II SA/Bd 307/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-10-17
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana słupa i przewodów linii elektroenergetycznej na odcinku 116 m, polegająca na demontażu istniejących elementów i montażu nowych, stanowi remont, czy przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, co ma znaczenie dla możliwości zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych co do charakteru planowanych prac. Wymiana słupa i przewodów linii elektroenergetycznej może być uznana za remont jedynie wtedy, gdy nie dochodzi do zmiany parametrów technicznych linii (takich jak napięcie, długość, przebieg, moc, pole elektromagnetyczne) i gdy prace nie dotyczą całego obiektu liniowego, lecz jego fragmentu. Organy oparły się na niepełnych wyjaśnieniach inwestora i nie zbadały wpływu prac na cały obiekt budowlany, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań poprzedniego orzeczenia sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Spółki o udostępnienie nieruchomości T. C. w celu wykonania prac przy napowietrznej linii elektroenergetycznej. Starosta odmówił, uznając prace za przebudowę, a Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Po uchyleniu tych decyzji przez WSA, Starosta ponownie zobowiązał T. C. do udostępnienia nieruchomości, uznając prace za remont. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. T. C. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację prac jako remontu oraz błędy w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz T. C. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] 2015r. o numerze [...], Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółki [...] S.A z dnia [...] 2015r., w sprawie udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości [...], gmina [...], odmówił zobowiązania T. C., będącego właścicielem ww. nieruchomości, do jej udostępnienia w celu wykonania "remontu" napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15kV relacji GPZ [...] - GPZ [...] polegającego na demontażu słupa DANA oraz linek AFL, posadowieniu w miejscu istniejącego słupa nowego słupa betonowego typu E i podwieszeniu linek izolowanych typu AFL 1x70 mm2. Organ uzasadnił bowiem, że w jego ocenie planowane roboty budowlane nie będą stanowiły remontu lecz przebudowę linii elektroenergetycznej, w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 2015r. Nr [...].JG.
W wyniku skargi [...] S.A. w [...] na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015r., sygn. akt II SA/Bd 1318/15, uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując, że organy zaniechały dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd wywiódł, że dla zakwestionowania zakresu planowanych prac jako remont organy musiałyby wykazać, że spowodują one zmianę parametrów technicznych urządzenia – linii napowietrznej, która jest obiektem liniowym (art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane). Zmiana parametrów technicznych linii napowietrznej musi wynikać z dokumentacji technicznej przewidzianych w ramach remontu elementów linii podlegających wymianie. Tymczasem organy, uznając, że zakres prac nie będzie remontem, oparły się na opinii Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...], która nie wyjaśnia zasadniczej kwestii, jaką jest zmiana parametrów technicznych istniejącej linii napowietrznej po wymianie jej elementów na nowe. Sąd podniósł, że organy nie dokonały w tym zakresie niezbędnych ustaleń.
Decyzją z dnia [...] 2016r., nr [...] Starosta [...], ponownie rozpatrując sprawę, na podstawie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) – dalej jako: "u.g.n.", zobowiązał T. C. do udostępnienia, na czas 5 dni roboczych nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości [...], gmina [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15kV relacji GPZ [...]-GPZ [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że inwestor podejmował próby uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac polegających na remoncie wskazanej wyżej napowietrznej linii elektroenergetycznej (vide: pismo z dnia [...].2015r. oraz notatki służbowe z [...].2015r.). Organ stwierdził, że planowane pracę będą polegać na demontażu przewodów AFL i słupa DANA, posadowieniu w miejscu istniejącego słupa, nowego słupa betonowego typu E, podwieszenia przewodów typu AFL 1x70 mm˛ na długości 116m. Przewidywany czas niezbędny do wykonania prac związanych z remontem napowietrznej linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości wyniesie 5 ni. Obszar niezbędny do wykonania prac remontowych określono w załączonej do decyzji mapie i obejmuje on część nieruchomości ozn. nr [...] o długości 116 m i szerokości 6m, czyli powierzchnia niezbędna do zajęcia wynosi ok. 700 m˛. Dojazd do obszaru zaplanowanych prac nastąpi wzdłuż istniejącej linii. Powołując się na wyjaśnienia inwestora, organ I instancji stwierdził, że parametry techniczne remontowanej linii energetycznej pozostaną bez zmian tj. napięcie linii napowietrznej SN 15kV – bez zmian, słupy okrągłe typu E dł. 12 m zastąpią słup betonowy DANA dł 12m – nie zmienia się przebieg linii energetycznej, przewody AFL 70 mm˛ zastąpią przewody AFL 35 mm˛, zamontowane od wewnętrznej strony izolatora – szerokość zewnętrzna przebiegu przewodów (linii energetycznej) – bez zmian, długości linii energetycznej – bez zmian, częstotliwość – bez zmian, pole magnetyczne – bez zmian. Przebieg linii nad działką pozostaje bez zmian z zachowaniem obowiązujących norm. Powyższe oznaczało w ocenie organu, że realizowane przedsięwzięcie jest remontem linii i wobec wystąpienia przesłanek art. 124 b u.g.n. należało udostępnić nieruchomość wnioskodawcy na warunkach wskazanych w sentencji.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. C. zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 124 b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 ust. 6, 7a i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013, poz. 1409) poprzez jego nieprawidłową subsumpcję i zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym wskutek błędnego przyjęcia, że wymiana słupa i przewodów będzie spełniała definicję remontu przy braku zmiany jej parametrów technicznych, w oderwaniu od zasadniczej kwestii, jaką jest projektowana, całkowita wymiana substancji tego obiektu liniowego wskutek jego demontażu i odbudowy od podstaw na określonym odcinku, co wprost wynika z materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydanych decyzji, stanowiąc o charakterze planowanych robót budowlanych uniemożliwiających ich kwalifikację z art. 3 ust. 8 prawa budowlanego i art. 124b ust. 1 u.g.n.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji wynikający z niewłaściwej oceny dowodów w postaci wyjaśnień inwestora oraz dostarczonego przez niego materiału kartograficznego, które są ze sobą sprzeczne, wskazując jednakże, iż prace najprawdopodobniej polegać będą na zastąpieniu jednego słupa przez dwa nowe, przy czym sprzeczność ta znajduje wyraz w samej decyzji, gdzie raz mowa jest o zastąpieniu jednego słupa DANA jednym słupem typu E (sentencja decyzji str. 1 pkt 2), podczas gdy z uzasadnienia decyzji najprawdopodobniej wynika, iż jeden słup DANA ma być zastąpiony przez dwa lub więcej słupów typu E, a z kolei z załączonego egzemplarza mapy wynika, że wymiana dotyczyć będzie dwóch słupów, co prima facie świadczy o zmianie parametrów, a także o zakwalifikowaniu przedmiotowych prac jako przebudowy, nie zaś remontu.
Decyzją z dnia [...] 2016r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podziela pogląd starosty o remontowym charakterze przedsięwzięcia. Powołał się w tym zakresie na wyjaśnienia pełnomocnika spółki, z których wynika, że parametry mocy, pola elektromagnetycznego czy długości nie ulegną zmianie. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, Wojewoda stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony z pism inwestora jak i decyzji Starosty, wynika, że ma nastąpić wymiana jednego słupa DANA na słup okrągły typu E. Z faktu zaś, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji zapisano, że "słupy okrągłe typu E zastąpi słup betonowy DANA" nie można wywodzić błędnego ustalenia stanu faktycznego. Wojewoda dodał też, że analizując mapę stanowiącą załącznik do kwestionowanej decyzji nie można wywieść wniosku o zastąpieniu jednego słupa przynajmniej dwoma.
Wojewoda stwierdził, że za brakiem wskazania w zaskarżonej decyzji przedziału czasu, w którym decyzja może być wykonana, przemawia interes społeczny i interes inwestora. Wskazał na kwestię rozdzielenia funkcji projektowania i pozyskiwania tytułu prawnego do nieruchomości od wykonawstwa robót oraz możliwie długi termin pomiędzy pozyskaniem tytułu prawnego do dysponowania wszystkimi nieruchomościami na linii, a przystąpieniem do wykonawstwa prac. Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przepis art. 124b u.g.n. nie podaje żadnego początkowego terminu, od kiedy liczony ma być okres udostępnienia, w związku z czym organ dysponuje w tym względzie uznaniem administracyjnym, nie jest bowiem związany przepisem prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję T. C. powtórzył zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 124 b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 ust. 6, 7a i 8 ustawy Prawo budowlane, dodając, że wymienienie linki AFL 35 mm˛ na linki izolowane typu AFL 1x70 mm˛ na odcinku 116 m umożliwią przesył energii elektrycznej o większej mocy – natężeniu prądu, powodując jednocześnie zwiększenie pola elektromagnetycznego. Skarżący ponowił również zarzut błędu w ustalenia faktycznych w zakresie liczby słupów podlegających wymianie i liczby słupów które je zastąpią. Ponadto skarżący podniósł również zarzut naruszenia prawa procesowego o istotnym wpływie na wynik sprawy:
1. w postaci art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie, bądź niewłaściwą ocenę dowodów znajdujących się w aktach sprawy, w tym:
- niezasadne uznanie, że brak jest w aktach sprawy danych uzasadniających przyjęcie zmiany parametrów technicznych przedmiotowego obiektu liniowego w sytuacji, gdy z samego wniosku skarżącego wynika, że linki typu AFL nowej instalacji będą posiadały inne średnice, a słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, co ipso factum dowodzi innych parametrów całego, odtworzonego odcinka obiektu budowlanego;
- niezasadne uznanie, że projektowane roboty budowlane mogą stanowić remont z uwagi na spełnienie definicji z art. 3 ust. 8 Prawa budowlanego przez wymianę poszczególnych części obiektu liniowego z pominięciem faktu, że zgodnie z aktami sprawy demontażowi i odtworzeniu podlegać ma całość obiektu liniowego na obszarze objętym wnioskiem, w tym dotychczasowe nasady betonowe, wszystkie słupy i okablowanie (linki AFL), co uzasadnia kwalifikację robót jako odbudowy części obiektu, a co najmniej jego przebudowy;
- błędną wykładnię pojęcia interesu społecznego i całkowite pominięcie słusznego interesu obywateli, w szczególności poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie określa przedziału czasu, w którym decyzja może być wykonana, a tym samym nieuzasadnione uprzywilejowanie spółki [...] S.A. poprzez umożliwienie jej wykonania prac w dowolnym momencie pozbawiający tym samym udostępniającego jakiejkolwiek ochrony w tym zakresie.
2. art. 80 k.p.a. poprzez przyznanie zbyt dużej mocy dowodowej pismom [...] S.A., oparcie się wyłącznie na stanowisku zawartym w tych pismach i zapewnieniach, że parametry techniczne nie ulegną zmianie, co budzi wątpliwości również ze względu na oczywistą sprzeczność zawartych w nim twierdzeń, zgodnie z którymi zdaniem Spółki parametry techniczne nie ulegną zmianie, pomimo że zmiana przekroju linek przeczy temu stanowisku.
3. art. 153 w zw. z art. 145a § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania się do wskazań zawartych w orzeczeniu Sądu z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. II SA/Bd 1318/15, a w szczególności brak przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia parametrów technicznych urządzeń, a także bezrefleksyjne przyjęcie stanowiska zawartego w pismach Spółki;
4. art. 77 § 3 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego celem ustalenia parametrów technicznych urządzeń, mimo że koniecznym było pozyskanie opinii bezstronnego podmiotu dysponującego specjalistyczną wiedzą w tym zakresie;
5. art. 11 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie przesłanek na których organ oparł się wyrokując, a w szczególności poprzez wskazanie w uzasadnieniu sprzecznych faktów, błędne zrozumieniem zaleceń sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał także, że skarga została złożona po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] 2016r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016r., o zobowiązaniu T. C. do udostępnienia, na czas 5 dni roboczych nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości [...], gmina [...], w celu wykonania przez [...] S.A. czynności polegających na remoncie napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15kV relacji GPZ [...]-GPZ [...].
Na wstępie należało odnieść się do twierdzeń Wojewody, wskazującego na uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi, co stanowiłoby przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] 2016r., co oznacza, że termin trzydziestodniowy upływał z dniem [...] 2017r. i w tym też dniu skarżący nadał przesyłkę zawierającą skargę za pośrednictwem operatora pocztowego. Należało zatem uznać, że skarga została wniesiona w terminie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 23 ze zm. - dalej u.g.n.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Zgodnie z ust. 3, obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio.
Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy zakres prac określony we wniosku o udostępnienie nieruchomości jest remontem linii napowietrznej czy jej przebudową.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 290 ze zm.), ilekroć mowa o remoncie, należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Z kolei w myśl art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (...).
Wskazać trzeba, że w kontrolowanej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1318/15 uchylił uprzednie decyzje organów administracji obu instancji z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. polegające na braku dokonania ustaleń czy zakres prac zaproponowanych przez inwestora można zaliczyć do remontu, stanowiącego jedną z przesłanek umożliwiających udostępnienie nieruchomości, czy też prace te będą w istocie stanowiły przebudowę istniejącej linii napowietrznej. Sąd przesądził przy tym, że wymiana słupów i linii na części linii czy trakcji elektrycznej będzie odpowiadała definicji remontu o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak: zmiana napięcia, długość linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Zarzucił w związku z tym organom obu instancji brak ustalenia parametrów technicznych, które mają zastąpić zużyte elementy linii istniejącej.
Na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Po wydaniu powyższego wyroku Starosta zobowiązał inwestora do przesłania dokumentacji technicznej planowanej inwestycji, określenia parametrów technicznych urządzeń, które mają zastąpić zużyte elementy linii istniejącej, szczegółowego określenia charakteru robót (czynności) przewidzianych na nieruchomości z uwzględnieniem rodzaju koniecznego do użycia sprzętu, a także przedłożenia map ze wskazaniem obszaru zajęcia, w tym przeznaczonego na dojazd z jednoczesnym uzasadnieniem potwierdzającym słuszność stanowiska, co do obszaru mającego podlegać zajęciu.
W odpowiedzi na wezwanie organu Spółka, w piśmie z [...] 2016r., podtrzymując wniosek o zobowiązanie skarżącego do udostępnienia nieruchomości, przesłała wyjaśnienia dotyczące zakresu prowadzonych prac, w których wskazano m.in., że będą one polegały na demontażu przewodów AFL i słupa DANA i posadowieniu w miejscu istniejącego słupa nowego słupa betonowego typu E. Podwieszenia przewodów typu AFL 1x70 mm˛ na długość 116m. Inwestor wyjaśnił też, że na nie posiada dokumentacji planowanej inwestycji, nie zmieni się napięcie linii wynoszące 15kV; słup okrągły typu E, zastąpi słup z dwóch żerdzi, nie zmieniając przebiegu linii energetycznej, przewody AFL 70 mm˛ zastąpią przewody AFL35 mm˛ nie zmieniając szerokości zewnętrznej przebiegu przewodów; nie zmieni się także długość linii energetycznej.
Pismem z dnia [...] 2016r. Starosta zwrócił się do Inwestora o podanie parametrów istniejących słupów DANA, jak i nowych słupów typu E, a także wyjaśnienia czy i w jaki sposób zmienią się parametry linii (np. napięcie znamionowe, pole elektromagnetyczne) wobec demontażu linek o przekrojach AFL-6 - 25 i AFL- 6 35 i montażu nowych o innych parametrach AFL 1x70 mm˛ (linia główna) i AFL 1x35mm˛ (odgałęzienia) oraz informację czy remontowana jest cała linia relacji GPZ [...] – GPZ [...].
W odpowiedzi na powyższe Spółka (pismo z [...].2016r.) wyjaśniła, że nie zmieni się napięcie linii napowietrznej, słup okrągły typu E dł. 12m, zastąpi słup Dana dł. 12 m – nie zmieni się przebieg linii energetycznej, przewody AFL 70 mm˛ zastąpią przewody AFl 35 mm˛ zamontowane od wewnętrznej strony izolatora – szerokość zewnętrzna przebiegu przewodów (linii energetycznej) bez zmian; nie zmieni się również długość linii energetycznej, częstotliwość ani pole elektromagnetyczne (zgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów). Bez zmian pozostanie również przebieg linii nad działką.
Opierając się na powyższych informacjach organy obu instancji uznały, że realizowane przedsięwzięcie jest remontem linii i w konsekwencji wystąpiły przesłanki do orzeczenia o udostępnieniu przedmiotowej nieruchomości wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, zebrany przy ponownym rozpoznaniu w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do formułowania przez organy takiej oceny planowanego przedsięwzięcia, co tym samym oznacza, że organy nie zastosowały się w pełni do oceny i wskazań Sądu zawartych w omawianym wyżej wyroku o sygn. II SA/Bd 1318/15, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu SN-15 kV GPZ [...]-GPZ [...]. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a p.b. obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej i zastąpienie jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r., sygn. akt I OSK 1509/16).
W niniejszej sprawie organy dokonując oceny charakteru planowanego przedsięwzięcia powołały się jedynie na wyjaśnienia inwestora dotyczące prac na konkretnym odcinku linii napowietrznej SN-15 kV GPZ [...]-[...] przebiegającym przez nieruchomość skarżącego, odwołujące się do konkretnych parametrów technicznych linii. Oznacza to, że organ nie tylko nie dokonywał ustaleń w zakresie oceny wpływu wymiany elementów linii na cały obiekt budowlany, ale w zasadzie nie badał nawet charakteru tych prac na fragmencie, którego dotyczą kwestionowane decyzje. Opierając się na twierdzeniach inwestora, nie rozważył również, czy odnosi się on w swoich wyjaśnieniach do wszystkich parametrów technicznych i użytkowych, jakie mogą ulec zmianie w wyniku planowanych prac, a o których wyjaśnienie organ się zwracał.
Podkreślenia wymaga, iż inwestor mimo wezwania Starosty jedynie ogólnikowo wypowiedział się w kwestiach dotyczących ewentualnej zmiany parametrów technicznych linii energetycznej. W szczególności nie wynika z akt sprawy, w tym z żadnej dokumentacji wnioskodawcy, czy na skutek zmiany (przekrojów) parametrów linek AFL możliwe jest i zwiększenie natężenia prądu, oraz jaki to konkretnie w przypadku projektowanej linii będzie miało wpływ na zwiększenie pola elektromagnetycznego. Przy czym nie jest wystarczające wskazania, że oddziaływanie będzie zgodne z normami określonymi przepisami prawa, co zdaje się być okolicznością oczywistą. Znaczenie ma to, czy i o ile konkretnie w tym przypadku na skutek planowanych robót budowalnych zmieni się ten parametr na przedmiotowej nieruchomości. Wymaga to ustalenia i oceny w kontekście zmiany parametrów technicznych i użytkowanych w zakresie legalnej definicji pojęcia remont.
Zauważyć należy również, że uzasadnienie kwestionowanej decyzji wskazywać może, że w ocenie Wojewody twierdzenia inwestora o braku zmiany parametrów technicznych obiektu nie są do końca wiarygodne. Podnosi on bowiem, że "jak zapewnił (...) pełnomocnik [...], ww. parametry mocy, pola elektromagnetycznego, czy długości nie ulegną zmianie, pomimo tego, że zmiana przekroju linek przeczy temu stanowisku". Skoro zatem w ocenie Wojewody kwestia zmiany parametrów obiektu w dalszym ciągu budziła wątpliwości, tym bardziej niezrozumiałe jest zajęte przez ten organ stanowisko, że przedmiotowe prace stanowić będą remont linii.
Sąd nie uznał jednakże za zasadne twierdzeń strony skarżącej, że parametry techniczne urządzeń powinien ocenić biegły, bowiem w ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu dotyczącym udostępnienia nieruchomości nie istniała konieczność uzyskiwania opinii osoby dysponującej wiedzą specjalistyczną, na okoliczność czy nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu. Organ administracji, na podstawie zgromadzonych dowodów, w szczególności pochodzących od inwestora, informacji i dokumentacji technicznej, powinien dokonać tej oceny samodzielnie, w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nadto nadal nie został jednoznacznie określony i wykazany przez wnioskodawcę, oraz oceniony przez organy administracji zasięg i zakres robót budowlanych w stosunku do całego obiektu budowlanego – liniowego.
Podkreślić należy, że decyzja o zobowiązaniu właściciela do udostępnienia nieruchomości celem wykonania na niej czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nie może służyć ewentualnej legalizacji robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Oznacza to, że w sytuacji gdy organy w sposób wyczerpujący zgromadzą materiał dowodowy i na tej podstawie ustalą stan faktyczny sprawy, uznając, że objęte wnioskiem roboty stanowią remont, a podmiot uprawniony na mocy decyzji w istocie dokona na przedmiotowej nieruchomości roboty budowlane nieodpowiadające temu pojęciu, lecz będące przebudową linii elektroenergetycznej, to ów podmiot ponosić będzie w odrębnym trybie odpowiedzialność związaną z nadużyciem prawa.
W szczególności organ nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane i zgromadzony materiał dowodowy jest właściwy do dokonywania oceny wykonanych prac budowlanych i stwierdzenia czy faktycznie stanowiły one remont, czy inwestor dokonał przebudowy obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
W ocenie Sądu organ II instancji uchybił, wynikającemu z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, organ naruszył też art. 80 k.p.a., przekraczając granice swobodnej oceny dowodów. Naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy wystarczające jest uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem organ odwoławczy może uzupełnić w tej sprawie postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a., celem ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty.
Zasadne jednak jest stanowisko organu odwoławczego akceptujące jako zgodne z przepisami art. 124b u.g.n. określenie czasu, na jaki organ pierwszej instancji zobowiązał do udostępnienia nieruchomości. W ust. 3 art. 124b ustawodawca określił jedynie, że udostępnienie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, nie określając sposobu wyznaczenia tego terminu, w tym określenia momentu rozpoczęcia jego biegu. Organ pierwszej instancji uzasadnił okolicznościami tej sprawy ustalenie okresu 5 dni jako wystarczający na wykonanie objętych wnioskiem robót budowlanych na działce nr [...], czyli dokonania demontażu przewodów AFL i słupa DANA, posadowieniu w miejsce istniejącego słupa nowego słupa betonowego typu E, podwieszeniu przewodów typu AFL 1 ×70mm2 na długości 116m. Stanowisku temu nie można zarzucić dowolności ani wadliwości. Decyzji organu pierwszej instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, zatem stała się ona wykonalna z datą wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę ocenę prawną oraz wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2015r., sygn. akt II SA/Bd 1318/15 oraz w powyższym w uzasadnieniu, w szczególności uzupełni materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a następnie podda go analizie i wszechstronnej ocenie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (200 zł wpis sądowy, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz 480 zł wynagrodzenia radcy prawnego - zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.U. z 2015 r. poz. 1408).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło