II SA/Bd 320/14
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-04-25
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, posiadająca stały miesięczny dochód i własne mieszkanie, ale ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca, mimo posiadania stałego miesięcznego dochodu i własnego mieszkania, nie wykazała, że jednorazowe uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 200 zł spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Koszty sądowe jako należność publicznoprawna powinny być uiszczane w pierwszej kolejności.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód stanowi emerytura w kwocie [...], jest właścicielką mieszkania, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniosku, gdyż jednorazowe uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 200 zł nie spowoduje uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. T., T. B., F. B., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy postanowił: oddalić wniosek wobec A. K..
W dniu 17 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny gospodarstwa stanowi świadczenie emerytalne skarżącej, które wynosi [...] zł. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącą wynika, że miesięczny dochód gospodarstwa wynosi [...] zł.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż nie zostało przez nią wprost podane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżąca jak podano wyżej posiada stały miesięczny dochód zaś wpis sądowy został ustalony od przedmiotowej sprawy w wysokości 200 zł. Zestawiając ze sobą kwotę dochodu gospodarstwa oraz wpisu należy uznać, iż jednorazowe uiszczenie tej należności nie spowoduje uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło