II SA/Bd 290/11

Dnia 28 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 28 marca 2012 roku sprawy ze skargi K. L. na decyzję [...][...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego wpisu w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adw. P. K. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U z a s a d n i e n i e: Starosta [...] decyzją z [...]2010 r., na podstawie art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz.U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej zwany: "kpa", po rozpatrzeniu wniosku z [...]2010 r. K. L. – skarżącej oraz D. D. – uczestnika postępowania, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]2007r. znak [...], odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji, organ wyjaśnił, że Starosta [...], na podstawie art. 22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, ze zm.), wydał [...]2007r. decyzję znak [...] w sprawie dokonania zmiany danych ewidencyjnych dotyczących nieruchomości położonej w obrębie M., będącej własnością skarżącej. Decyzja ta została doręczona zarówno jej, jak i jej pełnomocnikowi D. D. Od w/w decyzji nie zostało wniesione odwołanie, co oznacza, że stała się ostateczna. Do ewidencji gruntów i budynków nie wpłynął do chwili obecnej żaden dokument stwierdzający zmianę właściciela nieruchomości, o której orzeczono w decyzji z 2007r. Jak wyjaśnił organ, w piśmie z [...]2010 r., jako przesłankę do wznowienia podano, że decyzja została wydana niezgodnie z prawem bez postępowania wyjaśniającego oraz że nie ujawniono wybudowania drogi gminnej na działce [...]. Organ wskazał również, że K. L. i D. D. podali, że wykaz zmian gruntowych [...] otrzymali w dniu [...].2010 r. W ocenie organu, również w/w dokument miałby być podstawą do wznowienia postępowania. Organ analizując przytoczone przez strony podstawy wznowienia, wyjaśnił że okoliczność nieujawnienia wybudowania drogi gminnej na działce [...] znana im była od chwili doręczenia decyzji w 2007r., a dokument o nazwie wykaz zmian gruntowych [...], jak wskazali sami wnioskodawcy, znany im jest od [...].2010 r., natomiast podanie zostało zredagowane w dniu [...].2010 r. W związku z powyższym, w ocenie organu, podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniach, skarżąca i uczestnik postępowania wywodzili, że decyzja Starosty [...] z dnia [...]2007r. znak [...], została wydana bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], decyzja z [...]2011 r., na podstawie art. 7lit. b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zmianami) oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego było niezachowanie przez strony jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że z sentencji dostarczonej stronom w dniu [...]2007 r. decyzji Starosty [...] z dnia [...]2007 r., strony dowiedziały się, iż przywrócono w operacie ewidencyjnym stan sprzed podziału działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym M., gm. S, będącej własnością skarżącej, poprzez wykreślenie działek [...] i [...] i ujawnienie działki ewidencyjnej nr [...]. Jak dalej wywodził organ odwoławczy, wobec powyższego już w momencie otrzymania w/w decyzji strony wiedziały, że na działce [...] powstałej z połączenia działek nr [...] i [...] położonej w obrębie M. w operacie ewidencyjnym nie została wykazana droga gminna. Ponadto jak dalej podnosił organ, z pisma skarżącej i uczestnika postępowania z [...]2010 r., wynika, że wykaz zmian gruntowych -operat [...]- otrzymali w dniu [...]2010 r., a uczestnik, fakt otrzymania w/w wykazu zmian gruntowych w dniu [...]2010 r. potwierdził również w piśmie z [...]2010 r. skierowanym do tutejszego organu. Organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wobec powyższego, w jego ocenie, miesięczny termin zgodnie z art. 148 § 1 kpa nie został zachowany. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów stron zauważył, że decyzja Starosty [...] z [...]2007r. przywróciła w ewidencji gruntów budynków stan sprzed podziału działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym M., gm. S. ujawniony w operacie ewidencyjnym w 1993 r. i jest to zgodne z wpisem z rejestru gruntów z dnia [...]2010 r. W związku z powyższym nie były dokonywane żadne zmiany w operacie ewidencyjnym dotyczące działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej od czasu wydania przez Starostę [...] decyzji z dnia [...]2007r. W skardze złożonej do sądu, skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, co do wadliwości decyzji Starosty [...] z [...]2007r. znak [...]. Ponadto zarzuciła, że zaskarżona decyzja została sporządzona przez R. C., który prowadził postępowanie i utrudniał ujawnienie prawdy, zatajając wiele dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270; z późn. zm.), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania, organ ma obowiązek rozstrzygnąć istotne zagadnienie procesowe, polegające na przesądzeniu zagadnienia, czy odmówi wznowienia postępowania, czy też wyda postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie jego wznowienia. Odmowa wznowienia postępowania winna nastąpić jedynie w dwóch przypadkach. Po pierwsze, kiedy podanie o wznowienie postępowania nie jest oparte o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. Po wtóre, kiedy podanie o wznowienie postępowania nie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przedmiotowym postępowaniu, organy badając wstępnie podanie o wznowienie postępowania uznały, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie jego wznowienia, albowiem zaszły przesłanki do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały przepis art. 148 § 1 kpa, który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organy ustaliły przy tym, że okolicznością tą był uzyskany przez skarżącą i uczestnika postępowania w dniu [...].2010 r., wykaz zmian gruntowych udokumentowany w operacie geodezyjnym [...] W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów są niewystarczające i zostały przedsięwzięte z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, oraz 107 § 1 i 3 kpa. Przede wszystkim budzi poważne wątpliwości, czy rzeczywiście, jak przyjęły to organy, powoływanie się przez strony na fakt uzyskania wykazu zmian gruntowych [...], można utożsamić ze wskazaną przez strony podstawą wznowieniową, określoną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jak wynika bowiem z pisma skarżącej i uczestnika postępowania z 1 sierpnia 2010 r. (dowód: k. 9 akt administracyjnych), strony powołały się na powyższą okoliczność w kontekście skargi na czynności geodety H. S. Otrzymanemu zaś w/w operatowi, zarzuciły wydanie go niezgodnie z prawem. W treści w/w pisma stron odnoszącej się do zagadnienia wznowienia postępowania, zastały podniesione inne zarzuty w postaci: - wydania decyzji z [...]2009 r., w sposób niezgodny z prawem bez postępowania wyjaśniającego, - nieujawnienia wybudowania drogi gminnej na działce [...], oraz - nieujawnienia faktu, że w 2005 r. dokonano zamiany gruntów ornych na drogę, tj. nieużytki. Jeżeli więc w ocenie organów za podstawę wznowienia postępowania winna zostać uznana okoliczność uzyskania przez skarżącą i uczestnika postępowania w dniu [...].2010 r., operatu [...], to fakt ten musiałby zostać ustalony w sposób nie budzący wątpliwości, tym bardziej, że odmówiono wznowienia postępowania powołując się jedynie na okoliczności dotyczące tego właśnie faktu (przekroczenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z uwagi na upływ jednego miesiąca od dnia uzyskania w/w operatu). Trzeba też przy tym pamiętać, że z treści przepisu art. 145 § 1 kpa., wynika że za ustawową podstawą wznowienia postępowania nie może zostać uznany każdy dokument, na który powołuje się strona, lecz sfałszowany (art. 145 § 1 pkt 1 kpa.) lub też istniejący w dniu wydania decyzji, lecz nie znany organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa.). Organy tymczasem nie tylko nie rozpytały stron, czy rzeczywiście omawiany operat stanowi dokument, powoływany jako podstawa wznowienia, lecz również zaniechały zobowiązania stron do określenia, czy ewentualnie powoływany przez nie operat, ma w/w cechy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Jest to uchybienie procesowe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku braku powoływania się przez stronę na posiadanie przez operat wskazanych cech, nie można byłoby uznać, że strona powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa., skutkiem czego zachodziłyby przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (poprzednio decyzji w tym przedmiocie), bez badania terminu z art. 148 § 1 kpa. Innym uchybieniem organu jest przyjęcie, że strony wniosły o wznowienie postępowania w piśmie z dnia [...]2010 r. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych pierwszym pismem, w którym ówczesny pełnomocnik skarżącej wniósł o wznowienie postępowania jest pismo z dnia [...]2009 r. (dowód: k. 6 w/w akt). Ponadto akta administracyjne nie zawierają pisma strony z [...]2010 r., na które powołuje się organ w swym piśmie z dnia [...]2010 r., wzywając skarżącą do sprecyzowania jej pisma właśnie z daty [...]2010 r. Wskazane wyżej okoliczności budzą również wątpliwości tak, co do faktu, czy operat [...] jest rzeczywiście uznawany przez strony za dokument stanowiący podstawę wznowienia (skoro pierwsze żądanie wznowienia postępowania, zawarte w piśmie z [...].2009 r., pochodzi sprzed daty otrzymania operatu przez strony w dniu [...].2010 r.), jak i co do prawidłowości ustaleń w zakresie spóźnionego złożenia podania o wznowienie postępowania, a więc niezachowania przez strony terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Ponadto organy wbrew obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7, 77 § 1, oraz 107 § 1 i 3 kpa., nie dokonały analizy podanych przez strony okoliczności uzasadniających podanie o wznowienie postępowania (- wydania decyzji z [...]2009 r., w sposób niezgodny z prawem bez postępowania wyjaśniającego, - nieujawnienia wybudowania drogi gminnej na działce [...], oraz - nieujawnienia faktu, że w 2005 r. dokonano zamiany gruntów ornych na drogę, tj. nieużytki), czy stanowią one ustawowe podstawy wznowienia postępowania, określone w art. 145 § 1 kpa. Jest to również uchybienie procesowe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku uznania, że choć jedna z powołanych okoliczności mieści się w katalogu podstaw wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 kpa., zachodziłyby warunki (w przypadku dochowania stosownych terminów) do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania i prowadzenie go co do powołanej podstawy wznowienia. W przypadku zaś uznania, że żadna z powołanych okoliczności nie może być uznana za ustawową przesłankę wznowienia postępowania, to w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania, należałoby dać temu wyraz dokonując niezbędnej analizy prawnej w odniesieniu do powoływanych przez strony wszystkich okoliczności mających jej zdaniem uzasadnić wznowienie postępowania. Trzeba podkreślić, że przy uznaniu przez organ, iż żadna z powoływanych przez strony okoliczności nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia postępowania i w konsekwencji wydaniu rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania, nie jest dopuszczalnym merytoryczne odnoszenie się przez organ do tychże okoliczności, w kontekście analizy prawidłowości decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nastąpiła taka oto sytuacja, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, w końcowej części swych rozważań poddał merytorycznej analizie w w/w sensie, okoliczności, które w ocenie stron stanowiły podstawę wznowienia postępowania, co mógłby uczynić jedynie w przypadku wcześniejszego wznowienia postępowania i tym samym uznania, że okoliczności te dawały podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, co jednak w sprawie nie miało miejsca. Reasumując należy stwierdzić, że w prowadzonym postępowaniu organy nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa. Tym samym w sposób wadliwy zastosowały przepis art. 148 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 § 1 i art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy oraz § 6 pkt 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyeliminuje omówione uchybienia procesowe. Przede wszystkim zaś ustali, czy omawiany operat [...], stanowi dokument, który strona powołuje jako podstawę wznowienia postępowania, a jeżeli tak, to czy stanowi on ustawową, określoną w art. 145 § 1 kpa., podstawę wznowieniową. Ponadto organ rozważy, czy pozostałe powołane przez strony okoliczności (jako przesłanki do wznowienia postępowania: - wydania decyzji z [...]2009 r., w sposób niezgodny z prawem bez postępowania wyjaśniającego, - nieujawnienia wybudowania drogi gminnej na działce [...], oraz - nieujawnienia faktu, że w 2005 r. dokonano zamiany gruntów ornych na drogę, tj. nieużytki), stanowią ustawowe podstawy wznowienia postępowania, a w konsekwencji, czy zachodzą warunki do wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, czy też odmowy jego wznowienia, co winno zostać wyczerpująco uzasadnione w rozstrzygnięciu, które zostanie podjęte.