II SA/Bd 296/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia ekspertyzy technicznej oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego dla M. B., na podstawie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., zwanej w skrócie "Prawem budowlanym") postanowieniem z [...] października 2019r. nr [...].MM nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej S. R. 1 w B. (zwanej dalej "Skarżącą") przedłożyć ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, określającą sposób wzmocnienia i usztywnienia konstrukcji budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem 1mt4) usytuowanego na działce nr ewid.[...] obr. 108 przy ul. [...] w B. – w terminie do [...] listopada 2019 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że w związku z pismem rzeczoznawcy budowlanego A. P. z [...] marca 2019 r., przedłożonym do akt sprawy dotyczącej rozbiórki budynku położonego przy ul. [...], z którego to pisma wynikało, że po wykonanej rozbiórce zaleca się wykonanie wzmocnienia i renowacji (otynkowania) budynków przy ul. [...] i S. R. 1, gdyż obecny stan rzutuje na bezpieczeństwo i trwałość ww. budynków – zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości. Ponadto organ otrzymał protokół z przeglądu budowlanego sporządzony przez mgr inż. M. M. . Organ wskazał, że z pisma rzeczoznawcy budowlanego A. P. wynika, że stan techniczny budynku przy ul. [...] po dokonaniu rozbiórki budynku przy ul. [...] rzutuje na bezpieczeństwo i trwałość konstrukcji przedmiotowej budynku. Z kolei mgr inż. M. M. nie wskazuje na występowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, sugeruje jednak, żeby pilnie wykonać klamrowanie pęknięć. Po rozbiórce budynku przy ul. [...] konstrukcja budynku położonego przy ul. [...] wymaga sprawdzenia pod względem technicznym. W zażaleniu Skarżąca Wspólnota podniosła, że ubytki w ścianie budynku, odkryte cegły, belki stropowe, wypłukane spoiny i miejscowe pęknięcia ściany zostały spowodowane przez rozbiórkę budynku przy ul. [...]. Rozbiórka odbyła się przy użyciu ciężkiego sprzętu, bez uzgodnienia ze Skarżącą. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Miejskiego Konserwatora Zabytków rozbiórka miała zakończyć się odtworzeniem budynku, co nie nastąpiło. Z tych względów zdaniem Skarżącej zabezpieczenie ściany szczytowej budynku przy ul. [...] leży po stronie inwestora prac prowadzonych przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącej K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim) postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej ustalenia terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej i określił go na [...] lutego 2020 r., jednocześnie w pozostałym zakresie zaskarżonej postanowienie utrzymał w mocy. Inspektor Wojewódzki wskazując na treść protokołu przeglądu okresowego sporządzonego przez mgr inż. M. Majewskiego oraz pismo rzeczoznawcy budowlanego prof. dr hab. inż. A. P. podniósł, że przedmiotowa kamienica przy ul. [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ podniósł, że przed wydaniem decyzji w sprawie organ może posiłkować się ekspertyzą lub oceną techniczną, która powinna zawierać ocenę poszczególnych elementów obiektu budowlanego, określenie głównych przyczyn uszkodzeń elementów budynku lub ich nieprawidłowości, a przede wszystkim powinna zawierać propozycje i sposoby napraw ujawnionych nieprawidłowości. Organ podkreślił, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, nie jest orzeczeniem merytorycznym, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy postępowania głównego, ale służy wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego. Wskazane dokumenty stanowią podstawę dalszych działań w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. W ocenie organu odwoławczego w sprawie zostały wykazane kwalifikowane wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego przy ul. [...]. Inspektor Wojewódzki wskazał, że za utrzymanie i użytkowanie obiektu budowlanego, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego odpowiada właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Odnosząc się do wniesionego zażalenia Organ podniósł, że w odnoszącym się do rozbiórki kamienicy przy ul. [...] postanowieniu Miejskiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2018 r. brak wzmianki o odtworzeniu budynku po jego rozbiórce. W skardze do sądu administracyjnego Wspólnota wniosła o uchylenie postanowienia Inspektora Wojewódzkiego zarzucając: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż to na Skarżącej ciąży obowiązek przedłożenia organowi I Instancji ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności określającej sposób wzmocnienia i usztywnienia konstrukcji budynku mieszkalnego przy ul. [...] podczas gdy niewłaściwy stan techniczny ściany bocznej tego budynku jest efektem prac rozbiórkowych prowadzonych przez właściciela budynku położonego przy ul. [...], który to budynek do czasu jego rozbiórki pozostawał w zwartej zabudowie z budynkiem skarżącej, co implikuje twierdzenie, iż to od właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] jako uczestnika procesu budowlanego w zakresie rozbiórki własnego budynku, organ nadzoru budowlanego winien żądać przedłożenia rzeczonej ekspertyzy technicznej jak również dokonania prac niezbędnych do wzmocnienia i usztywnienia konstrukcji budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...], 2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez wydanie postanowienia nakazującego Skarżącej przedłożenie ekspertyzy technicznej podczas gdy: a) wszelkiego rodzaju wzmocnienia budynków sąsiadujących z rozebranym wcześniej obiektem powinny być zawarte w projekcie rozbiórki i wykonane łącznie z rozbiórką budynku, co implikuje twierdzenie, iż właściciel nieruchomości położonej przy ul. [...] jako uczestnik procesu budowlanego powinien zabezpieczyć sąsiednie budynki, w tym budynek skarżącej skoro była to zwarta zabudowa, b) brak jest jakiejkolwiek informacji dotyczącej uzbrojenia podziemnego na nieruchomości położonej przy ul. [...] (brak informacji o fundamentach, piwnicach itd.). c) brak jest informacji dotyczących dalszych planów związanych z przeznaczeniem nieruchomości położonej przy ul. [...] zaś wszelkiego rodzaju wzmocnienia poprawiające sztywność przestrzenną jak przypory, stężenia itd. powinny uwzględniać ewentualną przyszłą zabudowę działki i nie pozostawać z nią w kolizji. 3) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące nałożeniem na skarżącą nakazu przedłożenia organowi I Instancji ekspertyzy technicznej podczas gdy wzmiankowany obowiązek obciąża właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] jako uczestnika procesu budowlanego w zakresie rozbiórki budynku pozostającego w zwartej zabudowie z budynkiem skarżącej Wspólnoty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Sporne jest natomiast, czy obowiązek dostarczenia koniecznej ekspertyzy został nałożony na właściwy podmiot. Osobami wymienionymi w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, na które ustawodawca dopuścił możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy są: uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego Analiza art. 81c Prawa budowlanego daje podstawy do przyjęcia, że nie istnieje żadna reguła prawna powodująca związanie orzekającego w sprawie organu kolejnością podmiotów wskazanych w tych przepisach przy nakładaniu obowiązków. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie określając w art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego krąg podmiotów, zobowiązanych do dostarczenia ekspertyz technicznych ustawodawca wskazał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, nie podając kryteriów wg których należy dokonywać wyboru tych podmiotów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Wr 377/19 oraz wyrok WSA w Gliwicach z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 244/19 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Należy podkreślić, że to organ orzekający w sprawie posiada wiedzę o tym, który z podmiotów wskazanych w ww. przepisie faktycznie jest w stanie wykonać obowiązek, tym bardziej, że stan obiektu budowlanego może powodować zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych jak zdrowie i życie ludzkie czy bezpieczeństwo mienia. Formułując przepis art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca pozostawił organowi wydającemu rozstrzygnięcie w sprawie prawo wyboru adresata obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2, bowiem organ prowadzący postępowanie administracyjne, znając jego szczegóły, dokona tego wyboru w sposób adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy. W przedmiotowej sprawie organ słusznie uzasadnił dokonany wybór wskazując, że to właśnie budynek Skarżącej jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Podnoszone przez Skarżącą okoliczności, które miałby stać na przeszkodzie wykonaniu ekspertyzy tj. brak wiedzy o stanie sąsiedniej nieruchomości można łatwo odwrócić: gdyby ekspertyza została zlecona podmiotowi dokonującymi rozbiórki, mógłby on argumentować, że nie zna stanu całej konstrukcji budynku Skarżącej, stanu fundamentów tego budynku, sposobu i jakości połączenia ściany zewnętrznej z pozostałymi ścianami budynku – co może określić tylko właściciel tego budynku w granicach swojej nieruchomości. Jak wynika z treści postanowienia organu I instancji, żądana ekspertyza ma służyć zabezpieczeniu konstrukcji budynku Skarżącej, przy czym organ nie przesądził jaki ma być sposób wzmocnienia tej. konstrukcji, w tym czy w ogóle konieczne jest dla dokonania wzmocnienia konstrukcji budynku Skarżącej wznoszenie jakichkolwiek konstrukcji budowlanych (przypór itp.) na działce sąsiedniej. W tych kwestiach może się wypowiedzieć zlecona ekspertyza techniczna. Słusznie także Organ wskazał na możliwość formułowania przez Skarżącą roszczeń do podmiotu, który dokonując w niewłaściwy sposób rozbiórki, mógł przyczynić się do tego, że budynek Skarżącej jest obecnie w nieodpowiednim stanie technicznym. Sposób działania podmiotu dokonującego rozbiórki i jego konsekwencje, nawet jeżeli mogą być podstawą roszczeń (np. o pokrycie kosztów naprawy budynku, w tym kosztów ekspertyzy pozwalającej na określenie zakresu i sposobu naprawy) nie powodują zniesienia ciążącego na właścicielu budynku przy ul. [...] obowiązku o którym mowa w art. 61 Prawa budowlanego tj. utrzymania swojego budynku w należytym stanie technicznym. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), Sąd oddalił skargę.