II SA/Bd 308/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006r. sprawy ze skargi K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie dodatkowej opłaty rocznej z tytułu niezagospodarowania w terminie nieruchomości gruntowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty A. z dnia [...] 2005r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 9.367,80 zł. ( dziewięć tysięcy trzysta sześćdziesiąt siedem 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Starosta A. ustalił dla K. na podstawie art. 63 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2004 r., Nr 261, poz. 260; z późn. zm) dodatkową opłatę roczną z tytułu nie zagospodarowania w terminie pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym, a stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ul S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Wysokość tejże opłaty określono na kwotę [...] zł, co stanowi 40% wartości nieruchomości ustalonej na dzień 1 stycznia 2001 r. i wyznaczono termin jej uiszczenia do dnia 31 marca 2006 r. W motywach decyzji wskazano, że wymieniona nieruchomość, zgodnie z decyzją Wojewody W. z dnia [...] 1976 r., nr [...] przeznaczona była pod budowę budynku prewentorium, a P., którego następcą prawnym jest Spółka, nabyło ją aktem notarialnym (nr [...]) z dnia 16 stycznia 1978 r.. Decyzją z dnia [...] 1994 r. Wojewoda W. stwierdził nabycie przez C. z dniem [...] 1990 r. na okres 99 lat użytkowania wieczystego działki [...]. Mimo upływu 27 lat od kupna nieruchomości i 12 lat od nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, użytkownik- aktualnie K. z siedzibą w T. nie rozpoczął prac związanych z realizacją celu na jaki nieruchomość została nabyta, jak również nie zajął jednoznacznego stanowiska w związku z wszczętym w 1997 r. z urzędu postępowaniem w przedmiocie rozwiązania za porozumieniem stron wieczystego użytkowania i zwrotu nieruchomości do zasobów Skarbu Państwa. Ze względu na to, iż wcześniej wydano już trzy decyzje ustalające z powyższego tytułu dodatkową opłatę za lata 2002-2004 z pouczeniem, iż za każdy następny rok niezagospodarowania nieruchomości opłata podlega zwiększeniu o dalsze 10% wartości nieruchomości ustalonej na dzień 1 stycznia 2001 r., za kolejny 2005 r. wysokość wskazanej opłaty należało określić na 40%wartości nieruchomości. K. odwołując się od decyzji Starosty A. z dnia [...] 2005 r., podniosła, iż wydając ją organ pominął całkowicie treść decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1994 r. stwierdzającej nabycie z mocy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) przez C. prawa wieczystego użytkowania stanowiącej własność Państwa działki nr [...]. W punkcie 3 wskazanej decyzji stwierdza się, że użytkownik wieczysty korzystać będzie z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta nie zawiera żadnych postanowień określających sposób i termin zagospodarowania nieruchomości i nie nakłada w tym zakresie żadnych obowiązków na użytkownika wieczystego. Z kolei uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] 2002r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonano między innymi na wiosek Spółki, zmian w dotychczasowym planie ustalając dla terenu działki nr [...] jako podstawowe przeznaczenie – istniejącą i projektowaną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz jako przeznaczenie dopuszczalne – zabudowę pensjonatową. Zdaniem odwołującego w związku z powyższą uchwałą zaistniały przesłanki skutkujące wygaśnięciem z mocy prawa decyzji Wojewody W. stosownie do przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (decyzja ta pozostaje w sprzeczności z obowiązującym zmienionym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta C.). Starosta A. wydając w dniu [...] 2005 r. decyzję powołał się zatem na nieobowiązującą już decyzję Wojewody W., gdyż decyzja właściwego organu stwierdzająca jej wygaśniecie miałaby jedynie charakter deklaratoryjny. Nadto w odwołaniu wskazano, że w przypadku niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej zgodnie z nałożonymi na użytkownika wieczystego obowiązkami, powinien być przed wydaniem decyzji o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej wyznaczony użytkownikowi wieczystemu dodatkowy termin do zagospodarowania tej nieruchomości, czego Starosta nie zrobił. Reasumując odwołujący się zarzucił Staroście A. naruszenie art. 62-64 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 35 ust. 1 i 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż powołanie się przez odwołującego na naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest nieuzasadnione, gdyż przepisy te nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewoda wskazał również, że organ I instancji mógł wyznaczyć dodatkowy terminu do zagospodarowania nieruchomości, jednakże, w świetle brzmienia art. 63 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie był do tego zobowiązany. Z zawartych w aktach dokumentów – aktu notarialnego z 16 stycznia 1978 r. i decyzji Wojewody W. z [...] 1976 r. wynika jednoznacznie, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w celu wybudowania przez Cukrownie T. budynku prewentorium, co mimo nałożonego decyzją Wojewody W. z [...] 1994 r. obowiązku zagospodarowania gruntu zgodnie z obowiązującym w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem nie nastąpiło, a w związku z tym zdaniem organu II instancji zachodziły przesłanki do ustalenia dodatkowej opłaty rocznej z tytułu nie zagospodarowania nieruchomości gruntowej. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności względnie uchylenie. W skardze podniosła zarzuty naruszenia art. 63 ust 2 w zw. z art. 63 ust. 1, art. 62 oraz art. 220 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a także naruszenie art. 6 i 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Strona skarżąca wskazała, iż w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania art. 63 ust 2 bowiem brak jest umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste (stosunek użytkowania wieczystego powstał z mocy prawa, co stwierdzono decyzją administracyjną), w związku z czym nie wyznaczono też umową wymaganego tym przepisem terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy, a tylko niedotrzymanie tak ustalonego terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy uprawniało w aktualnym stanie prawnym do nałożenia dodatkowej opłaty rocznej (decyzja niezależnie od jej treści takiego prawa nie dawała).Wcześniej pod rządem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obowiązującej do 31 grudnia 1997 r. termin zabudowy gruntu mógł być określony w planie zagospodarowania przestrzennego, względnie zakreślony umową lub decyzją, mocą której powstało wieczyste użytkowanie. Jednak w czasie tym także w żaden sposób nie był ustalony termin rozpoczęcia i zakończenia budowy prewentorium ani innych obiektów, czy tez zagospodarowania działki nr 982/1. Przede wszystkim zaś na stronę nie został w ogóle nałożony obowiązek wybudowania jakichkolwiek obiektów. Decyzja Wojewody W. z dnia [...] 1994 r., nr [...] zawierała jedynie w punkcie 3 stwierdzenie, iż użytkownik wieczysty korzystać będzie z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a obowiązek przestrzegania planu miejscowego dotyczy wszystkich użytkowników wieczystych nieruchomości. Skarżący zwrócił uwagę również, że organy administracyjne przez wszystkie lata nie wykorzystały żadnej z możliwości prowadzących do nałożenia na skarżącą, jako użytkownika wieczystego nieruchomości, obowiązku wybudowania na niej określonych obiektów w ustalonym terminie. Terminów prawa administracyjnego do wykonania przez stronę określonych obowiązków nie można domniemywać, zwłaszcza, gdy przepisy określają sposób ich ustalania. Przy tym w skardze podniesiono, że nieuzasadnione jest powoływanie się przez organ na decyzję Wojewody W. z dnia [...]1976 r., Nr [...], w myśl której przedmiotowa nieruchomość miała być przeznaczona pod budowę prewentorium, bowiem jej treść nie była Spółce znana - nie udało się jej uzyskać odpisu ani kserokopii tejże decyzji. Przy tym decyzja Wojewody W. została wydana w okresie, gdy właścicielem nieruchomości była osoba fizyczna, co tym bardziej wzbudza wątpliwości strony skarżącej, co do tego, jaka mogła być treść tejże decyzji. Zdaniem skarżącego decyzję Wojewody W. z dnia [...] 1994 r. należy, z uwagi na jej pkt 3 odwołujący się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rozpatrywać w powiązaniu z obowiązującym od dnia 30 listopada 2002 r. planem ustanowionym uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] 2002 r., przewidującym dla terenu działki 981/2 zabudowę mieszkaniowo-pensjonatową. Plan ten nie nakłada na Spółkę obowiązku zrealizowania określonej w nim zabudowy (możliwość taka nie wynika z ustawy z 27 marca 2003 r.), w związku z czym wymieniona decyzja w powiązaniu z nim także nie może stanowić źródła takiego obowiązku. Gdyby jednak zająć odmienne stanowisko, to i tak plan ten nie określa terminu, w którym miałaby nastąpić zabudowa. Powołanie się zatem na decyzję z 1994r. w kontekście art. 62 i 63 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. jest bezzasadne. W szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, z czego wywodzona jest podstawowa przesłanka, której niezachowanie skutkuje możliwością nałożenia opłaty dodatkowej, czyli termin rozpoczęcia lub zakończenie budowy prewentorium. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika też, iż obowiązek rozpoczęcia i zakończenia budowy powstał zanim powstało prawo użytkowania wieczystego, choć obowiązek ten powinien być ściśle związany z prawem użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy ustalony został wiążąco dla P., a w konsekwencji również dla jego następców prawnych – C. i kolejno – K. sposób zagospodarowania działki nr [...] położonej przy ul. S. w C. ma treść sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 16 stycznia 1978r. umowy nabycia przez P. na rzecz Skarbu Państwa tejże działki od B. Z. Jak wynika z powyższego dokumentu umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974r. nr 10, poz. 64 ze zm.), co oznacza, że była ona wynikiem rokowań z właścicielką działki, które w przypadku niedoprowadzenia do porozumienia stron, skutkowałyby wystąpieniem Przedsiębiorstwa do właściwego organu o wywłaszczenie nieruchomości. Zgodnie z cyt. ustawą zarówno wywłaszczenie jak i nabycie nieruchomości na podstawie art. 6 było dopuszczalne (podobnie jak i jest obecnie) wyłącznie wówczas, gdy nieruchomość była określonemu podmiotowi niezbędna na cele użyteczności publicznej, obronności Państwa albo dla wykonania zadań określonych w planach gospodarczych, przy czym tego rodzaju podmiotem mogłyby być tylko organ administracji państwowej względnie instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. W niniejszym przypadku chodziło o cel publiczny, który stanowiła budowa prewentorium. W punkcie f § 2 aktu odnotowano bowiem okazanie przez strony ostatecznej decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1976r. nr [...] stwierdzającej że "wyżej wymieniona działka przeznaczona jest pod budowę budynku prewentorium". Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji określił wskazaną decyzję jako decyzję lokalizacyjną, co w świetle obowiązującego w dacie jej wydania prawa budowlanego z dnia [...] 1974r. (Dz. U. 38, poz. 229) i rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm.) oznaczać mogło tylko decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny lub decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Na to, iż była to jedna z powyższych decyzji wskazuje okoliczność, że przepis art. 16 ust. 3 pkt 1 ustawy z 12 marca 1958 r. wymagał dołączenia do wniosku o wywłaszczenie dowodu uzgodnienia z właściwym organem administracji miejsca realizacji inwestycji, w który to dokument zainteresowana strona na wszelki wypadek odpowiednio wcześniej "się zabezpieczyła". Nie do przyjęcia jest sugestia skarżącego, iż w warunkach lat 70- tych ubiegłego stulecia budowę takiego obiektu jak prewentorium mogła planować osoba fizyczna, zaś uzyskaniu tego typu jak wskazana wyżej decyzji przez P. nie mógł stać na przeszkodzie fakt, iż w tym czasie nie było jeszcze właściciela działki , skoro wnioskodawca nie musiał wykazać się tytułem prawnym do gruntu, na którym przewidywał budowę. Podpisując akt notarialny- umowę opartą na tzw. ustawie wywłaszczeniowej Przedsiębiorstwo przyjęło na siebie obowiązek realizacji celu, na jaki nastąpiło nabycie nieruchomości. Skutkiem zaś niewywiązania się z tego obowiązku mogłoby być, stosownie do przepisów powyższej ustawy wydanie decyzji administracyjnej nakazującej zwrot nieruchomości jej poprzedniemu właścicielowi, gdyby tego zażądał. Decyzja administracyjna, na którą powołano się w akcie notarialnym natomiast potwierdza cel na jaki nieruchomość nabyto (nie stanowi źródła obowiązku) oraz stanowi promesę (uprawnia) do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Kwestia istnienia podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji lub utraty jej ważności miałaby zatem znaczenie w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prewentorium, nie jest natomiast istotna dla oceny przesłanek nałożenia dodatkowej opłaty z tytułu niezagospodarowania nieruchomości. Poza tym w razie formalnego wyłączenia jej z obiegu prawnego nie byłoby przeszkód do ubiegania się o nowe warunki zabudowy lub zatwierdzenie nowego planu realizacyjnego. W powyższym kontekście trafne jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż powoływanie się przez stronę na naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest nieuzasadnione. Nie można również zgodzić się z zawartym w skardze twierdzeniem, nawet w razie przyjęcia, że adresatem decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1976r. była B. Z., iż jej treść nie była Przedsiębiorstwu znana, skoro z aktu notarialnego wynika, iż strony ją okazały w trakcie sporządzania aktu. Wynikający z aktu notarialnego obowiązek dokonania określonej zabudowy działki nr 982/1 nie mogłoby skutkować, w przypadku braku takiego jej zagospodarowania, nałożeniem dodatkowej opłaty na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. na podmiot nie dysponujący w stosunku do niej prawem wieczystego użytkowania. W odniesieniu do poprzednika prawnego skarżącego stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990r. na okres 99 lat prawa wieczystego użytkowania działki nr 982/1 nastąpiło wydaną w oparciu o art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990r. (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją Wojewody Włocławskiego z dnia25 października 1994r. Niezbędnym wymogiem uwłaszczenia P. było posiadanie przezeń w dniu 5 grudnia 1990r. nieruchomości w zarządzie. Podstawę ustalenia istnienia zarządu Przedsiębiorstwa nad działką 982/1 stanowił, jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] 1994r., obok zapisu w [...], akt notarialny z dnia 16 stycznia 1978r. dotyczący nabycia w/w nieruchomości. Rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993r. (Dz. U. nr 23, poz. 97) do ustawy z dnia 29 września 1990r. przewidywało bowiem w § 4 pkt 4 stwierdzenie prawa do zarządu nieruchomością między innymi na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989r. przez państwową jednostkę organizacyjną z innym podmiotem umowy kupna takiej nieruchomości. Jakkolwiek decyzja z dnia 25 października 1994r. w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez P. wieczystego użytkowania działki nr 982/1 ma charakter deklaratoryjny, to z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990r. wynikała możliwość zamieszczenia w niej także postanowień o charakterze konstytutywnym określających warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego. W pojęciu warunków użytkowania niewątpliwie mieści się wskazanie sposobu zagospodarowania (zabudowania) i zakreślenie w tym zakresie terminu. Zawarta w punkcie 3 sentencji decyzji postanowienie, iż użytkownik korzystać będzie z gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego traktować należy jako obowiązek zagospodarowania zgodnie z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego C., w którym jak wynika z akt uwłaszczeniowych, działka nr 982/1 znajduje się na terenie oznaczonym symbolem C3UZ przeznaczonym na zespół sanatoryjny. W ocenie Sądu zestawienie treści punktu 3 decyzji z dnia 25 października 1994r. z powyższym planem i aktem notarialnym uprawnia do przyjęcia, iż adresat decyzji nadal obligowany był do wybudowania na nieruchomości wymienionego w akcie notarialnym prewentorium. Zauważyć należy, że aż do 2002r. skarżący konieczności powyższego sposobu zagospodarowania działki nr 982/1 nie kwestionował i pismem z dnia 9 marca 1999r. zwrócił się do Zarządu Miasta C. o zmianę w planie zagospodarowania przestrzennego dotychczasowego przeznaczenia jej terenu z zabudowy sanatoryjnej (prewentorium) na budownictwo jednorodzinno - pensjonatowe, które zamierza przeznaczyć dla swych pracowników. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, iż wymuszanie na wieczystym użytkowniku wywiązania się z obowiązku zagospodarowania terenu w określony sposób nieruchomości poprzez nakładanie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. 2004r. nr 261, poz. 2603) dodatkowych opłat rocznych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy obowiązek ten ustalono w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Możliwość taka istnieje także w przypadku decyzji stwierdzającej prawo wieczystego użytkowania, na co wskazuje treść przepisów art. 63 ust. 3, 64 ust. 1, a przede wszystkim art. 65 ust. 1 pkt 1, w których obok umowy wymienia się decyzję. Rację ma natomiast skarżący, że w niniejszej sprawie zabrakło spełnienia wymaganego przepisem art. 63 ust. 2 wymienionej ustawy warunku sine qua non ustalenia dodatkowej opłaty rocznej w postaci niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowej. W przypadku obowiązku zabudowy nieruchomości konieczne jest jak wynika z art. 62 ust. 2 ustalenie terminu rozpoczęcia lub termin zakończenia zabudowy. Tymczasem terminy takie w odniesieniu do zabudowy działki [...] budynkiem prewentorium w decyzji uwłaszczeniowej z dnia 25 października 1994r. nie zostały zakreślone, jakkolwiek do warunków użytkowania wieczystego art. 239 § 2 pkt 1 kc zalicza także termin rozpoczęcia i zakończenia budowy. Nie wykonano również obowiązku decyzyjnego wyznaczenia w późniejszym okresie terminu zabudowy działki nr [...] wynikającego z art. 6 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jak też nie skorzystano z możliwości w tym zakresie przewidzianej w art. 220 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Nie można żądać wykonania obowiązku w terminie, którego nie zakreślono i przerzucać skutków zaniechań w tym zakresie na użytkownika wieczystego gruntu. Po wejściu w życie uchwały nr [...] Rady Miejskiej C. z dnia [...] 2002r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w granicach administracyjnych miasta C. brak jest poza tym podstaw do nakładania dodatkowych opłat rocznych na stronę za niewybudowanie prewentorium w sytuacji, gdy wobec zmiany przeznaczenia terenu nieruchomości położonej przy ul. Słowackiego na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczalnością zabudowy pensjonatowej, realizacja tego rodzaju zabudowy nie jest obiektywnie możliwa. Stosowanie dodatkowej represyjnej opłaty rocznej dopuszczalna jest tylko wówczas, gdy zagospodarowanie gruntu nie tylko że nie nastąpiło w terminie lecz także spowodowane zostało okolicznościami zależnymi od użytkownika wieczystego. W świetle powyższego uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty A. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) o ich uchyleniu.