II SA/Bd 325/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-05-19
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeśli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że policjant może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jeśli spełnione są dwie przesłanki: oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa oraz fakt, że czyn ten uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. W analizowanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione, co uzasadniało zwolnienie funkcjonariusza.Stan faktyczny
Policjant został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji po tym, jak kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, co zostało potwierdzone badaniami alkomatem i wszczęciem postępowania karnego. Organ odwoławczy uchylił pierwotny rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją na dzień doręczenia decyzji. Policjant zaskarżył rozkaz do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące wyłączenia organów, wadliwego zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu19 maja 2015r. sprawy ze skargi Z. W. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w B. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
II SA/Bd 325/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania strony od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.):
-uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i tę datę ustalił na dzień [...] stycznia 2015 r.,
-w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że:
W dniu [...] grudnia 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w L. wydał rozkaz personalny nr [...] w sprawie zwolnienia st. sierż. Z. W. ze służby z dniem [...] grudnia 2014 r. Rozkaz ten został wydany na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Jednocześnie decyzji tej nadał na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu przełożony stwierdził, że st. sierż. Z. W. w dniu [...] listopada 2014 r. w miejscowości S. kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości. Został on ujęty przez przechodniów po tym, jak uderzył pojazdem w betonowy kwietnik i próbował odjechać z miejsca zdarzenia. Przeprowadzone następnie badania stanu trzeźwości dało wyniki: o godz. 20:37 - [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu i o godz. 20:54 - [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Dalej wskazał, że w dniu [...] listopada 2014 r. Prokurator Rejonowy w L. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w tej sprawie oraz przedstawił st. sierż. Z. W. zarzut o czyn z art. 178a § 1 k.k. Przesłuchany w charakterze podejrzanego st. sierż. Z. W. przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu i wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze zaproponowanej przez Prokuratora. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., czyli pierwszą przesłankę warunkującą zastosowanie tego przepisu. Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia do drugiej przesłanki warunkującej zwolnienie na tej podstawie prawnej, to jest niemożności pozostania w służbie organ I instancji przywołał art. 25 ust. 1 ustawy o Policji i stwierdził, że w szeregach Policji winni pozostawać jedynie funkcjonariusze obdarzeni szczególnym zaufaniem społecznym. Tymczasem ww. utracił to zaufanie jak i przymiot posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii w trakcie trwania całej służby oraz obowiązek szczególnej dbałości o wiarygodny wizerunek Policji w oczach społeczeństwa. Dalej wskazał, że dopuszczając się przedmiotowego czynu st. sierż. Z. W. złamał złożone w chwili podejmowania służby w Policji ślubowanie (określone w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji) i sprzeniewierzył wartości, których zobowiązał się strzec.
Uzasadniając z kolei nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał na interes społeczny, jako tożsamy z interesem służby. Stwierdził, że pozostawienie w służbie skarżącego, który jako przełożony policjantów Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego powinien stanowić wzór dla podległych funkcjonariuszy, przeczyłoby poczuciu sprawiedliwości społecznej oraz świadczyłoby o niewiarygodności Policji. Szczególny charakter zawodu policjanta - ukierunkowany na ochronę bezpieczeństwa ludzi i utrzymanie porządku publicznego - powoduje, że służbę tę pełnić może tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, a tę st. sierż. Z. W. utracił.
Od ww. rozkazu personalnego skarżący złożył odwołanie.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
-art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez przekroczenie zasady uznania administracyjnego, zastosowanie i w konsekwencji zwolnienie odwołującego ze służby w Policji z pominięciem w uzasadnieniu zajętego stanowiska dlaczego organ, posiadając dwie alternatywne możliwości decyzyjne, wybrał zwolnienie st. sierż. Z. W. ze służby w Policji,
-art. 108 k.p.a., poprzez jego wadliwą wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, a tym samym nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku przesłanek faktycznych i prawnych, co w sposób istotny spowodowało naruszenie faktycznego prawa odwołującego do odwołania się od decyzji organu I instancji, bowiem został on zwolniony ze służby jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji,
-art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji i jej podpisanie przez Komendanta Powiatowego Policji w L. insp. D. G. oraz udział w postępowaniu podkom. M. K., którzy to byli świadkami zdarzenia oraz brali udział w czynnościach procesowych w dniu [...] listopada 2014 r., a tym samym z mocy ustawy podlegali oni wyłączeniu z tego postępowania, co wynika z treści uzasadnienia rozkazu oraz z innych materiałów źródłowych.
Ponadto, zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady prawa strony lub/i jego pełnomocnika do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, a tym samym ograniczenie w sposób istotny uprawnień pełnomocnika do możliwości gromadzenia materiału dowodowego w zakresie obrony swojego interesu prawnego, ograniczenie jego prawa do składania wniosków dowodowych, jak również udziału w poszczególnych etapach tego postępowania.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zaskarżonym, powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i tę datę ustalił na dzień [...] stycznia 2015 r. W pozostałej zaś części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że oczywiste jest popełnienie w dniu [...] listopada 2014 r. przez st. sierż. Z. W. czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., co uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Organ podał, że zeznania świadków są spójne, jednoznaczne i wiarygodne.
Organ wskazał również, że Z. W. nie chciał składać wyjaśnień. Oświadczył, że chciałby dobrowolnie poddać się karze w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Prokurator zaproponował podejrzanemu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat, zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na 2 lata, zaliczenie zatrzymania prawa jazdy, grzywnę 50 stawek po 20 zł jedna stawka, świadczenie pieniężne w wysokości 200 zł, obciążenie kosztami postępowania. Ww. oświadczył, że wyraża zgodę na powyższą karę.
Zdaniem organu, popełnienie przez skarżącego ww. czynu uniemożliwia jego pozostanie w służbie, bowiem popełnienie tego czynu niewątpliwie skutkuje tym, że st. sierż. Z. W. utracił nieposzlakowaną opinię i sprzeniewierzył się rocie ślubowania, w wyniku czego utracił wymagane od każdego policjanta zaufanie.
Ponadto organ wskazał, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest fakultatywne. Oznacza to, że organ administracji publicznej rozstrzygając taką sprawę powinien kierować się między innymi ogólną zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażoną w art. 7 k.p.a.
Organ, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Organ stwierdził, że ani podkom. M. K. ani insp. D. G. nie byli świadkami w niniejszej sprawie. Z przedłożonej przez skarżącego kopii notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] listopada 2014 r. przez sierż. A. K. - funkcjonariusza Posterunku Policji w S. - wskazani wyżej funkcjonariusze przybyli na miejsce zdarzenia już po tym jak st. sierż. Z. W. został ujęty przez wyżej wymienionych świadków zdarzenia i po tym jak został on przez tych świadków przekazany policjantom z Posterunku Policji w S. W tych więc okolicznościach nie sposób jest uznać ich jako świadków tej sprawy.
W konsekwencji, nie zachodziła w ich przypadku określona w art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a przesłanka wyłączenia, albowiem nie byli oni przesłuchani w tej sprawie w charakterze świadka. W doktrynie przyjmuje się bowiem, że: "(...) z treści tego przepisu wynika, że wskazany w nim powód wyłączenia pracownika zachodzi wówczas, gdy w sprawie będącej przedmiotem postępowania pracownik złożył zeznania jako świadek (...)" - M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000, str. 201.
Ponadto organ stwierdził, że przesłanki wyłączenia organu są zupełnie odmienne od przesłanek wyłączenia pracownika organu i nie można przesłanek wyłączenia pracownika organu odnosić do osoby piastującej funkcję organu.
W ocenie organu, niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 7, 9, 10 § 1, 79 § 1 i 81 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. doręczono st. sierż. Z. W. zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym zawarto pouczenie o przysługujących mu uprawnieniach, w tym zacytowano treść uprawnień wynikających między innymi z art. 10 § 1, 32, 73 § 1, 78 § 1 i 79 § 2 k.p.a. W dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy. Nie wniósł on żadnych wniosków dowodowych. Pełnomocnikowi doręczono zawiadomienie organu o wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Również z tego uprawnienia pełnomocnik nie skorzystał. Nie ma więc wątpliwości, że organ I instancji zapewnił mu prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Formułowane zatem przez skarżącego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.
Zdaniem organu, nie ma też istotnego znaczenia przywołana przez skarżącego okoliczność jakoby st. sierż. Z. W. w dniu [...] grudnia 2014 r. przed sądem rozpatrującym sprawę karną wycofał swój wniosek o dobrowolnym poddaniu się karze. Zwolnienie na tej podstawie prawnej nie jest bowiem uzależnione od przyznania się funkcjonariusza do popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.
Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia organ postanowił w zasadniczej części utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz.
Uchylenie zaś rozkazu w części dotyczącej daty zwolnienia wynika z tego, że w określonej w zaskarżonym rozkazie dacie [...] grudnia 2014 r. nie został on doręczony stronie. W doktrynie są rozbieżności co do skutku związania strony decyzją opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności. Funkcjonuje bowiem zarówno pogląd, że taka decyzja wywołuje skutek już od chwili jej wydania, jak też pogląd, że - zgodnie z art. 110 k.p.a. - dopiero z chwilą doręczenia jej stronie. W tej sprawie organ odwoławczy postanowił zastosować korzystniejszą dla strony wykładnię i datę zwolnienia ustalić na dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony, to jest na dzień [...] stycznia 2015 r.
Na ww. rozkaz personalny Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i poprzedzającego jego wydanie rozkazu organu I instancji,
2. w razie uznania, że zaskarżony rozkaz personalny wydany został z rażącym naruszeniem prawa - stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego II instancji,
3. orzeczenie, iż zaskarżone rozkazy nie podlegają wykonaniu w całości,
4. prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika,
5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu według norm przepisanych.
W skardze do Sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – tj.:
1. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez przekroczenie zasady uznania administracyjnego i w konsekwencji zwolnienie odwołującego ze służby w Policji z pominięciem zawarcia w uzasadnieniu zajętego stanowiska w sprawie dlaczego organ, który posiadał dwie alternatywne możliwości decyzyjne wybrał zwolnienie skarżącego ze służby w Policji,
2. art. 108 k.p.a., poprzez jego wadliwą wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, a tym samym nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku takich przesłanek faktycznych i prawnych, a co w sposób istotny spowodowało naruszenie faktycznego prawa odwołującego do odwołania się od decyzji organu I instancji, bowiem został on zwolniony ze służby jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji,
3. art. 110 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 162 pkt 1 k.p.a., poprzez wadliwe doręczenie rozkazu personalnego z dnia [...] lutego 2015 r. – tj.; w chwili, gdy ona wygasła z mocy prawa ponieważ datę zwolnienia ze służby ustalono na dzień [...] stycznia 2015 r., zaś rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. doręczony został dopiero w dniu [...] lutego 2015 r.
4. art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji i jej podpisanie przez Komendanta Powiatowego Policji w L. insp. D. G. oraz udział w postępowaniu administracyjnym podkom. M. K., którzy byli świadkami zdarzenia oraz brali udział w czynnościach procesowych w dniu [...] listopada 2014 r., a tym samym z mocy ustawy podlegali oni wyłączeniu z tego postępowania.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i zasady prawa strony lub/i jego pełnomocnika do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, a tym samym ograniczenie uprawnień pełnomocnika do możliwości gromadzenia materiału dowodowego w zakresie obrony swojego interesu prawnego, ograniczenie jego prawa do składania wniosków dowodowych, jak również udziału w poszczególnych etapach tego postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należałoby wydać nową decyzję o zwolnieniu z bliskim terminem wypowiedzenia i niezwłocznie ją doręczyć. Pojawia się również pytanie, w jaki sposób organ II instancji wydając decyzję o terminie zwolnienia z dniem [...] stycznia 2015 r. - wydał ją w dniu [...] lutego 2015 r. Już taka wadliwość rozstrzygnięcia powinna decydować o uznaniu jej za nieważną.
Wskazał ponadto, że podtrzymuje zarzuty postawione w odwołaniu. Na czoło tych zarzutów należy wskazać na istotną w punktu widzenia sprawy okoliczność faktyczną, a mianowicie, że po zdarzeniu w dniu [...] listopada 2014 r. z uwagi na pojawienie się ostrych objawów chorobowych u st. sierż. Z. W. - kontakt pełnomocnika z nim był w znacznym zakresie ograniczony.
Podniósł, że w postępowaniu administracyjnym doszło również do rażącego naruszenia dyspozycji art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a.
Podsumowując, skarżący podkreślił, że organ, który prowadzi postępowanie administracyjne, po zebraniu i analizie dowodów w sprawie, w sposób pisemny zawiadamia stronę lub/i pełnomocnika o zakończeniu postępowania dowodowego i wzywa do zajęcia stanowiska w sprawie w terminie 7 dni, od dnia zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W aktach sprawy brak jest dokumentu o tej treści, co świadczy o kwalifikowanej wadzie procesowej tego organu.
Za uzasadniony, zdaniem skarżącego, należy uznać również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Dyspozycja tego przepisu wskazuje, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W uzasadnieniu zastosowania przez organ powyższej normy prawnej organ nie powołał się na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, bowiem z oczywistych powodów było to zbędne. Swoją argumentację musiał zatem oprzeć na części drugiej zdania przepisu, czyli "ze względu na inny interes społeczny".
Podkreśleniu wymaga również, że zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji możliwe jest wyłącznie wtedy, kiedy okoliczności popełnionego czynu są niewątpliwe, a nie gdy sam zwalniany kwestionuje, co do zasady popełnienie czynu. Z zeznań świadków nie sposób jest wywieść czy czuli oni od niego alkohol. Sam skarżący nie wie, w jaki sposób w ogóle znalazł się w miejscu zdarzenia, a tym samym nie sposób jest wyręczać sąd w określeniu oczywistości popełnionego czynu przez organ, który w okolicznościach danej sprawy nie posiada do tego kompetencji i uprawnień, bowiem jego ocena może być wadliwa.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej był rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., przy czym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało uchylone w części dotyczącej określenia daty zwolnienia policjanta ze służby, którą ustalono na dzień [...] stycznia 2015 r.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji (Dz. U. 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwanej dalej - "ustawą" lub "ustawą o Policji". Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby prowadzone w oparciu o powyższy przepis ustawy jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako - "k.p.a.". W postępowaniu tym poza przepisami ustawy o Policji oraz przepisami k.p.a. nie stosuje się przepisów innych procedur, np. postępowania dyscyplinarnego - art. 135p ustawy o Policji. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży zatem obowiązek prowadzenia postępowania z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Dlatego też organ powinien zastosować wszystkie te przepisy postępowania, których celem jest realizacja tej zasady, w tym zwłaszcza art. 77 § 1, art. 75 i art. 80 k.p.a.
Celem niniejszego postępowania administracyjnego było ustalenie, czy policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa, który uniemożliwia jego dalsze pozostawanie w służbie.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że skarżący w dniu [...] listopada 2014 r. w miejscowości S. kierował samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości. Został ujęty przez przechodniów po tym, jak uderzył wyżej wymienionym pojazdem w betonowy kwietnik i próbował odjechać z miejsca zdarzenia. Przeprowadzone następnie badania stanu trzeźwości dało wyniki: o godz. 20.37 - [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu i o godz. 20.54 - [...]mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Dalej organ wskazał, że w dniu [...] listopada 2014 r. Prokurator Rejonowy w L. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w tej sprawie oraz przedstawił st. sierż. Z. W. zarzut o to, że dnia [...] listopada 2014 r. w miejscowości S. kierował samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...] w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości - [...] mg/l w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Przesłuchany w charakterze podejrzanego st. sierż. Z. W. przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu i wyraził wolę dobrowolnego poddania się karze zaproponowanej przez Prokuratora.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości i wskazuje jednoznacznie na oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., czyli pierwszą przesłanką warunkującą zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Okoliczności dotyczące popełnienia czynu pozostawały poza sporem, a zarazem wynikały w sposób oczywisty i jednoznaczny z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie mają znaczenia w sprawie okoliczności podniesione w skardze, że brak jest ustaleń czy świadkowie czuli od skarżącego zapach alkoholu. Tą wątpliwość skarżącego dostatecznie wyjaśnia badanie stanu trzeźwości i jego wyniki przeprowadzone ważnym analizatorem wydechu posiadającym świadectwo wzornictwa, co potwierdzają akta administracyjne sprawy.
Nie można przy powyższym materiale dowodowym mieć wątpliwości, że skarżący kierował samochodem osobowym w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości.
Trzeba podnieść, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia przewiduje fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby. Zwolnienie może nastąpić w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: pierwszej - oczywistego popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego oraz drugiej - uniemożliwiania przez to jego pozostania w służbie. W ocenie Sądu orzekającego, obie wymagane ustawowo przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Pierwszą przesłanką, jaką jest oczywistość popełnienia czynu musi być oceniana poprzez stan faktyczny sprawy, który nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie. Jak wynika, ze zgromadzonego materiału, skarżący w dniu [...] listopada 2014 r. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Popełniony czyn stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W dniu [...] listopada 2014 r. Prokurator Rejonowy w L. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa i przedstawił skarżącemu zarzuty. Oczywistość popełnienia czynu znajduje jednoznaczne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W aktach sprawy znajdują się m.in.: potwierdzone za zgodność dwa protokoły z przebiegu badania stanu trzeźwości urządzeniami elektronicznymi w celu ustalenia zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu dnia [...] listopada 2014 r. o godzinie 20.37, nr urządzenia [...] (k-11 akt administracyjnych) i o godzinie 21.25 nr urządzenia [...] (k-13 akt administracyjnych). Alkomaty były sprawne, miały ważny termin przeglądu oraz posiadały świadectwo wzornictwa, protokoły przesłuchań świadków zdarzenia, protokoły oględzin i notatki urzędowe Policji (vide: k. 15-27 akt administracyjnych), z których wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. doszło do zdarzenia uderzenia przez skarżącego pojazdem w kwietnik, a skarżący został zatrzymany bezpośrednio na miejscu zdarzenia w samochodzie. Ponadto, w świetle przywołanych dowodów, okoliczność dwukrotnego przeprowadzenia badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu od skarżącego nie nasuwa żadnych wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do naruszenia art. 7, art. 81 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany w jego ramach materiał dowodowy należy uznać za pełny i wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto materiał ten został wyczerpująco i spójnie oceniony przez organy, czemu dały wyraz w zapadłych orzeczeniach. Niewątpliwie też uzasadnienia, w tym zaskarżonego rozkazu, spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zarówno w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego rozstrzygnięcia. Powyższe dowodzi, że organ nie naruszył granic uznania administracyjnego przy wydawaniu orzeczenia. Organ wykazał, że druga przesłanka, warunkująca możliwość zwolnienia policjanta ze służby, została również w sprawie wykazana.
Organy administracji obu instancji, przekonująco bowiem uzasadniły niemożność pozostawienia skarżącego w służbie w Policji z powodu utraty nieposzlakowanej opinii. Podniosły m.in., że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości należy do kategorii przestępstw szczególnie negatywnie postrzeganych w oczach społeczeństwa oraz systematycznie zwalczanych i ściganych przez Policję, a jego charakter przesądza o utracie nieposzlakowanej opinii. Organy odwołały się również do regulacji zawartej w ustawie o Policji, w tym art. 1 i 25 tej ustawy, określających zadania policji jako formacji przeznaczonej m.in. do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego, a także kryteria, jakie musi spełniać policjant. Przy czym należy zauważyć, że zasadniczo te same okoliczności zostały podniesione jako uzasadnienie nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności - art.108 § 1 k.p.a. Dlatego nie można podzielić zarzutów skargi w tym zakresie.
Także wymagania formalne, warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zostały w niniejszej sprawie spełnione. Organ pierwszej instancji przed wydaniem rozkazu, zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy, zasięgnął opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa. W uchwale z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. K. – p. wyraziło zgodę na zwolnienie skarżącego ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Tryb zwolnienia policjanta ze służby określony został w art. 41 ust. 2 ustawy i ma on charakter fakultatywny. Przepis ust. 2 określa przesłanki, a spełnienie jednej z nich oznacza, że organ może wydać decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji. Jedną z tych przesłanek jest popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie (art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy). W niniejszej sprawie zwolnienie ze służby nastąpiło w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy. W zaskarżonej decyzji określono datę zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2015 r., zgodnie z datą doręczenia rozkazu organu I instancji. Skarżący rozkaz personalny organu pierwszej instancji odebrał w dniu [...] stycznia 2015 r. W konsekwencji też organ odwoławczy, uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, podnosząc, że zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia.
Podsumowując, w świetle dokonanych rozważań, zarzuty skargi dotyczące trybu i daty zwolnienia ze służby, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uchylenie rozkazu organu I instancji w części terminu zwolnienia ze służby i orzeczenie o zwolnieniu ze służby w dniu [...] stycznia 2015 r.
Przechodząc dalej, to jak już podniesiono wcześniej, organy wystarczająco uzasadniły rozkaz w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.). Przedstawioną argumentację należy zaaprobować. W okolicznościach niniejszej sprawy pozostawanie policjanta w służbie, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa godzi w interes służby, a tym samym w interes społeczny.
Nie można podzielić poglądu skarżącego o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. co do braku zapewnienia pełnomocnikowi czynnego udziału w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego P. F. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego w dniu [...] listopada 2014 r. (k-33 akt administracyjnych). W dniu [...] listopada 2014 r. wystosowano do pełnomocnika zawiadomienie o zakończeniu postępowania. Korespondencję wysłano w dniu [...] listopada 2014 r. Pełnomocnik odebrał przesyłkę w dniu [...] listopada 2014 r., a oprócz tego został przez podkom. M. K. w dniu [...] grudnia 2014 r. poinformowany o skierowanym do niego zawiadomieniu. W dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i podpisał z tej czynności protokół (k-38-40 akt administracyjnych). Należy podkreślić, że strona nie jest zobowiązana do czynnego udziału w postępowaniu, stanowi to jej uprawnienie i z tego uprawnienia pełnomocnik skarżącego skorzystał, co czyni zarzut skargi nieuzasadniony. Okoliczności sprawy wskazują, że skarżący miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Niemniej, co jest istotne, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12). Skarżący, co prawda przebywał w czasie postępowania na zwolnieniu lekarskim, to jednak takiej zależności nie wykazał, ponieważ działał za niego ustanowiony pełnomocnik.
Należy również zauważyć, że nie każde stwierdzenie naruszenia prawa pozwala Sądowi na uchylnie decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy.
W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (nie mogą to być hipotetyczne twierdzenia strony). W ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia takiego charakteru naruszeń w przedmiotowej sprawie. Nie można uznać, aby przywołane przez stronę uchybienia, w świetle poczynionych rozważań, miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący wygaśnięcia decyzji organu I instancji o zwolnieniu ze służby.
Nieuzasadniony jest również zarzut wyłączenia pracownika - art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. Wydanie decyzji organu I instancji i jej podpisanie przez Komendanta Powiatowego Policji w L. insp. D. G. oraz udział w postępowaniu administracyjnym podkom. M. K., nie naruszają przepisów prawa. Na miejscu zdarzenia ww. funkcjonariusze znaleźli się dopiero po całym zajściu. Nie byli świadkami zdarzenia, tym samym z mocy ustawy nie podlegali oni kategorycznemu wyłączeniu z tego postępowania.
Podsumowując dokonane zdarzenie, należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych rozkazów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za nieuzasadnioną i w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło