu o który organ zdolny jest pozytywnie rozstrzygnąć w kwestii wnioskowanej pomocy.
Z akt sprawy wynika, iż rolnikom, w tym skarżącemu, wydawane były protokoły z oszacowania strat w dwóch formach: protokoły obejmujące straty w uprawach na tych kategoriach glebowych, które są wymienione w obwieszczeniach ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz protokoły dotyczące strat zaistniałych na glebach niedotkniętych suszą zgodnie z treścią tych obwieszczeń (k. 12 akt adm.). Z obwieszczenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od dnia 1 czerwca do dnia 31 lipca 2015 r. (Dz. Urz. MRiRW z 2015 r., poz. 45) wynika, iż grunty zlokalizowane na obszarze wiejskim Gminy Ł. przeznaczone pod uprawę m.in. zbóż jarych, ozimych i kukurydzy na kiszonkę (uprawy wskazane we wniosku) nie zostały dotknięte suszą. Jako że zarówno wniosek skarżącego, jak i protokół szacunkowy szkód dotyczył strat w uprawach pszenicy (ozimej i jarej) i kukurydzy, komisja nie mogła sporządzić go w formie uwzględniającej wymogi klimatycznego bilansu wodnego oraz zgodnej z przepisami u.u.r., albowiem protokół taki stwierdzałby zaistnienie strat spowodowanych suszą wbrew danym zawartym w przedmiotowym obwieszczeniu. Z tego też powodu załączony do wniosku protokół opatrzony był stosownymi adnotacjami wyłączającymi możliwość uznania go za dokument, o którym mowa w § 13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, że przedstawiona przez skarżącego kopia protokołu nie może być podstawą do uznania wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej. Stwierdzone na terenie gospodarstwa skarżącego straty nie mogły zostać uznane za straty spowodowane suszą ze względu na to, iż susza - w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a więc i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR – nie wystąpiła. Jak zaznaczone zostało wcześniej, jedynie kumulatywne spełnienie właściwych warunków (wystąpienie suszy w rozumieniu przepisów u.u.r., w rozmiarach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 i zgłoszenie wniosku zawierającego wszystkie elementy wymienione w przepisach rozporządzenia RM) uzasadniałoby przychylenie się do przedmiotowego wniosku. W sytuacji złożenia wymaganego załącznika zawierającego istotny i, co ważniejsze, niemożliwy do uzupełnienia brak - stwierdzenie strat niezwiązanych z wystąpieniem suszy na danym obszarze zgodnie z obwieszczeniem ministra rolnictwa - organy obu instancji obowiązane były odmówić przyznania wnioskowanej pomocy.
W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ odwoławczy wyczerpująco przedstawił stan faktyczny i prawny w sprawie, precyzyjnie odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wyjaśnił przede wszystkim, co zresztą znajduje aprobatę w niniejszym uzasadnieniu, z jakiego powodu niemożliwym było uwzględnienie przedłożonego przez skarżącego wniosku z załączoną kopią protokołu z oszacowania stwierdzonych strat - organ prawidłowo stwierdził, iż protokół ten nie obejmuje strat stwierdzonych w gospodarstwie rolnym, wyliczonych z uwzględnieniem wskaźnika klimatycznego bilansu wodnego. Odniósł się ponadto do stwierdzonych przez siebie uchybień proceduralnych organu I instancji, dotyczących określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i w związku z tym jego uzasadnienia, słusznie konstatując, iż uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej wyłącznie z powodu błędnego jej uzasadnienia, a następnie wydanie identycznego rozstrzygnięcia z innym uzasadnieniem, byłoby działaniem niewłaściwym. Organ odwoławczy stwierdzone uchybienia naprawił, a powzięte przezeń rozstrzygnięcie odpowiada, w ocenie Sądu, przepisom prawa.
W odniesieniu zaś do powołanego przez skarżącego argumentu, jakoby nieuzasadnioną była odmowa przyznania mu wnioskowanej pomocy w sytuacji, gdy inni producenci rolni pomoc taką otrzymali, stwierdzić przyjdzie, że zgodnie z pismem przewodniczącego komisji skierowanym do Kierownika BP ARiMR w G. z terenu Gminy Ł. (k. 12 akt adm.) do programu pomocowego zakwalifikował się jeden rolnik, zaś na rozprawie sądowej przeprowadzonej w dniu 31 maja 2015 r. wyjaśnione zostało, iż rolnik ten prowadził uprawy również na części gruntów objętych suszą zgodnie z przedmiotowym obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a więc w rozumieniu przepisów rozporządzenia RM i u.u.r.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło