II SA/Bd 291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2009r. sprawy ze skargi firmy A w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr SKO-[...] w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 291/09 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpoznaniu zażalenia J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M., uchyliło postanowienie Starosty T. z dnia [...] nieuzgadniającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody oraz nieokreślającego warunków realizacji przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na wykorzystaniu kabiny lakierniczej typu IRYD 1 na działce nr [...] w C. Organ I instancji dokonał analizy inwestycji i jej potencjonalnego wpływu na środowisko uwzględniając wniosek, raport o oddziaływaniu na środowisko ww. inwestycji, uzupełnienie raportu o ekspertyzę hydrogeologiczną oraz negatywną opinię użytkowania strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej "M. N." Inwestycja będzie obejmować uruchomienie kabiny lakierniczej wolnostojącej, ustawionej pod wiatą. Wymiary: długość 6,84 m, szerokość 3,69 m, wysokość 3 m, pod wiatą o wymiarach 9,6 x 6,3 m. Będzie ona wykorzystana do lakierowania części maszyn i podzespołów wytwarzanych w zakładzie. Zakład zajmuje się m.in. produkcją urządzeń do wychwytywania metali z przenośników taśmowych. W istniejących halach produkcyjnych (375 m² i 231 m²) wykonywane są typowe prace dla procesów produkcji maszyn i urządzeń. Wskazano na rodzaje użytych substancji w procesie produkcji. W ocenie Starosty interpretacja polega na rozbudowie zakładu i zakres prac wykracza poza zakres ustalony w rozporządzeniu nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z [...] w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych "M. N." Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy w W. N. stwierdził konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "wykorzystaniu kabiny lakierniczej typu IRYD 1 na działce nr [...] w C." Postanowienie to zostało poprzedzone opiniami Starosty T. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w zakresie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko Starosta T. w postanowieniu z dnia [...] zaopiniował pozytywnie obowiązek sporządzenia raportu. Natomiast, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. postanowieniem z dnia [...] orzekł, że obowiązek sporządzenia raportu nie istnieje. Raport oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na rozbudowie Zakładu Produkcyjnego przy ul. P. [...] w C. należącego do firmy M. z siedzibą przy ul. P. [...] w T. został opracowany w lipcu 2008 r. przez mgr inż. J. K. prowadzącego Przedsiębiorstwo Usługowe – E. Wobec wezwania Starosty T., pismem z dnia [...] J. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M. przedłożył uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko inwestycji, przedkładając ekspertyzę dotyczącą oceny wpływu inwestycji na środowisko gruntowo- wodne. Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "wykorzystaniu kabiny lakierniczej typu IRYD 1 na działce nr [...] w C." Z kolei postanowieniem z dnia [...] Starosta T. nie uzgodnił warunków realizacji przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na "wykorzystaniu kabiny lakierniczej typu IRYD 1 na działce nr [...] w C". Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązujących zarówno o charakterze procesowym jak i materialnym. Powyższe stanowisko wynika z tego, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenie nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych "M. N." w T. i Gminie W. N., województwo [...], na terenie ochrony pośredniej zakazuje się lokalizowania zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli zwierząt (przebudowa lub modernizacja zakładów istniejących winna być poprzedzona sporządzeniem ekspertyzy dotyczącej oceny wpływu przewidywanych zmian na środowisko gruntowo-wodne). Z powyżej powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż na terenie ochrony pośredniej zakazuje się jedynie lokalizowania nowych zakładów przemysłowych, a nie modernizacji czy przebudowy. Natomiast w przypadku przebudowy lub modernizacji wymagane jest sporządzenie ekspertyzy dotyczącej oceny wpływu przewidzianych zmian na środowisko gruntowo-wodne. Taka ekspertyza na zlecenie J. S. została sporządzona przez G. Sp. z o.o. w T. i przedłożona organom. Zgodnie z przedłożoną ekspertyzą planowania inwestycja nie będzie niekorzystnie oddziaływać na środowisko gruntowo-wodne i ujęcie wód podziemnych M. N. W ocenie SKO organ nie mógł nie uzgodnić środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. SKO uznało że przedstawiony stan faktyczny i prawny wskazuje, że zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, wobec czego jako błędne musiało zostać uchylone. Skargę na powyższe postanowienie złożyły T. W. Spółka z o.o. W skardze podniesiono, że T. W. mimo że nie brały udziału w postępowaniu w charakterze strony mają interes w tym, aby w tym charakterze występować. Interes prawny T. W. polega na tym, że są użytkownikiem ujęcia M. N., dla którego została ustanowiona strefa pośrednia ujęcia z wieloma zakazami i ograniczeniami w sposobie zagospodarowania. Sposób zagospodarowania strefy wpływa w istotny sposób na jakość wody ujmowanej na ujęciu i na wielkość zasobów. Zakład M. zlokalizowany jest na obszarze strefy ochrony pośredniej ujęcia wody M. N., w pobliżu izolinii 10-letniego dopływu wód do ujęcia. W § 4.1 pkt 8 rozporządzenia nr [...] Dyrektora Reg. Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] o ustanowieniu strefy (Dziennik Woj. [...] Nr [...] poz. [...]) mówi się o dopuszczalnej przebudowie i modernizacji istniejących zakładów, o ile ekspertyza nie wykaże wpływu na środowisko gruntowo-wodne. W tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z projektem "rozbudowy" istniejącego zakładu, zgodnie z definicją w prawie budowlanym. Zatem propozycja inwestora wykracza poza zakres ustalony w rozporządzeniu, a więc stoi w sprzeczności z aktem prawa miejscowego. Tym samym naruszony został ww. przepis cytowanego rozporządzenia o ustanowieniu strefy. Wskazano, że w Miejscowym Planie Zagospodarowania Gminy teren przeznaczony jest pod budownictwo z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej i produkcyjnej a inwestycja znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu wydmowego. Podniesiono, że inwestycja wiąże się ze składowaniem odpadów niebezpiecznych, wprowadzania pyłów i gazów do powietrza, a z powodu braku kanalizacji ścieki muszą być gromadzone w szambie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej nieuwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić jednakże z innych powodów niż to podaje skarżący. W sprawie mamy do czynienia z naruszeniem przepisów proceduralnych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Postanowienie Starosty jako strony wymieniało: Wójta Gminy W. N., J. S. "M.", Nadleśnictwo G., T. W. Sp. z .o.o. oraz M. i Z. M. Tym ostatnim odpis postanowienia nie został doręczony, a w aktach brak jest adnotacji o uznaniu doręczenia za dokonane. Odwołanie od powyższego postanowienia złożyła firma "M.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydając zaskarżone postanowienie nie wymieniło T. W. Sp. z o.o. wśród stron postępowania. Jeżeli W. Sp. z o.o. zostało uznane za stronę w postępowaniu przed organem I instancji, to tym samym jest stroną postępowania przed organem II instancji. Jedynie w sytuacji, gdyby zażalenie złożyły W. Sp. z o.o., a SKO nie uznałby Spółki za stronę, to wówczas można rozważać umorzenie postępowania odwoławczego. W treści postanowienia SKO nie ma żadnych informacji dlaczego W. Sp. z o.o. nie zostały uznane za stronę. Ze skargi wynika, że T. W. są użytkownikiem ujęcia M. N., dla którego została ustanowiona strefa pośrednia ujęcia z wieloma zakazami i ograniczeniami w sposobie zagospodarowania. Sposób zagospodarowania strefy wpływa na jakość wody ujmowanej na ujęciu i na wielkość zasobów. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] w sprawie ustanawiania strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych "M. N." w T. i gminie W. N., województwo [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z 2006 r.) przewiduje zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych oraz ferm chowu lub hodowli zwierząt. Taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ zakład produkcyjny już istnieje. Jednocześnie zaznaczono (w nawiasie ustanawiając nową normę prawną), że przebudowa lub modernizacja zakładów istniejących winna być poprzedzona sporządzeniem ekspertyzy dotyczącej oceny wpływu przewidywanych zmian na środowisko gruntowo-wodne. Wspomniane rozporządzenie dopuszcza więc przebudowę lub modernizację, co słusznie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Warunkiem jest przedstawienie ekspertyzy dotyczącej oceny wpływu przewidzianych zmian na środowisko gruntowo-wodne. Ekspertyza taka została sporządzona, przy czym nie bez znaczenia jest pozytywne stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, mając na uwadze przedstawiony stan prawny i faktyczny, że zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obwiązującego, wobec czego jako błędne musiało zostać uchylone. Nie sposób nie zauważyć, że takie rozstrzygnięcie nie znajduje oparcia w przepisie art. 138 K.p.a. W podstawie prawnej decyzji wskazano na przepis art. 138 § 2 K.p.a. Jednakże uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji może nastąpić wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub z znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazówek takich zaskarżone postanowienie nie zawiera. Nie wskazano także w jakim zakresie ma być przeprowadzone uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Jednakże w warunkach rozpatrywanej sprawy Sąd uznaje konieczność uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albowiem w dotychczasowym postępowaniu nie zostały rozważone argumenty T. W. Sp. z .o.o. Ponowne wydanie decyzji merytorycznej przez organ I instancji pozwoli na realizację konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń, co nie jest realizowane w sytuacji wydania decyzji przez organ II instancji. Tym samym lepiej będą realizowane cele procedury administracyjnej, wchodzące w skład zasady demokratycznego państwa prawa. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w niedostatecznym stopniu rozważyło niektóre merytoryczne aspekty sprawy. Jak to już wyżej zaznaczono, rozporządzenie nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. dopuszcza przebudowę lub modernizację. Są to określenia z zakresu prawa budowlanego a ich treści należy poszukać w przepisach ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W art. 3 pkt 7a zdefiniowane jest pojęcie przebudowy przez co należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Pojęcie modernizacji nie jest definiowane w prawie budowlanym wobec czego należy odwołać się do potocznego rozumienia tego pojęcia. Wg słownika języka polskiego PWN przez modernizację należy rozumieć unowocześnienie, uwspółcześnienie czegoś. Pojęcie modernizacji będzie mieściło się w pojęciu przebudowy. W ocenie Sądu pojęcie modernizacji należy interpretować twórczo, kierując się przede wszystkim wykładnią celowościową. Zbudowanie wydzielonej, zamkniętej kabiny lakierniczej z niezbędnym zabezpieczeniem może lepiej służyć ochronie środowiska niż stosowanie dotychczasowej technologii. Przepisy należy interpretować zgodnie z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej. (nakaz wykładni w zgodzie z Konstytucją). W toku dalszego postępowania należy dążyć do ustalenia adresu małż. M. i Z. M., którzy według oświadczenia skarżącego przeprowadzili się do T. i prawdopodobnie zamieszkują na ul. P. Jako stronie należy doręczyć im odpis postanowienia. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) postanowienie jak w sentencji.