II SA/Bd 322/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-07
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska - Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania stypendium naukowego studentowi, który zaliczył rok studiów, ale nie zaliczył wszystkich przedmiotów wskazanych w uchwale rady wydziału jako brane pod uwagę przy obliczaniu średniej, jest zgodna z prawem, jeśli program studiów dopuszcza zaliczanie przedmiotów na dowolnych latach studiów?Ratio decidendi
Odmowa przyznania stypendium naukowego studentowi, który postępował zgodnie z programem studiów dopuszczającym dowolność zaliczania przedmiotów na różnych latach, jest niezgodna z prawem. Narusza to konstytucyjną zasadę równości, ponieważ w nieuzasadniony sposób stawia w gorszej sytuacji studentów polegających na tej swobodzie zaliczania przedmiotów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium naukowego studentce M. K. za rok akademicki 2007/2008. Organ I instancji uznał, że studentka uzyskała zbyt niską średnią ocen, ponieważ nie zaliczyła wszystkich pięciu przedmiotów wskazanych w uchwale rady wydziału jako brane pod uwagę przy obliczaniu średniej, a jeden przedmiot został jej przepisany z poprzedniego roku. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Studentka wniosła skargę, argumentując, że program studiów dopuszczał zaliczanie przedmiotów na dowolnych latach, a praktyka uczelni wcześniej pozwalała na otrzymanie stypendium w podobnych sytuacjach. W skardze podniesiono również błędy w obliczeniach i interpretacji przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu [...] w [...], 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat U. P. kwotę 292,80 zł (dwieściedziewięćdziesiątdwa 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Komisja Stypendialna Wydziału [...] w T., działając na podstawie art. 173, art. 179 i art. 182 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i § 23, § 24, § 25 § 26 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 30 lipca 2008 r., odmówiła przyznania stypendium naukowego M. G. w roku akademickim 2007/2008. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek uprzedniej decyzji kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w T. z dnia [...] r. znak: [...], którą uchylono decyzję z dnia [...] r. znak: [...] w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanego ponownie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego podniesiono, iż zgodnie z § 23 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] z dnia 30 lipca 2008 r. stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który zaliczył rok studiów (semestr zimowy i letni) w terminie przewidzianym w regulaminie studiów oraz znalazł się w grupie studentów danego kierunku studiów, którzy uzyskali średnią ocen określoną w § 25, tj. stypendium naukowe przyznaje się i ustala jego wysokość na podstawie średniej arytmetycznej, zwanej dalej średnią stypendialną, wszystkich ocen (pozytywnych i negatywnych) z egzaminów i zaliczeń. Wskazano, że stypendium za wyniki w nauce otrzymują studenci danego kierunku studiów, którzy uzyskali w poprzednim roku akademickim najlepsze wyniki w nauce, przy czym uzyskali średnią stypendialną nie niższą niż 4,00, a przy obliczaniu średniej stypendialnej bierze się pod uwagę przedmioty ustalone na podstawie przepisu § 26 ust. 1 Regulaminu, tj. przedmioty będące w wykazie ustalonym przez radę wydziału. Odnosząc powyższe przepisy do rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, iż podstawą do obliczenia średniej stypendialnej są następujące przedmioty, które studentka miała obowiązek zaliczyć na IV roku studiów: historia średniowieczna, wiedza o społeczeństwie, dydaktyka, seminarium, historia XIX w. Z przedstawionej listy przedmiotów branych pod uwagę przy obliczeniu średniej stypendialnej M. G. w roku akademickim 2006/07, tj. IV roku jej studiów otrzymała następujące oceny: historia średniowieczna 4+, wiedza o społeczeństwie 5, dydaktyka 4+, seminarium 5, historia XIX w.- nz. (studentka w roku akademickim 2006/07 nie zdawała egzaminu z historii średniowiecznej, jednak powyższa ocena została przeniesiona z roku akademickiego 05/06, co jest dopuszczalne w świetle obowiązującego regulaminu studiów i uzyskała z przedmiotu ocenę 2, poprawioną na ocenę 3. Z uwagi na powyższe ustalenia stwierdzono, że branych pod uwagę do obliczenia średniej stypendialnej dla IV roku kierunku - historia w roku akademickim 2007/08 jest branych pod uwagę pięć, wyżej wymienionych przedmiotów, z których studentka zdała cztery, a jeden został jej przepisany z roku akademickiego 2005/2006. Na tej podstawie ustalono, że średnia stypendialna uzyskana w roku akademickim 2006/07 wynosi 3,8 (19/5=3,8), lub 4,0 (24/6=4,00), podkreślając, iż drugi sposób wyliczenia średniej nie jest jednak dopuszczalny, gdyż zgodnie z § 25 ust. 2 do obliczenia średniej stypendialnej bierze się pod uwagę oceny uzyskane w poprzednim roku akademickim, nie zaś wszystkie oceny potrzebne do zaliczenia roku studiów, tj. nawet takie oceny które zostały uzyskane na wcześniejszych latach studiów. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że M. G. uzyskała średnią stypendialną w roku akademickim 2006/07 w wysokości 3,8, a Dziekan Wydziału Nauk [...] ustalił wysokość średniej stypendialnej na poziomie 4,7 (zgodnie z § 25 ust. 4 Regulaminu), dlatego też nie przysługuje jej stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2007/08.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. (nazwisko rodowe G.) zarzuciła zaskarżonej decyzji błędy merytoryczne oraz stwierdziła, że uzasadnienie decyzji zawiera wiele nieścisłości wynikających z błędnej interpretacji przepisów. Zarzuciła m.in. błędne zastosowanie przepisów Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] z dnia 30 lipca 2008 r. podczas, gdy odwołująca z dniem 22 czerwca 2008 r. uzyskała tytuł magistra i została absolwentką kierunku historia. Ponadto odwołująca podniosła, iż rozpatrywana sprawa dotyczy stypendium przyznawanego za rok akademicki 2006/2007, kiedy to obowiązywał Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z 30 lipca 2007 r. Strona odwołująca się zakwestionowała prawidłowość przedmiotów branych pod uwagę przy obliczaniu średniej stypendialnej.
Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż zarzut błędnego zastosowania Regulaminu nie ma znaczenia z uwagi na fakt, iż w zakresie rozpatrywanej sprawy zarówno przepisy Regulaminu z 2007 r. jak i przepisy Regulaminu z 2008 r. pozostawały niezmienne, a zasada legalizmu wyrażona w powyższym przepisie nakłada na organ administracji orzekający w sprawie, aby generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych. Organ stwierdził ponadto, że decyzje stypendialne (o odmowie lub przyznaniu stypendium) są uznawane za akty administracyjne, jednak poza kognicją organów wydających rozstrzygnięcia w tych sprawach pozostają zagadnienia dotyczące kryteriów przyznawania tych świadczeń, przy czym Regulamin, a także będąca jego uszczegółowieniem uchwała rady wydziału należy do autonomicznych aktów prawa korporacyjnego wydawanych na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa w związku z czym Odwoławcza Komisja Stypendialna nie ma możliwości, w ramach przyznanych kompetencji, zakwestionowania legalności powyższych aktów. Potwierdzając prawidłowość wyliczeń i trybu postępowania organu I instancji, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zarówno przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, jak także przepisy Regulaminu nie przyznają studentowi indywidualnego prawa do otrzymywania jako takiej pomocy - mówią jedynie o potencjalnej możliwości uzyskania pomocy materialnej w formie stypendium za wyniki w nauce skonkretyzowanej aktem administracyjnym, przy czym uzyskanie stypendium jest jednak uzależnione od wielu czynników tj. nie tylko uzyskanych przez studenta ocen, lecz także przedziału średnich stypendialnych uprawniających do uzyskania stypendium za wyniki w nauce, ustalonej przez dziekana w porozumieniu z wydziałową radą samorządu studenckiego, oraz uchwałą rady wydziału w sprawie przedmiotów branych pod uwagę przy obliczaniu średniej. Dopiero po spełnieniu wszystkich kryteriów jest możliwe uzyskanie stypendium za wyniki w nauce.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy M. K. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji, podnosząc, iż stypendium nie zostało jej przyznane z powodu luki prawnej, wynikającej z faktu, iż uchwała Rady Wydziału Nauk [...] podawała 5 przedmiotów "branych pod uwagę" przy obliczaniu średniej stypendialnej, jednak program studiów historycznych umożliwiał zaliczanie dowolnej liczby przedmiotów na dowolnych latach studiów pod warunkiem uzyskania minimum 60 punktów ECTS na pierwszym roku studiów i na kolejnych, tak, aby na koniec studiów uzyskać 300 punktów ECTS, przy czym ani Uchwała Rady Wydziału Nauk [...] ani program studiów uchwalony przez ten sam organ nie nakładał warunku zaliczenia 5 branych pod uwagę przedmiotów w danym roku akademickim jako koniecznego do uzyskania stypendium za wyniki w nauce. Skarżąca wskazała ponadto, że praktyka stosowana na Wydziale Nauk [...] przy obliczaniu średniej stypendialnej we wcześniejszych latach umożliwiała studentce otrzymanie stypendium, dopiero zauważenie luki prawnej i sprawa odwołującej się i innych studentów spowodowała natychmiastową zmianę wewnątrzwydziałowych przepisów dotyczących przyznawania stypendium za wyniki w nauce. Praktyka ta w ocenie skarżącej pozostawała w sprzeczności z § 23 pkt 1 oraz § 25 pkt 2 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...], gdyż nie było przepisu precyzującego postępowanie w przypadku, kiedy student, zgodnie z programem studiów, zaliczy przedmioty brane pod uwagę do obliczania średniej stypendialnej za dany rok na wcześniejszych lub późniejszych latach studiów. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, iż odmówiono jej przyznania stypendium za wyniki w nauce uzasadniając to obliczeniem średniej arytmetycznej z czterech przedmiotów, ale dzieląc sumę ocen przez 5, popełniając przy tym błędy, między innymi uwzględniając błędne oceny skarżącej oraz nadinterpretując przepisy bez uwzględnienia programu studiów historycznych i sytuacji faktycznie panującej na Wydziale Nauk [...]. Zdaniem skarżącej zarówno program studiów jak i uchwała Rady Wydziału Nauk [...] nie nakłada na studenta obowiązku zaliczenia na IV roku studiów wyżej wymienionych pięciu przedmiotów, a Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] nie wskazała przepisu, z którego taki obowiązek miałby wynikać - przede wszystkim nie wynika z Informatora ECTS, który został przekazany skarżącej na pierwszym roku studiów jako wyjaśnienie programu i zasad studiów historycznych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła również błędy merytoryczne, powielone z decyzji organu I instancji poprzez uwzględnienie błędnej oceny z dydaktyki, podczas gdy studentka z tego przedmiotu w roku akademickim 2006/2007 otrzymała trzy oceny bardzo dobre (5) (dwie z warsztatów i jedną z egzaminu), a Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] uwzględnia ocenę 4,5, a także podała, że studentka nie zdawała egzaminu z historii średniowiecznej, mimo iż właśnie ten egzamin na IV roku zdawała. Zdaniem skarżącej Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w T. nie ustosunkowała się do części argumentów podnoszonych w odwołaniu, a także utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie wzięła pod uwagę przepisów obowiązujących na Wydziale Nauk [...], tj. obowiązującego programu studiów, a co za tym idzie stanu faktycznego zaistniałego w wyniku obowiązującego systemu studiów historycznych. Podkreśliła również, że obliczając średnią stypendialną sumę czterech ocen podzieliła przez pięć, traktując piątą ocenę jako przepisaną, choć nie ma regulacji zezwalającej na taki zabieg, ani nakładającej obowiązek zaliczenia 5 przedmiotów celem uzyskania zaliczenia IV roku studiów.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] wniosła o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W razie uwzględnienia skargi sąd uchyla wadliwą decyzję, stwierdza jej nieważność, względnie stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Nie posiada natomiast uprawnień do orzekania co do meritum sprawy czyli o prawach i obowiązkach stron postępowania, jak w niniejszym przypadku o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium -należy to do wyłącznej kompetencji organów administracji publicznej.
Poza tym, zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podstawę orzekania stanowi materiał zawarty w aktach sprawy.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164, póz. 1365 z późn. zm. ) - zwanej dalej ustawą. Przepisy tej ustawy wraz z przepisami Konstytucji RP stanowią płaszczyznę odniesienia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę z punktu widzenia wymienionych kryteriów stwierdzić należy, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że określone przepisem art. 173 ust.1 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym stypendium za wyniki w nauce (zwane w zaskarżonej decyzji ,,naukowym "), jest jedną ze statuowanych ustawą form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. W świetle przepisów art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP świadczenia z tytułu pomocy materialnej studentom stanowią środek służący spełnieniu zasady powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.
Zarazem przepis art. 70 ust. 5 Konstytucji, do rangi zasady konstytucyjnej podnosi autonomię szkół wyższych. Pomieszczone zatem w tym samym artykule Konstytucji zasady dotyczące z jednej strony prawa do nauki oraz powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, a z drugiej autonomii szkół wyższych muszą być odczytywane w sposób niesprzeczny wzajemnie.
W myśl art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stypendium za wyniki w nauce lub sporcie może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub osiągnął wysokie wyniki sportowe we współuczestnictwie międzynarodowym lub krajowym.
Z kolei art. 173 ust. 1 stanowi, że student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego, 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium za wyniki w nauce lub sporcie; 4) stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, 5) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, 6) stypendium na wyżywienie, 7) stypendium mieszkaniowego, 8) zapomogi.
Mimo posłużenia się przez ustawodawcę w wymienianych przepisach sformułowaniem "może", co oznacza, iż świadczenie ma charakter uznaniowy (może lecz nie musi być przyznane), komisje stypendialne nie mogą działać w sposób dowolny. W art. 186 ust. 1 cyt. ustawy zamieszczona została bowiem delegacja dla rektorów wyższych uczelni do ustalania, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, w tym szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzoru wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposobu dokumentowania sytuacji materialnej i organy danej uczelni orzekające w przedmiocie świadczeń obligowane są stosować się do postanowień zawartych w regulaminie ustanowionym przez jej rektora.
Jakkolwiek ze wskazanego wyżej przepisu wynika, że w zakresie powierzonych do stanowienia w drodze regulaminu przeważają regulacje o charakterze proceduralnym, to do regulaminowego sprecyzowania przekazano w nim również ustalenie szczegółowych kryteriów przyznawania pomocy, jak i wysokości świadczeń, a więc elementów o charakterze materialnoprawnym. Uzasadnione jest to zarówno pozycją prawnoustrojową uczelni, jako autonomicznego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy), a która to autonomiczność oznacza prawo kształtowania aktami wewnętrznymi sytuacji prawnej praw i obowiązków studentów i brak możliwości całkowitego regulowania ustawami wszystkich spraw określających pozycje studenta, jak również - wynika to z pozycji rektora będącego organem kierującym uczelnią i podejmującym istotne decyzje dotyczące funkcjonowania uczelni (art. 66 ustawy).
Jednak prawo kształtowania przez organy władzy uczelni wyższej aktami wewnętrznymi sytuacji prawnej w tym praw i obowiązków studentów pomimo jego autonomicznego charakteru, wymaga również zachowania wszystkich standardów wpływających na jego wewnętrzną spójność, od której zależy następnie prawidłowe, tj. pozbawione trudności interpretacyjnych, funkcjonowanie.
Zgodnie bowiem z § 23 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK stypendium za wyniki w nauce może otrzymać student, który zaliczył rok studiów (semestr zimowy i letni) w terminie przewidzianym w regulaminie studiów oraz znalazł się w grupie studentów danego kierunku studiów, którzy uzyskali średnią ocen określoną w § 25, tj. stypendium naukowe przyznaje się i ustala jego wysokość na podstawie średniej arytmetycznej, zwanej dalej średnią stypendialną, wszystkich ocen (pozytywnych i negatywnych) z egzaminów i zaliczeń. Stypendium za wyniki w nauce otrzymują studenci danego kierunku studiów, którzy uzyskali w poprzednim roku akademickim najlepsze wyniki w nauce, przy czym uzyskali średnią stypendialną nie niższą niż 4,00. Przy obliczaniu zaś średniej stypendialnej bierze się pod uwagę przedmioty ustalone na podstawie przepisu § 26 ust. 1 Regulaminu, tj. przedmioty będące w wykazie ustalonym przez radę wydziału. Zgodnie z uchwałą Rady Wydziału Nauk [...] z dnia 12 września 2006 r. zostały ustalone następujące przedmioty brane pod uwagę przy uwzględnianiu średniej stypendialnej: dwa egzaminy z wykładów kursowych (historia starożytna, historia średniowieczna, historia nowożytna, historia XIX wieku, historia Polski i powszechna 1918-1945, historia Polski i powszechna po 1944/45 r., nauki pomocnicze historii lub metodologia historii), wiedza o nowoczesnym społeczeństwie (WOS), dydaktyka, seminarium.
Jednak zarówno program studiów jak i uchwała Rady Wydziału Nauk [...] nie nakłada na studenta obowiązku zaliczenia na IV roku studiów wyżej wymienionych pięciu przedmiotów, a Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] nie wskazała przepisu, z którego taki obowiązek miałby wynikać - przede wszystkim nie wynika z Informatora ECTS, który został przekazany skarżącej na pierwszym roku studiów jako wyjaśnienie programu i zasad studiów historycznych. Według programu studiów podstawą zaliczenia każdego kolejnego roku jest zaliczenie wszystkich wybranych na początku roku zajęć, przy czym program ten umożliwia zaliczanie dowolnej liczby przedmiotów na dowolnych latach studiów pod warunkiem uzyskania minimum 60 punktów ECTS na pierwszym roku studiów i na kolejnych, tak, aby na koniec studiów uzyskać 300 punktów ECTS, przy czym ani Uchwała Rady Wydziału Nauk [...], ani program studiów uchwalony przez ten sam organ nie nakładał warunku zaliczenia 5 branych pod uwagę przedmiotów w danym roku akademickim jako koniecznego do uzyskania stypendium za wyniki w nauce. Dlatego tez należy uznać słuszność twierdzeń strony skarżącej wskazujących, iż skoro nie miała obowiązku uzyskania na IV roku ocen z pięciu przedmiotów branych pod uwagę przy obliczaniu średniej stypendialnej, ponieważ nie było to warunkiem zaliczenia tego roku, stwierdzić należy, że Odwoławcza Komisja Stypendialna bezpodstawnie twierdzi, że jeden przedmiot został studentce przepisany celem zaliczenia IV roku. Jeżeli więc program studiów historycznych zakłada dowolność zaliczania poszczególnych przedmiotów w różnych latach studiów i wyznacza inne zasady zaliczenia poszczególnych lat studiów, niedopuszczalna jest sytuacja wywodzenia negatywnych konsekwencji np. na tle przyznawania stypendium naukowego, wobec studenta, który postępując zgodnie z zasadami studiów, zaliczył na IV roku studiów mniej przedmiotów niż w wykazie branych pod uwagę, ponieważ system studiów zakładający dowolność zaliczania przedmiotów w różnych latach przewidywał taką sytuację.
W ocenie Sądu, przedstawiony powyżej sposób postępowania organów samorządu studenckiego w zakresie rozstrzygania o spełnieniu przesłanek do uzyskania stypendium naukowego narusza konstytucyjną zasadę równości – w nieuzasadniony bowiem sposób deprecjonuje studentów, którzy polegając na przyznanym uprawnieniu do dowolnego zaliczania przedmiotów na poszczególnych latach studiów, w określonym momencie nie zaliczyli akurat tych przedmiotów, o których mowa w aktualnej uchwale Rady Wydziału Nauk [...] ustalającej przedmioty brane pod uwagę przy uwzględnianiu średniej stypendialnej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie wyjaśniano zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). W powoływanym często orzeczeniu z 9 marca 1988 r. sygn. U 7/87 (OTK z 1988 r., cz. I. pn.1) wskazano, że zasada równości "polega na tym, że wszystkie podmioty prawne (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, powinni być traktowani równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących." Zasada równości zakłada więc jednakowe traktowanie osób znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Zróżnicowanie w ramach jednej grupy jest jednak dopuszczalne, jeśli jest usprawiedliwione innymi wartościami. Taka sytuacja jednak w sprawie nie występuje. Trybunał Konstytucyjny interpretując art. 32 Konstytucji podkreślił, że "żadne kryterium nie może stanowić podstawy dla zróżnicowań niesprawiedliwych, dyskryminujących określone podmioty" (wyrok z 23 października 2001 r., sygn. K 22/01, OTK ZU nr 7/2001).
Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonają oceny zasadności żądania skarżącej o przyznanie stypendium w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa zinterpretowane w zgodzie z wyżej przedstawioną konstytucyjną zasadą równości.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło