II SA/Bd 308/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 308/05 UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] 2005 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie zabudowy części klatki schodowej przy mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. D. w T. do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym – Wydział Cywilny w T. W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki wskazał, że najemca mieszkania nr 10 w budynku przy ul. D. w T. – J. G. samowolnie, bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia wykonał zabudowę klatki schodowej o wymiarach 1,4 m na 0,83 m powiększając przedpokój swojego mieszkania. Dobudowa została wykonana bez zgody właściciela budynku – S.". W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. decyzją z dnia [...]2004 r. wezwał inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym oświadczenia o tytule prawnym do władania nieruchomością na cele budowlane wraz ze zgodą S. na pozostawienie wykonanej zabudowy. W wyniku dalej prowadzonego postępowania, w toku którego inwestor przedstawił kopię pozwu złożonego do Sądu Rejonowego w T. o zobowiązanie S. do wyrażenia zgodny na pozostawienie zabudowy części klatki schodowej, organ I instancji zawiesił postępowanie. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego w sytuacji, kiedy inwestor skorzystał z możliwości wniesienia do sądu pozwu o zobowiązanie Spółdzielni w trybie art. 64 Kodeksu cywilnego do wyrażenia zgody na pozostawienie wykonanej zabudowy, istnieje przesłanka zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071;z późn. zm.; dalej powoływany jako kpa). Organ II instancji zauważył ponadto, że inwestor nie wykonał wprawdzie w zakreślonym mu terminie obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] 2004 r., jednakże w terminie obowiązywania tej decyzji tj. dnia [...] 2004 r. i [...] 2004 złożył wniosek o przedłużenie terminu wykonania nałożonych obowiązków, który to wniosek nie został rozpatrzony przez organ I instancji prawdopodobnie z powodu braku zgody strony tj. S. na zmianę decyzji w części dotyczącej terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia wniosła o uchylenie postanowienia Inspektora Wojewódzkiego zarzucając rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Spółdzielnia podkreśliła, że J. G. zabudował część klatki schodowej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przystępując do zabudowy nie miał on prawa do dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane, natomiast S. nie wyraża zgody na zmianę sposobu użytkowania zabudowanej części korytarza. Zdaniem Spółdzielni członkowi spółdzielni nie przysługuje roszczenie do sądu o zobowiązanie zarządu spółdzielni do udzielenia zgody na zabudowę w sytuacji kiedy wcześniej członek spółdzielni otrzymał decyzję odmowną zarządu. Roszczenie takie byłoby możliwe, gdyby zarząd Spółdzielni w ogóle nie zajął wcześniej żadnego stanowiska. Zmiana stanowiska zarządu Spółdzielni poprzez wyrok sądu cywilnego oznaczałaby aprobatę samowoli budowlanej przez sąd, który tym samym zastąpiłby organ administracyjny w sprawach należących do zakresu prawa administracyjnego. Według Spółdzielni, skoro w wyniku dokonanej samowoli budowlanej nie jest możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, to organ administracji winien wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, a nie zawieszać postępowanie, bowiem nawet ewentualna zgoda Spółdzielni (zastąpiona orzeczeniem sądu cywilnego) nie zmieni faktu, że roboty budowlane były wykonane bez pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 4a nie wydaje się pozwolenia na budowę osobie, która rozpoczęła roboty budowlane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W drodze wyjątku od wskazanej w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm. – dalej kalo Prawo budowlane, zasady nakazywania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, stosownie do art. 48 ust. 2 – 5 i art. 49 Prawa budowlanego możliwa jest "legalizacja" tak wybudowanego obiektu poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego obejmującego wykonane roboty budowlane. Wydanie tej decyzji zależy jednak od spełnienia szeregu warunków wymienionych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w tym od przedstawienia przez inwestora, w wyznaczonym przez organ administracji terminie, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Mając na względzie wyjątkowość instytucji "legalizacji" samowoli budowlanej, a co za tym idzie – konieczność ścisłej interpretacji przepisów określających przesłanki, od których spełnienia zależy legalizacja, należy uznać, że wymóg przedstawienia oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością oznacza konieczność oświadczenia przez inwestora w zakreślonym przez organ administracji terminie, że prawo takie aktualnie posiada, a nie że dopiero ma zamiar je uzyskać wobec dotychczasowego braku zgody osoby trzeciej dysponującej nieruchomością. Z kolei konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi, o ile zaistnieją trzy przesłanki: a) postępowanie administracyjne jest w toku; b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Jeżeli chodzi o drugą przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (patrz B. Adamiak, J Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 6 zaktualizowane, Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2004 str. 438). Dopiero wystąpienie łącznie wszystkich trzech ww. przesłanek zobowiązuje organ administracji do zawieszenia postępowania (patrz ww. "Komentarz" str. 440). W niniejszej sprawie inwestor – J. G. - na wezwanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie przedstawił oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie kopię pozwu o zobowiązanie S. do wyrażenia zgodny na pozostawienie zabudowy części klatki schodowej. Inwestor nie oświadczył zatem, że posiada prawo do dysponowania gruntem, ale przedstawił jedynie dowód, że rozpoczął starania o uzyskanie takiego prawa. Skoro organ administracji rozpatrując sprawę legalizacji samowoli budowlanej ma odnieść się do oświadczenia inwestora co do aktualnie istniejącego jego prawa do nieruchomości, brak jest związku przyczynowego pomiędzy zagadnieniem prawnym poddanym rozstrzygnięciu sądu cywilnego a sprawą rozstrzyganą przez inspektora nadzoru budowlanego, a w konsekwencji – w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie istniał obowiązek jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Ze względu na powyższe naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Wskutek uwzględnienia skargi, w myśl art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.