II SA/Bd 292/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-10-22
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony po upływie terminu określonego w art. 136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony po upływie terminu, który uwzględniał zawieszenie biegu terminów w związku z COVID-19, stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Brak zachowania terminu materialnoprawnego uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie wniosku, co uzasadnia formalną odmowę wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1978 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ terminu do złożenia wniosku. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty, uznając, że termin na złożenie wniosku, uwzględniając przepisy dotyczące COVID-19, upłynął w lipcu 2020 r., a wniosek został złożony we wrześniu 2024 r. Skarżący wniósł skargę, kwestionując legalność wywłaszczenia i terminowość złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda Kujawsko-Pomorski zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2025r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. S. (dalej powoływanej jako "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2024r. (znak [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] o pow. 0,1445 ha.
Powyższe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z [...] września 2024r. J. S. wystąpił do Prezydenta M. B. o zwrot przejętej na własność Skarbu Państwa nieruchomości, położonej w B., oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako działki położone w obrębie 0019: nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...].
Postanowieniem z [...] listopada 2024r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wyłączył Prezydenta M. B. z prowadzenia sprawy i do rozpoznania ww. wniosku wyznaczył Starostę B. .
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Starosta [...] postanowieniem z [...] grudnia 2024r., na podstawie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm., dalej w skrócie: "u.g.n."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu opisanej na wstępie nieruchomości.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ ustalił, że na podstawie Zarządzenia Prezydenta M. B. nr [...] z [...] lipca 1977r., zgodnie z planami zagospodarowania przestrzennego dzielnicy [...]" nieruchomości znajdujące się w granicach ww. planu przeznaczono pod budownictwo jednorodzinne. Nieruchomości określone w Zarządzeniu nr [...] (w tym objęte wnioskiem Skarżącego) przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa po 2 miesiącach od dnia ogłoszenia zarządzenia w Dzienniku Urzędowym WRN – tj. z dniem [...] stycznia 1978r. W momencie wywłaszczenia nieruchomość objęta wnioskiem Skarżącego stanowiła własność A. S.. Z momentem jej śmierci ([...].) przeszła ona na własność jej dzieci: Z. G., A. W., T. S., F. S. oraz na Skarżącego
Organ ustalił nadto, że działki objęte wnioskiem Skarżącego z [...] września 2024r. były już przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2018r. ([...] Mocą tego rozstrzygnięcia Skarżącemu zwrócono przysługujący jemu udział w działce nr [...], odmówiono zwrotu działek nr [...] z uwagi na to, ze stanowią one część dróg publicznych. Co do działki nr [...] umorzono postępowanie z uwagi na cofnięcie wniosku w tej części (nieruchomość w dacie wniosku nie stanowiła już własności Skarbu Państwa).
Następnie organ I instancji stwierdził, że upłynął określony w ustawie termin do wniesienia podania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – termin określony w art. 136 ust. 7 u.g.n.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący nie zgadzając się z ustaleniami organu I instancji. W uzasadnieniu wyraził przekonanie, że wywłaszczenia dokonano na zlecenie działaczy PZPR, którzy przejęli działki w wieczyste użytkowanie, a działka nr [...] jest obecnie wykorzystywana jako prywatny parking.
Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie podzielił zarzutów zażalenia i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wnioskowanej nieruchomości.
W ocenie Wojewody, organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazując jako przyczynę upływ ustawowego terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Następnie powołując się na art. 136 ust. 3 u.g.n. wyjaśnił, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przy czym uprawnienie do zwrotu wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku w sprawie (art. 136 ust. 7 u.g.n.).
Wojewoda wskazał nadto, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. poz. 801), zgodnie z którym w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 upłynął, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, wniosek o zwrot nieruchomości (na podstawie art. 136 ust. 3), może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższa ustawa weszła w życie dnia 14 maja 2019 r., a zatem termin ten miał upłynąć w dniu 14 maja 2020 r. Jednakże, na co zwrócił uwagę Wojewoda, z dniem 31 marca 2020 r. dokonano, na podstawie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wy wołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568) zmian w ww. ustawie z dnia 2 marca 2020 r. poprzez dodanie m.in. art. 15zzr ust. 1. Zgodnie z tym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oraz zawieszenie terminów, które rozpoczęły bieg. Przepis art. 15zzr został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Zgodnie z art. 68 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej, terminy o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W związku z tym, że ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r., to od dnia 24 maja 2020 r. wszystkie zawieszone terminy zaczęły biec dalej. Powołany art. 15zzr ust. 1 został dodany do ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. przez art 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r., która w tym dniu weszła w życie.
Uwzględniając powyższe uregulowania Wojewoda stwierdził, że ostateczny termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przypadł na dzień 23 lipca 2020 r. Po tym terminie wygasły wszystkie uprawnienia do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy termin na zgłoszenie wniosku nie został zachowany - o czym (jak stwierdził Wojewoda) trafnie orzekł organ I instancji.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł J. S. powielając argumentację prezentowaną w zażaleniu. Skarżący, że wszelkie działania związane z wywłaszczeniem nieruchomości należy ocenić jako bezprawne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. W myśl powołanego przepisu, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania. Powyższy przepis nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo bowiem złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.
Jednocześnie przepis art. 61a § 1 k.p.a. ustanawia dwie samodzielne podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, 2) jeżeli z "innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Unormowanie to wskazuje zatem na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Jeśli chodzi o tą ostatnią podstawę odmowy wszczęcia postepowania, wskazać należy, że przyczyny te nie zostały skonkretyzowane w ustawie. Stąd należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub nie ma w przepisach prawa podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, także gdy uprawnienia lub obowiązki wynikają z mocy samego prawa.
Użyte zaś przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie "nie może być wszczęte" wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste. Odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" może więc mieć miejsce w sytuacjach niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13). Na tym etapie postępowania organ bada zatem jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w konkretnym przypadku trafnie przyjęły organy, że mamy do czynienia z "inną uzasadnioną przyczyną", której zasinienie powoduje, że postępowanie nie może być wszczęte. Nie budzi bowiem wątpliwości, że za inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. uznać należy oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie, w tym również brak podstaw spowodowany upływem terminu zakreślonego przez prawo materialne do zachowania roszczenia lub uprawnienia. W niniejszej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania było uznanie, że zgłoszony przez Skarżącego wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, złożony został z uchybieniem terminu prawa materialnego określonego w art. 136 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 2 ustawy o zmianie u.g.n. i przepisami tzw. tarczy antykryzysowej. Kwestią podstawową w sprawie było zatem zbadanie, czy Skarżący składając [...] września 2024r. wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości uchybił terminowi przewidzianemu w prawie administracyjnym na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy, wywłaszczenia spornej nieruchomości dokonano na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta B. nr [...], które weszło w życie z dniem [...] stycznia 1978r., co prawidłowo skutkowało stwierdzeniem organów, że w sprawie miał zastosowanie art. 136 ust. 7 u.g.n., który stanowi, że uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3.
Przepis ten w realiach niniejszej sprawy stosować należało w powiązaniu z art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, tj. ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r, poz. 801), zgodnie z którym w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wymieniona nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami weszła w życie w dniu 14 maja 2019 r., co oznacza, że przewidziany nią 12 miesięczny termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, upływał z dniem 14 maja 2020 r.
Skoro Skarżący złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dopiero 26 września 2024 r. to oczywistym jest, że nie dochował on terminu wynikającego z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Konstatacja taka nie jest jednak wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w związku z wprowadzaniem na terenie naszego kraju stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii, doszło do zawieszenia biegu terminu z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W konsekwencji kwestie związane z zawieszeniem biegu terminu wynikającego z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulował art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. - dalej jako: "ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19"). Przepis ten dotyczył wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów określonych przepisami prawa administracyjnego, w tym także terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony. Jako, że bieg terminu wynikającego z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie o gospodarce nieruchomościami rozpoczął się przed wejściem w życie art. 15zzr ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, w sprawie nie doszło do wstrzymania rozpoczęcia biegu termin, lecz jego zawieszenia. Omawiany przepis wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., przy czym w orzecznictwie sądowym pojawiła się rozbieżność co do tego, czy do zawieszenia biegu terminów w takiej sytuacji doszło z dniem 31 marca 2020 r., tj. z dniem wejście w życie art. 15zzr ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, czy też już wcześniej z dniem 14 marca 2020 r., tj. z dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w związku z COVID-19. W ocenie Sądu w kwestii tej podzielić należy tę linię orzeczniczą, która przyjmuje, że zawieszenie biegu terminów nastąpiło z dniem 14 marca 2020 r., a więc z dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w związku z COVID-19. Konieczność takiej interpretacji powyższego zagadnienia trafnie w piśmiennictwie prawniczym uzasadnia się tym, że wprawdzie nowelizacja ustawy COVID-19 weszła w życie z dniem jej ogłoszenia w dzienniku ustaw, tj. 31 marca 2020 r., jednakże zawieszenie i brak rozpoczęcia biegów terminów dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonych z powodu COVID-19. Stan zagrożenia epidemicznego wprowadzono § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego od 14 marca 2020 r., w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Następnie od 20 marca 2020 r. do odwołania rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii ogłoszono na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (zob. Makowski Marcin, Terminy prawa administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego według specustawy koronawirusowej, System Informacji Prawnej Lex). Wprawdzie więc przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., to jednak w sytuacji, gdy statuowane nim wstrzymanie rozpoczęcia lub zawieszenie biegu terminów dotyczyło okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, za właściwą uznać należy taką wykładnię powyższych przepisów, która prowadzi do wniosku, że mają one charakter retroaktywny – działają wstecz, regulują bowiem zdarzenia sprzed dnia wejścia ich w życie m.in. w postaci stanu zagrożenia epidemicznego, który trwał już od 14 marca 2020 r.
Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że do zawieszenia biegu terminu z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, który formalnie upływał z dniem 14 maja 2020 r., doszło z dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w związku z COVID-19, tj. z dniem 14 marca 2020 r.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zawieszenie biegu terminu polega na wstrzymaniu dalszego biegu tego terminu na czas występowania okoliczności skutkujących zawieszeniem biegu terminu. Okresu trwania tych okoliczności nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu. Po ustaniu przyczyn zawieszenia termin biegnie dalej, co oznacza, że czas sprzed zawieszenia sumuje się z czasem po zawieszeniu. Okresem jaki należy doliczyć po ustaniu zawieszenia do okresu sprzed zawieszenia jest okres pomiędzy zawieszeniem biegu terminu a dniem, w którym termin byłby upłynął, gdyby nie doszło do jego zawieszenia, a nie okres przez który w związku z zawieszeniem termin nie biegł. Nie można więc do czasu sprzed zawieszenia doliczać całego okresu, przez który bieg termin pozostawał w zawieszeniu, lecz okres, przez który nie biegł on do dnia, w którym, gdyby nie zawieszenie, termin ten by upłynął. Termin ten - rzecz jasna - doliczamy do czasu sprzed zawieszenia dopiero od momentu ustania przyczyny zawieszenia.
W realiach niniejszej sprawy będzie to okres pomiędzy dniem 14 marca 2020 r., w którym doszło do zawieszenia biegu terminu, a dniem 14 maja 2020 r., w którym upłynąłby termin z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyby nie doszło do zawieszenia jego biegu. W okresie tym upłynęło 62 dni.
Przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 2 i 8 tej ustawy postanowił, że terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy, których bieg uległ zawieszeniu, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z powyższego wynika więc, że dalszy bieg terminu zawieszonego na podstawie art. 15zzr ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 rozpoczął się z dniem 24 maja 2020 r. (16 maja 2020 r. + 7 dni = 24 maja 2020 r.). Od dnia 24 maja 2020 r. termin z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie u.g.n. biegł dalej co oznacza, że do terminu sprzed zawieszenia doliczyć należało wyżej opisany okres 62 dni. Okres 62 dni liczony od dnia 24 maja 2020 r. upłynął zatem z dniem 25 lipca 2020 r.
W przypadku Skarżącego termin ten upłynął bezskutecznie albowiem Skarżący wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożył już po jego upływie, a mianowicie dopiero 26 września 2024 r.
Skoro Skarżący nie złożył wniosku w przypisanym ustawą terminie to jego uprawnienie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wygasło. Wygaśniecie uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że tym samym brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznie załatwiającej wniesione żądanie. Powyższe stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., co w sprawie dostrzegły także organy obu instancji.
Końcowo ( z uwagi na zarzuty skargi) jeszcze raz podkreślić należy, że w sprawie rozstrzygnięciu podlegała kwestia o charakterze formalnym, tj. to czy Skarżący zachował wynikający z art. 136 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a nie merytoryczne badanie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z art. 136 ust. 3 u.g.n. W odniesieniu do tak rozumianego przedmiotu sprawy uznać należy, że organ odwoławczy w sposób wystarczający odniósl się zarówno do ustaleń i ocen zawartych w postanowieniu organu I instancji, jak również zarzutów zażalenia. Organ odwoławczy nie mógł natomiast badać zarzutów skarżącej wskazujących na brak merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż jak to już wyżej wskazano na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z tym samych względów również Sąd nie był uprawniony do jakiejkolwiek oceny, a tym bardziej rozstrzygnięcia czy Skarżącemu przysługuje zwrot wskazanej we wniosku nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło