II SA/Bd 291/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Wiesław Czerwiński Sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant: Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Kazimierza B. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o uprawnieniu do dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. oddala skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 144 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia Kazimierza B. utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. z dnia [...] 2006r. opartego na przepisie art.219 w związku z 218 kpa o odmowie wydania zaświadczenia o następującej treści: "Kazimierz B. posiadał na podstawie § 22 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON poz. 35) w brzmieniu ustalonym przez Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 100/MON z dnia 17.12.1990 r. zmieniające niektóre przepisy o uposażeniu żołnierzy (Dz. Rozk. MON poz. 110) uprawnienie do dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia w czwartym stopniu szkodliwości w wysokości 9 % uposażenia bazowego począwszy od01.01.1991r." W uzasadnieniu wskazano, że Kazimierz B. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, iż od dnia [...] 1991 r. do końca służby tj. [...] 1992 r. był uprawniony do otrzymywania dodatku finansowego za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, odpowiedniego dla czwartego stopnia szkodliwości dla zdrowia w wysokości 9% uposażenia bazowego. W ocenie organu II instancji podstawą odmowy wydania przedmiotowego zaświadczenia jest fakt, iż Kazimierzowi B. nigdy takiego dodatku nie przyznano. Stanowisko, na którym odbywał zawodową służbę wojskową w wyniku zmian w przepisach (zarządzenie MON nr 100/MON z dnia 17.12.1990 r.) nie zostało zakwalifikowane do żadnej z grup szkodliwości dla zdrowia, a tym samym odwołujący się utracił prawo do dodatku z tego tytułu. Na podstawie zarządzenia Nr [...], otrzymywał jedynie dotychczasowy dodatek w formie zachowanej. W archiwach nie znajduje się żaden dowód na to, iż otrzymał w trakcie służby prawo do dodatku za pełnienie jej w warunkach zakwalifikowanych do czwartego stopnia szkodliwości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy uznał za gołosłowne twierdzenie Kazimierza B. o sfałszowaniu listy płac oraz o omyłkowym pominięciu go w rozkazie batalionowym Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] o przyznaniu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kazimierz B. wnosząc o jego uchylenie z powodu naruszenia prawa materialnego - zarządzenia nr [...] z [...] 1990 r zmieniającego niektóre przepisy o uposażeniu żołnierzy / Dz. Rozk, MON z dnia 17 grudnia 1990 poz. 110 /. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zawodową służbę wojskową pełnił w JW [...] w miejscowości N. koło G. na stanowisku starszego elektromechanika — kierowcy. Miejscem jego pracy były zespoły prądotwórcze stacji radiolokacyjnych dużej mocy, znajdujące się w strefie bezpośredniego promieniowania mikrofalowego. Nie zgadza się zatem z twierdzeniem, że nie pełnił służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia. W ocenie skarżącego, nie przyznanie mu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia po wejściu w życie zarządzenia nr 100/MON z 17 grudnia 1990 r. spowodowane było zaniedbaniem ze strony jego przełożonych, którzy zapomnieli wydać stosowny rozkaz. Skarżący nadto wywodził, że skoro nie został wydany rozkaz o odwołaniu go z zajmowanego stanowiska ani o wstrzymaniu wypłaty dodatku za pracę w szkodliwych warunkach, to dodatek ten przysługiwał mu przez cały okres służby, a zatem również w okresie, gdy obowiązywały zasady przyznawania tego dodatku określone w zarządzeniu nr 100/MON z 17 grudnia 1990 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Odmowa wydania skarżącemu żądanego przez niego zaświadczenia ma zasadną podstawę w przepisach określających wydawanie zaświadczeń (art. 217 i art. 218 k.p.a.). Jak stanowi art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei przepis art. 218 § 1kpa nakłada na organ obowiązek wydania zaświadczenia, gdy określone fakty lub stan prawny wynika z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Jest więc zatem wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji. W rozpatrywanej sprawie, organ stwierdził, że w Archiwum Sił Powietrznych w Nowym Dworze Mazowieckim nie znajduje się żaden rozkaz o przyznaniu skarżącemu dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia wydany po wejściu w życie zarządzenia Nr 100/MON z 117.12.1990r., co skutkuje niemożnością wydania zaświadczenia, o które wnosił skarżący. Organ dokonał również oceny wniosku skarżącego w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dacie zwolnienia K. B. z zawodowej służby wojskowej i w konsekwencji ustalił, że skarżącemu nie przysługiwał dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, co implikowało odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści. Sam skarżący nie kwestionował nawet faktu, że stosowny rozkaz o przyznaniu mu dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia po wejściu w życie zarządzenia nr 100/MON z 17 grudnia 1990 r. nie został wydany upatrując takiego stanu rzeczy jedynie w niedopatrzeniu ze strony przełożonych. W przedmiotowej sprawie, decydujący dla zgłoszonego przez skarżącego wniosku był stan prawny dotyczący dodatków za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia po wejściu w życie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 100/MON z dnia 17 grudnia 1990r. zmieniającego niektóre przepisy o uposażeniu żołnierzy (Dz.Rozk. MON 1990r., poz.110). W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił, że dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia Kazimierz B. otrzymał na podstawie § 4 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie niektórych dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1987 r. poz. 22). Zarządzenie to pozwalało dowódcy jednostki przyznać dodatek, jeżeli występował jakikolwiek czynnik szkodliwy dla zdrowia na zajmowanym stanowisku służbowym bez względu na jego nasilenie. W 1990 r. Minister Obrony Narodowej zarządzeniem Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1990 r. poz. 35) uchylił poprzednie zarządzenie wprowadzając nowe zasady przyznawania dodatków. Zarządzeniem Nr 100/MON z 17 grudnia 1990 r. zmieniającym niektóre przepisy o uposażeniu żołnierzy (Dz. Rozk. MON 1990 r. poz. 110) wprowadzono nowe, ostrzejsze kryteria przyznawania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. W §3 pkt 3 tego zarządzenia dokonana została zmiana brzmienia m.in. §22 zarządzeniem Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w ten sposób, iż dodatek może otrzymać wyłącznie ten żołnierz, na stanowisku którego ustalono przekroczenie najwyższej dopuszczalnej dawki czynnika szkodliwego. Tak określone kryteria możliwości otrzymania dodatku pozbawiały go szeregu żołnierzy, którzy dotychczas ten dodatek otrzymywali. Dlatego w § 5 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 100/MON z 17 grudnia 1990 r. ustalono, iż ci żołnierze, którzy na podstawie zarządzenia MON Nr 30/MON z 31 maja 1985r. otrzymywali dodatek, a następnie nie spełnili warunków do jego otrzymania zachowują ten dodatek w dotychczas pobieranej wysokości do czasu zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego. Dodatek zachowany nie podlegał waloryzacji tak jak dodatek wynikający z pracy w warunkach przekraczających maksymalną stawkę czynnika szkodliwego. Z powyższych powodów Kazimierz B. pobierał zachowany dodatek w dotychczas pobieranej wysokości jako prawo nabyte, bez względu na brak spełniania przesłanek do jego nabycia w świetle przepisów obowiązujących po wejściu w życie zarządzenia 100/MON z 17 grudnia 1990r. W świetle powyższych ustaleń za błędne uznać należy twierdzenie skarżącego, że wobec nie wstrzymania mu wypłaty dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia przyznanego na podstawie § 4 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie niektórych dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, to przysługiwało mu również prawo do takiego dodatku przyznawanego na podstawie przepisów wprowadzonych zarządzeniem 100/MON z 17 grudnia 1990r. Skoro po dacie wejścia w życie zarządzenia 100/MON K. B. dodatek przysługiwał jedynie w formie zachowanej jako prawo nabyte, to nie można tym samym uznać, że wbrew przepisom tego zarządzenia, niejako z mocy prawa skarżący nabył również uprawnienie do przedmiotowego dodatku bez względu na brak spełniania przesłanek do jego nabycia w świetle przepisów obowiązujących po wejściu w życie zarządzenia 100/MON z 17 grudnia 1990r. Stanowisko skarżącego sprowadzało się do tego, aby organ wydając zaświadczenie o żądanej treści przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia, że stanowisko, na którym pracował skarżący narażone było na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia o natężeniu przekraczającym dopuszczalną normę, co było warunkiem przyznania dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia w świetle przepisów wprowadzonych zarządzeniem 100/MON z 17 grudnia 1990r. Innymi słowy, Kazimierz B. żądając wydania zaświadczenia o określonej treści w istocie domagał się, aby organ dokonał ustalenia, że pomimo braku stosownego rozkazu o przyznaniu skarżącemu dodatku za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia spełniał on warunki do otrzymania tego dodatku od 1 stycznia 1991r. Takie żądanie w swej istocie wykracza poza żądanie wydania zaświadczenia, czyli informacji o stanie ewidencyjnym, a zmierza do domagania się od organu rozstrzygnięcia o określonym uprawnieniu, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003r. III RN 51/02 (opubl. Wokanda 2004/1/18) stwierdza się, że "nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne (przyznać lub ograniczyć uprawnienia). W postępowaniu o wydaniu zaświadczenia organ administracji publicznej nie modyfikuje stanu prawnego w porównaniu z tym, jaki wynika między innymi z wcześniej wydanych decyzji administracyjnych(vide wyrok NSA z 17 listopada 1999r. III SA 209/99 zamieszczony w LEX46231). W tym stanie rzeczy dokonana przez organ odwoławczy ocena, prowadząca do uznania, że brak jest podstaw do wydania skarżącemu zaświadczenia o treści przez niego wskazanej jest zgodna z prawem. Wobec bezzasadności skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art.151ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).