II SA/Bd 287/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów szkolenia 1. oddala skargę, 2. przyznaje adw. K. R. – C., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w B. przy ul. P. W. [...], od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług, w łącznej kwocie 732 (siedemset trzydzieści dwa) złote, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z [...] grudnia 2007 r., Nr [...] Prezydent G. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c i art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz.1001 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 j.t., dalej: kpa), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy skarżącego S. J. orzekł o zwrocie kosztów szkolenia w kwocie [...]. Prezydent G. rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania: W dniu [...] maja 2007 r. skarżący rozpoczął udział w szkoleniu "Pracownik ochrony fizycznej I stopnia wraz z licencją", organizowanym przez instytucję szkolącą działającą pod firmą "P. Sp. z o.o." w planowanym okresie od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r., będąc pouczonym o obowiązkach uczestnika kursu, a w tym o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia w przypadku nie ukończenia go z własnej winy, chyba że powodem tego nieukończenia będzie podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W dniu [...] lipca 2007 r. jednostka szkoląca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. listy obecności na szkoleniu za miesiąc czerwiec, z których wynikało, iż skarżący nieregularnie uczestniczył w szkoleniu; zaś w dniu [...] lipca 2007 r. informację, iż swoich nieobecności w żaden sposób przed nią nie usprawiedliwiał. Natomiast w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. skarżący przedstawił wystawione w dniu [...] lipca 2007 r. skierowanie do poradni specjalistycznej na badania neurologiczne. Ponieważ termin badań był odległy ([...] listopad 2007 r.), strona skierowana została na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy celem ustalenia czy może kontynuować szkolenie. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu [...] lipca 2007r., wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych, strona zdolna była do odbywania szkolenia. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia w dniu [...] lipca 2007 r. skarżący ponownie został poinformowany o obowiązku regularnego uczestnictwa w szkoleniu i zwrotu jego kosztów w przypadku nieukończenia go z własnej winy. Następnie w dniu [...] lipca 2007 r. skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do wykonywania ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego jednak został poinformowany, iż zajęcia związane z ćwiczeniami fizycznymi na szkoleniu zostały już zakończone. Mimo, to skarżący poinformował, że szkolenia nie ukończy. W dniu [...] sierpnia 2007 r. Prezydent G. decyzją znak: [...] orzekł, iż skarżący z własnej winy przerwał szkolenie pozbawiając go w ślad za tym statusu bezrobotnego z dniem [...] czerwca 2007 r., a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. (znak [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej uznania, iż strona przerwała szkolenie z własnej winy. Następnie w dniu [...] września 2007 r. jednostka szkoląca przedstawiła informację, z której wynika, iż skarżący nie ukończył szkolenia "Pracownik ochrony fizycznej I stopnia wraz z licencją". Wobec braku usprawiedliwionej przyczyny nieukończenia szkolenia uznać należy, iż strona nie ukończyła go z własnej winy. Odwołując się od decyzji organu I instancji, skarżący wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż w dniach od [...].06.2007 do [...].06.2007 i od [...].07.2007 do [...].07.2007 przebywał na zwolnieniu lekarskim, a dnia [...].07.2007 dostarczył do PUP w G. skierowanie na badania specjalistyczne do poradni neurologicznej. Skarżący przyznał, że z skutkiem powyższego [...].07.2007 r., został zbadany przez Ośrodek Medycyny Pracy w G. i na podstawie tych badań wystawił zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego uczestnictwa w szkoleniu, jednak ze względu na nieustępujące dolegliwości zdrowotne udał się [...].07.2007 do przychodni lekarskiej, gdzie uzyskał zaświadczenie stwierdzające przeciwwskazania do ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego. Strona podkreśliła, że fakt przeciwwskazań do ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego eliminuje go z zaliczenia części kursu obejmującej techniki interwencyjne i walkę wręcz, a co za tym idzie z całego szkolenia, skoro obowiązkową częścią egzaminu państwowego są techniki interwencyjne i walka wręcz. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lutego 2008 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne poczynione w zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo, iż zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nienależnie pobranym świadczeniem są koszty szkolenia, w przypadku określonym wart. 41 ust.6 ustawy. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisu 41 ust. 6 w/w ustawy, który stanowi, iż osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, chyba, że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący przerwał szkolenia z własnej winy, o czym stanowi prawomocna decyzja Wojewody [...] z dnia [...].09.2007r. orzekająca o utracie startu bezrobotnego. W skardze wniesionej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 138 § 1 kpa oraz art. 76 ust. 2 pkt 4 w zw. art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu. Zdaniem skarżącego nie przerwał on szkolenia z własnej winy, a nieuczestniczenie z zajęciach z treningu fizycznego spowodowane było złymi wynikami badań lekarskich i decyzją lekarzy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W ocenie organu administracyjnego nieukończenie tego szkolenia było przez stronę zawinione, bowiem w momencie kierowania na szkolenie skarżący został pouczony o obowiązku każdorazowego usprawiedliwiania nieobecności na zajęciach, w terminie 3 dni od daty jej wystąpienia, podobnie jak został pouczony o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia w przypadku jego nieukończenia z własnej winy. Przyjęcie do wiadomości powyższych obowiązków skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na dokumencie skierowania na szkolenie. Tymczasem, jak podkreślił organ, już od dnia [...].06.2007 r. S. J. zaprzestał uczestnictwa w szkoleniu, a podana przez niego w dniu [...].06.2007 r. informacja o podjęciu zatrudnienia z dniem [...].07.2007 r. nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym. Z kolei przedkładane przez skarżącego zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy dotyczą okresu późniejszego, tj. od dnia [...].06.2007 r. do dnia [...].06.2007 r. i od dnia [...].07.2007 r. do dnia [...].07.2007 r. Organ dodał również, że badania lekarskie, na które skarżący został skierowany przed podjęciem szkolenia jak również w jego trakcie potwierdziły brak przeciwwskazań zdrowotnych do udziału w szkoleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i proceduralnego, obowiązującego w chwili wydania zaskarżonego aktu, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie opiera rozstrzygnięcia na kryteriach słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 76 ust. 1 i 2 pkt 4 w związku z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powołanej wyżej. Zgodnie ze wskazaną regulacją osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenie decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne (art. 76 ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się: koszty szkolenia w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 tej ustawy (art. 76 ust. 2 pkt 4). Powołany przepis stanowi, że osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z treści przytoczonego unormowania wynika, że koniecznym warunkiem uznania nienależnego charakteru świadczenia pieniężnego pobranego przez osobę bezrobotną jest łączne spełnienie przez nią dwóch przesłanek: - nieukończenia szkolenia, więc niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku ukończenia szkolenia nałożonego na bezrobotnego, na które skierował go organ pracy, oraz - winy bezrobotnego, rozumianej jako naganny stosunek psychiczny osoby do podejmowanego działania, uzewnętrzniający się w podjęciu lub zaniechaniu podjęcia określonych czynności i wyrażający się w zachowaniu umyślnym lub nieumyślnym (lekkomyślność lub niedbalstwo), przy czym okolicznością wyłączającą odpowiedzialność finansową jest podjęcie zatrudnienia, jako powód nieukończenia szkolenia. W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie wykonał nałożonego nań obowiązku ukończenia szkolenia, na które skierował go organ pracy, co nie nastąpiło z powodu podjęcia zatrudnienia. Istota sporu sprowadzała się natomiast do zagadnienia, czy nieukończenie przez stronę szkolenia nastąpiło z jej winy. Dokonując powyższej oceny Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Skarżący we wniesionym odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, jako przyczynę przerwania uczestnictwa w szkoleniu wskazał istnienie przeciwwskazań do ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego, co eliminowało go z zaliczenia części kursu obejmującej techniki interwencyjne i walkę wręcz, które to przeciwwskazania wykazał następującymi okolicznościami: - przebywaniem na zwolnieniu lekarskim w dniach; od [...].06.2007 r. do [...].06.2007 r., oraz od [...].07.2007 r. do [...].07.2007 r., - dostarczeniem w dniu [...].07.2007 r. do PUP skierowania na badania specjalistyczne do poradni neurologicznej, mające się odbyć [...].11.2007 r., - przedłożeniem w dniu [...].07.2007 r. w PUP zaświadczenia lekarskiego z [...].07.2007 r. stwierdzającego przeciwwskazania do ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego. Jak wynika jednak z materiału dowodowego, skarżący odmawiał udziału w ćwiczeniach na szkoleniu, jak też w ogóle rozpoczął opuszczanie odbywających się na nim zajęć, już dużo wcześniej, niż w okresie objętym dokumentami, na które się powołuje. Już bowiem [...] czerwca 2007 r., P. Sp. z o. o., organizator szkolenia, poinformowała Powiatowy Urząd Pracy w G., że skarżący nie przystąpił do ćwiczeń z zakresu samoobrony i technik interwencyjnych (dowód: pismo k. 30 akt administracyjnych). W następnym okresie skarżący nadal odmawiał czynnego udziału w zajęciach, pomimo podpisywania listy obecności, a począwszy od [...] czerwca 2007 r., zaprzestał w ogóle na nie uczęszczać, co wynika z list obecności, na których brak podpisu skarżącego na zajęciach: [...],[...],[...],[...],[...] czerwca 2007 r. i następnych (dowód: listy obecności k. 44 – 51 akt j/w), jak i pisma P. Sp. z o. o., z [...] lipca 2007 r. (dowód: k. 40 akt j/w). Ponadto, zgromadzony przez organy materiał dowodowy wskazuje, że rzeczywistą przyczyną odmowy udziału w zajęciach na szkoleniu, a później zaprzestania w ogóle w nim udziału, były inne względy niż stan zdrowia strony. W piśmie skarżącego z [...].06.2007 r., kierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w G., jako przyczynę planowanej przez stronę nieobecności na szkoleniu, w dniach [...] i [...] czerwca 2007 r., wskazała ona poszukiwanie ofert pracy i jej rozpoczęcie z dniem [...] lipca 2007 r. (strona nie przedłożyła jednak umowy o pracę), a ponadto poruszyła ona zagadnienie uchybień formalnych organizatora szkolenia, tj. braku odpowiedniego zgłoszenia do KWP w B. (dowód: k. 32 akt j/w). Z kolei dzień wcześniej skarżący skierował pismo do Prezydenta G., w którym skarżył się na inne też fakty związane ze szkoleniem, tj., że : - na zajęciach nie rozbierano broni gładkolufowej i maszynowej, - ćwiczenia z samoobrony odbywają się w parku, a nie na sali gimnastycznej, - instruktor nie okazał mu uprawnień do przeprowadzenia szkolenia, oraz że najprawdopodobniej odbywa się ono nielegalnie (dowód: pismo k. 33 akt j/w). Jak wynika z powyższych dowodów, nie można było uznać, że przyczyną przerwania szkolenia przez stronę był jej stan zdrowia, który uniemożliwiałby odbywanie kursu. Sam skarżący zresztą, w piśmie skierowanym do Wojewody [...] z [...] sierpnia 2007 r. przyznał, że przerwał szkolenie ponieważ urząd pracy nie chciał interweniować na skargi dotyczące szkolenia (dowód: pismo k. 60 akt j/w), co jednak nie jest prawdą, albowiem na skutek składanych przez stronę skarg, urząd pracy przeprowadził czterokrotnie kontrolę ([...] czerwca, [...] czerwca, [...] lipca, oraz [...] lipca 2007 r.), w tym z udziałem inspektora bhp, skutkiem których poprawiono warunki odbywania zajęć i w efekcie skargi zostały uznane za bezzasadne (vide: informacja pokontrolna k. 37 akt j/w). Problem natomiast stanu zdrowia strony pojawił się już po definitywnym przerwaniu przez nią szkolenia i dlatego jest on nieistotny dla sprawy. Z uwagi jednak na okoliczność, że problem ten był jedynym argumentem wysuniętym przez skarżącego zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, należało również odnieść się do niego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na okoliczność, podnoszoną przez organ I instancji, że przed rozpoczęciem szkolenia skarżący został skierowany na specjalistyczne badania lekarskie i orzeczeniem z [...] maja 2007 r., został uznany za zdolnego do odbycia szkolenia. W sytuacji więc samowolnego przerwania udziału w zajęciach na szkoleniu w pierwszej połowie czerwca 2007 r., zachodziły już wtedy warunki do stwierdzenia przez organ, że strona przerwała szkolenie z własnej winy. W istocie, więc fakty, na które powołuje się skarżący, tj. przebywanie na zwolnieniu lekarskim w dniach; od [...].06.2007 r. do [...].06.2007 r. i od [...].07.2007 r. do [...].07.2007 r., oraz przedłożenie w dniu [...].07.2007 r. w PUP zaświadczenia lekarskiego z [...].07.2007 r. stwierdzającego przeciwwskazania do ćwiczeń wymagających dużego wysiłku fizycznego, nie mogą przesądzić o zasadności jego stanowiska w sprawie. Zaznaczenia wymaga zresztą tutaj i ta okoliczność, że organ pomimo istnienia przesłanek do stwierdzenia, że strona przerwała szkolenie z własnej winy w połowie czerwca 2007 r., ponownie skierował ją na badania, zaraz po powzięciu w dniu [...] lipca 2007 r. informacji o wyznaczeniu odległego terminu jej badań neurologicznych, skutkiem czego wcześniejsze orzeczenie o zdolności strony do odbycia szkolenia zostało w pełni podtrzymane zaświadczeniem lekarskim z [...] lipca 2007 r. wydanym przez Ośrodek Medycyny Pracy w G., a więc w odróżnieniu od zaświadczenia przedłożonego przez skarżącego (zaświadczenia lekarza chorób wewnętrznych z [...] lipca 2007 r.) – przez specjalistyczną placówkę. W świetle istnienia wskazanych dowodów, organy obu instancji, miały podstawy, by stwierdzić, że skarżący przerwał szkolenie z własnej winy i dlatego tez skargę należało uznać za bezzasadną. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.