II SA/Bd 302/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-06-08
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Jarosław Wichrowski, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół oszacowania szkód spowodowanych suszą, sporządzony z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego i przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, może stanowić podstawę do przyznania pomocy finansowej producentom rolnym?Ratio decidendi
Protokół oszacowania szkód spowodowanych suszą, aby mógł stanowić podstawę do przyznania pomocy finansowej, musi być sporządzony zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, w tym uwzględniać wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego. Brak spełnienia tych wymogów, potwierdzony adnotacjami w protokole lub stanowiskiem urzędu gminy, skutkuje odmową przyznania pomocy.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową z tytułu szkód spowodowanych suszą w 2015 r. Do wniosku dołączył protokół oszacowania szkód, który został zakwestionowany przez organ z uwagi na brak określenia wysokości szkód ogółem, podpisy części członków komisji oraz niezgodność z przepisami ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich i raportem IUNG. Kolejny protokół również nie spełniał wymogów. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentom rolnym za szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. oddala skargę.
W dniu [...] r. T. K. (skarżący) złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w G. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, którzy w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej ponieśli szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. Na wezwanie organu skarżący uzupełnił wniosek przez dołączenie protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą, sporządzony przez Komisję powołaną przez Wojewodę zarządzeniem z [...]r. Komisja ta na wniosek skrzącego z [...] r. przeprowadziła lustrację gospodarstwa rolnika celem oszacowania zakresu i wysokości szkód.
W toku weryfikacji przedmiotowego wniosku organ stwierdził, iż załączony protokół nie zawiera określenia wysokości szkód ogółem w gospodarstwie rolnym, podpisów części członków komisji szacującej straty, nadto umieszczono na nim adnotację Urzędu Gminy i Miasta Ł., że jest niezgodny z przepisami o ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2015 r. poz.577 dalej ustawa u.u.r.z.g.) oraz raportem Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach (dalej IUNG w Puławach).
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, skarżący dostarczył korektę wniosku wraz z kopią nowego protokołu zawierającego szacunek szkód w gospodarstwie rolnym ogółem w wysokości 48,58% oraz adnotację "protokół sporządzony na zasadach ogólnych na podstawie pisma Wojewody Kujawsko-Pomorskiego [...] z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach oraz przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, który nie może stanowić podstawy do wypłaty pomocy na podstawie § 13c Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR".
Decyzją z [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. Powołując się na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej: ustawa o ARMiR), § 13c ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: "rozporządzenie RM"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 1 lipca 2014 r. dalej: Rozporządzenie nr 702) oraz art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 ustawy u.u.r.z.g. wskazał, że przedłożone przez skarżącego protokoły były wadliwe. Pierwszy z nich nie określał wysokości szkód ogółem i nie został podpisany przez wszystkich członków komisji, a obydwa złożone protokoły nie uwzględniały warunków wymaganych do stwierdzenia wystąpienia suszy, zawartych w ustawie u.u.r.z.g. Organ wskazał ponadto, że zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Gminy w Ł. wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym nie przekracza pułapu 30%, o którym mowa w art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702. Okoliczności te stanowiły o naruszeniu przesłanek § 13 c ust. 1, 3 i 6 rozporządzenia RM, jak też wskazywały na brak spełnienia przesłanek warunkujących pomoc określonych w Rozporządzeniu 702.
W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 6 K.p.a., art. 2 pkt 16 Rozporządzenia 702, art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 ustawy u.u.r.z.g. oraz § 13c ust. 1 rozporządzenia RM i wniósł o jej uchylenie w całości i orzeczenie o przyznaniu pomocy, ewentualnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że braki zawarte w pierwszym protokole nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż zostały uzupełnione. Zarzucił organowi, że nie wskazał on, jakich konkretnie warunków zawartych w ustawie u.u.r.z.g. nie spełniał przedłożony wniosek. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ błędnie powołał się na stanowisko Urzędu Gminy Ł., który nie ma kompetencji w zakresie opiniowania wniosków o pomoc finansową dla rolników z tytułu wystąpienia suszy. Organ nie wskazał też, jakie konkretnie kryteria warunkujące pomoc nie zostały spełnione i nie powołał się na Rozporządzenia 702. Wywiódł przy tym, że warunek zawarty w art. 2 ust. 16 Rozporządzenia 702 został spełniony, bowiem wystąpienie poważnej suszy spowodowało zniszczenie upraw w wymiarze ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie określonych w tym przepisie wytycznych.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że organ I instancji nie powołał pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jednakże oparł się o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami prawa i prawidłowo rozstrzygnął o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy. Podniósł, że art. 2 pkt 16 Rozporządzenia 702 nie wskazuje konieczności sporządzenia protokołu z oszacowania strat w gospodarstwie przez właściwą komisję, a jedynie stanowi o koniecznym do stwierdzenia rozmiarze tych strat, zaś § 13c ust. 4 rozporządzenia RM wskazuje jedynie na właściwą formę rozstrzygnięcia spraw z zakresu przedmiotowej pomocy. Przepis ten powołany został jedynie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, a w treści uzasadnienia Kierownik BP ARiMR powołał również ust. 1, 3 i 6 tego paragrafu. Organ odwoławczy stwierdził, że w kwestionowanej decyzji prawidłowo powołano art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 ustawy u.u.r.z.g., jednakże nie uzasadniono należycie jego przełożenia na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem organ nie wskazał, że przepis ten ma związek z wystawieniem protokołu przez właściwą komisję do spraw szacowania strat, a jedynie wspomniał o zawartej na protokole adnotacji o niezgodności zawartych w nim danych z informacjami przekazanymi przez IUNG w Puławach. Nie wyjaśnił również, że w tym stanie protokół nie spełniał wymogu polegającego na uwzględnieniu w nim monitoringu prowadzonego przez IUNG w Puławach.
Przywołując § 13c ust. 1 i § 5 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia RM organ II instancji wskazał, że organy ARiMR są związane ustaleniami komisji szacujących straty, a w sprawie, z adnotacji sporządzonej przez członków komisji wynika, że protokół nie został sporządzony prawidłowo, ponieważ szacunek wystąpienia suszy nie został oparty na obwieszczeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym, który z podziałem na województwa ustalany jest na podstawie danych przekazanych przez IUNG w Puławach. Podniósł także, że organy ARiMR nie dokonują własnych ustaleń w zakresie wysokości szkody, a skarżący, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji nie przedłożył protokołu potwierdzającego, że wysokość szkód ogółem w gospodarstwie, wyliczona z uwzględnieniem wskaźnika klimatycznego bilansu wodnego, wyniosła powyżej 30%.
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z pisma członków komisji szacującej straty, rolnikom wydawano dwie wersje protokołów. W związku z pismem Wojewody K.-P. z [...] r. wydawane były protokoły na zasadach ogólnych, z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach, a także inne protokoły, zgodne z wytycznymi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2015 r. dla komisji powołanych przez wojewodę dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych. W protokołach opracowywanych na podstawie wytycznych MRiRW uwzględniono tylko te uprawy, dla których na terenie gminy Ł. monitoring wykazał wystąpienie suszy, nawet jeżeli komisja pierwotnie stwierdziła szkody w gospodarstwie rolnym, a skarżący takiego protokołu nie dostarczył.
Mając na względzie, że zgodnie z protokołem oszacowania szkód właściwa komisja nie stwierdziła strat przewyższających 30 % średniej rocznej produkcji rolnej, zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zostały spełnione warunki niezbędne do przyznania pomocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję, skarżący zarzucił jej naruszenie art. 2 pkt 16 Rozporządzenia 702; a także art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte odniesienie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu; naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz ust. 5 ustawy u.u.r.z.g.; oraz naruszenie art. § 13c ust. 1 rozporządzenia RM.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że powoływane w sprawach komisje szacujące straty pozbawione są możliwości wskazywania interpretacji prawnych, a ich zadaniem jest jedynie ustalenie wysokości szkód ogółem w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie, jak wskazał skarżący, komisja wywiązała się z tego zadania i nie jest jej rzeczą wskazywanie organowi określonych okoliczności prawnych – np. wydania obwieszczenia przez właściwego ministra – ani umieszczanie dokonywanych przez siebie czynności w kontekście obowiązującego porządku prawnego. Jak podniósł, z tej przyczyny powołanie się przez organ odwoławczy na treść adnotacji w przedmiocie pominięcia klimatycznego bilansu wodnego i poczucie związania nim jest pozbawione podstaw prawnych. Zdaniem skarżącego niewłaściwym jest przyjęcie, iż obowiązkiem komisji jest spełnienie wymogu polegającego na uwzględnieniu w protokole monitoringu prowadzonego przez IUNG w Puławach, a w konsekwencji brakuje podstaw, by przypisywać działaniom komisji, iż treść protokołu nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Skarżący podniósł ponadto, że organ nie odniósł się do treści pisma Wojewody z dnia [...] r. Wskazał też, że niezrozumiałe jest ustalenie organu II instancji, jakoby nastąpiła zmiana ustaleń protokołu na jego niekorzyść oraz twierdzenie o uwzględnieniu w protokołach jedynie tych upraw, na których, na terenie gminy Ł., monitoring wykazał wystąpienie suszy, nawet jeśli komisja pierwotnie stwierdziła szkody w gospodarstwie rolnym. Podniósł również, że w takim samym stanie prawnym i faktycznym inni rolnicy otrzymali pomoc finansową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie podlega uwzględnieniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) Sąd uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy procedury sądowo-administracyjnej wykluczają możliwość oparcia rozstrzygnięcia przez Sąd na zasadach współżycia społecznego czy słuszności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie jest legalność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy finansowej z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, spowodowanych suszą z roku 2015 r. Skarżący kwestionuje to rozstrzygnięcie, wskazując, iż stwierdzone przez organ względem dostarczonego protokołu uchybienie w postaci sporządzenia go z pominięciem przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich nie powinno mieć wpływu na zasadność przyznania mu wnioskowanej pomocy.
Przepisy prawa materialnego właściwe zagadnieniu pomocy finansowej dla rolników, których uprawy dotknięte zostały stratami spowodowanymi suszą, zawarte są zarówno w aktach prawa krajowego, jak i wspólnotowego. Stąd określenie warunków koniecznych do spełnienia przy ubieganiu się o przedmiotową pomoc wymaga odwołania się do regulacji każdego z tych aktów prawnych i skonstruowanie w oparciu o nie katalogu warunków, których kumulatywne spełnienie uprawnia wnioskodawcę do otrzymania pomocy finansowej.
Podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co wynika z art. 4 i następnych ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 dalej. Ustawa o ARiMR). Na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 6 szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.
Zgodnie z § 13c ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm. Rozporządzenie RM) w 2015 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, u których w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z ust. 2-13. W ślad za ust. 3 tego paragrafu, pomoc udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE L z dnia 1 lipca 2014 r.). Zgodnie z kolei z § 13c ust. 4 Rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 30 września 2015 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Do wniosku, o którym mowa powyżej, zgodnie z § 13c ust. 6 pkt 1 rozporządzenia RM, dołącza się m.in. kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, czyli powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM.
W myśl art. 2 pkt 16 Rozporządzenia nr 702, do którego prawodawca odsyła § 13c ust. 3 Rozporządzenia RM, pojęcie "niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej" oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat (art. 2 pkt 16 lit. a) lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej (art. 2 pkt 16 pkt b).
Zgodnie z kolei z przepisami ustawy u.u.r.z.g. z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, których uwzględnienie nakazuje treść § 13c ust. 1 Rozporządzenia RM, szkody spowodowane przez suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (art. 3 ust. 2 pkt 10 u.u.r.z.g.). Określenie powyższych wartości, zgodnie z art. 3 ust 5 u.u.r.z.g, należy do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Konkludując, pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zaistnieją następujące przesłanki
- gospodarstwie rolnym wystąpiła susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniżej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702);
- wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie BIP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia RM w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.zg);
- ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 Rozporządzenia RM wraz z kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4, 5 i 6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM).
Przenosząc uwagi powyższe na stan faktyczny w sprawie, Sąd stwierdził, że zasadne było stanowisko organów, że złożony przez skarżącego wniosek nie był kompletny, ponieważ nie załączono do niego prawidłowo sporządzonego protokołu z oszacowania szkód spowodowanych suszą. Wskazuje na to niekwestionowana okoliczność, że oba złożone w sprawie protokoły zawierały adnotację – protokół złożony [...] r. o sporządzeniu go na zasadach ogólnych, z pominięciem wymogów klimatycznego bilansu wodnego prowadzonego przez IUNG w Puławach oraz z pominięciem przepisów o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (k. 20-21 akt adm.) a pierwszy protokół, zawierał w końcowej części adnotację o podobnej treści (nadto zawierał inne braki, na które wskazał organ w decyzji). To z kolei oznacza, że komisja szacująca straty w gospodarstwie skarżącego na podstawie oględzin w dniu [...] r. dokonała swoich ustaleń z pominięciem danych zawartych w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a sporządzony przez nią dokument nie jest dokumentem, w rozumieniu § 13c ust. 6 pkt 1 Rozporządzenia RM.
Wskazać należy, że dokonanie szacunku w oparciu o dane wynikające
z obwieszczenia ministra właściwego do spraw rolnictwa w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy na danym obszarze w istocie doszło do suszy w prawnym rozumieniu tj. zgodnie z przepisami Rozporządzenia RM oraz u.u.r.z.g. Zgodnie z § 13c ust. 6 pkt 1 lit. b kopia protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję winna zawierać m.in. informacje o powierzchni upraw rolnych (innych niż wskazane w lit. a tego przepisu), na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. Suszą z kolei, w myśl przepisów u.u.r.z.g., do których odsyła rozporządzenie RM, jest stan spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, który to stan stwierdzany jest dla danego okresu i obszaru w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw rolnictwa. Ustalenie, że zaistniałe straty są wynikiem suszy w rozumieniu obowiązujących przepisów, ściśle związane jest więc odwołaniem się do danych zawartych w tym obwieszczeniu. To z kolei, wynikając wprost z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 u.u.r.z.g., stanowi konieczny warunek uznania protokołu z oszacowania tych strat za dokument zgodny z przepisami Rozporządzenia RM, w oparciu o który organ może skutecznie rozstrzygnąć o udzieleniu wnioskowanej pomocy.
Z obwieszczenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb w okresie sześciodekadowym od dnia 1 czerwca do dnia 31 lipca 2015 r. (Dz.Urz.MRiRW.2010.21.27) wynika, iż grunty zlokalizowane na obszarze wiejskim Gminy Ł. przeznaczone pod uprawę zbóż jarych i ozimych nie zostały dotknięte suszą. Jako że zarówno wniosek skarżącego, jak i protokół szacunkowy szkód dotyczył strat w uprawach pszenicy, rzepaku, komisja nie mogła sporządzić go w formie uwzględniającej wymogi klimatycznego bilansu wodnego oraz zgodnej z przepisami u.u.r.z.g., albowiem protokół taki stwierdzałby zaistnienie strat spowodowanych suszą wbrew danym zawartym w przedmiotowym obwieszczeniu. Z tego też powodu załączony do wniosku protokoły opatrzone były stosownymi adnotacjami wyłączającymi możliwość uznania go za dokument, o którym mowa w § 13c ust. 6 pkt 1 Rozporządzenia RM.
Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż przedstawione przez skarżącego dokumenty nie mogą być skuteczną podstawą do uznania wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej. Stwierdzone na terenie gospodarstwa skarżącego straty nie mogły zostać uznane za straty spowodowane suszą. Wynika to z tego, że susza na gruncie analizowanych regulacji, musi spełniać warunki prawne (nie wystarczy powszechne rozumienie tego zjawiska), wyznaczone przepisami ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a więc i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR – a taka okoliczność w sprawie nie zaistniała. Tymczasem, jak podkreślono to wyżej, jedynie kumulatywne spełnienie właściwych warunków (wystąpienie suszy w rozumieniu przepisów u.u.r.z.g., w rozmiarach określonych w Rozporządzeniu nr 702 i zgłoszenie wniosku zawierającego wszystkie elementy wymienione w przepisach rozporządzenia RM) uzasadniałoby przychylenie się do przedmiotowego wniosku. Stan taki nie zaistniał, stąd organy obu instancji miały podstawy do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy.
Sąd uznał, że organ odwoławczy wyczerpująco przedstawił stan faktyczny i prawny w sprawie uzupełniając wywody organu pierwszej instancji, co w efekcie dało efekt wszechstronnego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wyjaśnił z jakiego powodu niemożliwym było uwzględnienie przedłożonego przez skarżącego wniosku z załączoną kopią protokołu z oszacowania stwierdzonych strat - organ prawidłowo stwierdził, iż protokół ten nie obejmuje strat stwierdzonych
w gospodarstwie rolnym, wyliczonych z uwzględnieniem wskaźnika klimatycznego bilansu wodnego. Odniósł się ponadto do stwierdzonych przez siebie uchybień proceduralnych organu I instancji, dotyczących określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i w związku z tym jego uzasadnienia, słusznie konstatując, iż uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej wyłącznie z powodu błędnego jej uzasadnienia,
a następnie wydanie identycznego rozstrzygnięcia z innym uzasadnieniem, byłoby działaniem niewłaściwym. Organ odwoławczy stwierdzone uchybienia naprawił,
a powzięte przezeń rozstrzygnięcie odpowiada, w ocenie Sądu, przepisom prawa.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło