II SA/Bd 316/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi spółki A w [...]. oraz spółki B w [...] na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną postanawia 1. zasądzić od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zwrócić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 1 marca 2013 r. pod pozycją 3/03/13. 3. zwrócić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu kwotę 100 (sto) złotych nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia, zaksięgowaną 14 listopada 2013 r. pod pozycją 85/11/13. Skargę wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną wniosło spółka A w [...] oraz spółka B w [...] reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, w pkt 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz w pkt 3 wyroku Sąd zasądził od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Na powyższe koszty składały się koszty wpisu sądowego w kwocie [...] zł, koszty udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego, które Sąd zasądził w kwocie [...] zł w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002, Nr 163, poz. 1349). Pismem z dnia 23 lipca 2013 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w pkt 3 wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. wskazując, na brak w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów sądowych oraz błędne przyjęcie, że od skargi winien być pobrany wpis stosunkowy. Pełnomocnik skarżących wniósł o oddalenie zażalenia wskazując, że zaskarżona decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego jest aktem rozstrzygającym w sprawie, w której kreowana jest określona należność pieniężna, a zasadą w takich sprawach w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest pobieranie wpisu stosunkowego. Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Samo przytoczenie przepisów prawnych lub powołanie się na ich literalne brzmienie nie jest wystarczające. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji orzekając o kosztach postępowania przywołał jedynie w uzasadnieniu wyroku art. 200 P.p.s.a., pomijając argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości. Przepis ten nie rozstrzyga bowiem samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości kosztów, ani nie stanowi podstawy do decyzji sądu związanej z wysokością tych kosztów. Nie precyzując w wystarczającym stopniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania, Sąd I instancji nie tylko naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a, ale i uniemożliwił dokonanie kontroli trafności rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając ponownie sprawę postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. zasądził od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składały się koszty wpisu sądowego w kwocie [...] zł, koszty udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej w kwocie [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego, które Sąd zasądził w kwocie [...] zł w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002, Nr 163, poz. 1349). Sąd rozpoznając sprawę przyjął, że skoro przedmiot sprawy dotyczy odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną to w myśl art.216 i 231 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna od której powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 14/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 4, poz. 55) uznał, iż w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały określony w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. W uchwale tej Sąd podkreślił, że kwestia rodzaju i wysokości wpisu sądowego w razie zaskarżenia odrębnych decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wykraczała poza zakres wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, który wszczął postępowanie w sprawie zakończonej powołaną uchwałą. Jednakże w ocenie Sądu nie istnieją jakiekolwiek okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż powołana uchwała nie znajduje zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestia przyznania odszkodowania jest bowiem nierozerwalnie związana z odjęciem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w następstwie jej wywłaszczenia, niezależnie od tego, czy odszkodowanie to przyznawane jest jednocześnie z decyzją o wywłaszczeniu, czy też wydawane jest odrębne orzeczenie w tym przedmiocie. Dotyczy to także sytuacji, gdy odjęcie prawa własności, bądź prawa użytkowania wieczystego, następuje w innym trybie (por. postanowienie NSA z 14 maja 2013 r., I OZ 357/13). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania, która jest konsekwencją wydania decyzji dotyczącej podziału nieruchomości pod drogę, skutkującej przejęciem własności nieruchomości – powinien zostać pobrany wpis stały, nie zaś stosunkowy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienie skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zatem wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, Wojewoda Kujawsko-Pomorski winien zwrócić stronie skarżącej poniesione przez nią koszty sądowe (wpis od skargi) oraz koszty zastępstwa procesowego. W niniejszej sprawie skarżące spółka A w [...] oraz spółka B w [...] zmierzały do podważenia i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchylającą decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], w której ustalono odszkodowanie na rzecz każdego skarżących w kwocie [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał powołując się na własną uchwałę z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 14/09, że od skarg na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania, która jest konsekwencją wydania decyzji dotyczącej podziału nieruchomości, skutkującej przejęciem własności nieruchomości zajętej pod drogę, powinien zostać pobrany wpis stały, nie zaś stosunkowy. Sąd w niniejszym składzie podziela powyższe stanowisko prezentowane w uzasadnieniu wskazanej uchwały i argumentacją przytoczoną na jego poparcie. Wskazać w związku z tym należy, iż w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu wysokości odszkodowania pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł określony w § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas, gdy skarżący kwestionuje tylko wysokość ustalonego odszkodowania. Dlatego też wpis należny od skargi winien być określony na kwotę 200 zł. Natomiast przy ustalaniu kosztów zastępstwa procesowego za czynności radcy prawnego zastosowanie mają przepisy § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002, Nr 163, poz. 1349) i wynoszą 240 zł. Dodatkowo Sąd zasądził od organu koszty opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw w kwocie 34 zł. W tym stanie rzeczy na sumę zasądzonych kosztów (jak w pkt 1 sentencji postanowienia) składał się: wpis sądowy w kwocie 200 zł, koszty opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw w kwocie 34 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, co dało łączną kwotę 474 zł. W związku z powyższym rozstrzygnięciem należało orzec o zwrocie na rzecz skarżących kwoty [...] zł tytułem nadpłaconego wpisu zgodnie z art. 225 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia), a także kwoty 100 zł na rzecz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od zażalenia (pkt 3 sentencji postanowienia) ponieważ zgodnie z art. 227 § 2 P.p.s.a. od zażaleń w przedmiocie kosztów sądowych nie pobiera się opłat sądowych. Wskazać należy także, że od zwracanych kwot będą potrącone koszty ich przekazania, chyba że zostaną one odebrane w gotówce w kasie Sądu.