II SA/Bd 33/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędzia (del. SSO) Renata Owczarzak Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Decyzją z dnia [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ROPS [...] w B. na podstawie art 163 KPA i art. 43 pkt 2a w związku z art. 27 ust. 4 pkt 2, ust. 6 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił od 1 października 2003 r. decyzję z dnia [...] znak: [...] przyznającą zasiłek stały wyrównawczy. Uzasadniając decyzję, organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust.4 ustawy zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego na osobę w rodzinie w art. 4 ust. 1 ustawy. Ponadto, w myśl art. 27 ust. 6 pkt 2 cytowanej ustawy wysokość zasiłku ustala się w przypadku osoby w rodzinie jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ustalonym w art. 4 ust. 1 ustawy, a posiadanym dochodem netto na osobę w rodzinie, jednak nie może być on wyższy niż kwota zasiłku o którym mowa w art. 27 ust. 5. Organ pierwszej instancji wskazał, iż na podstawie art. 43 pkt. 2a cyt. ustawy organ pomocy społecznej zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody m.in. w przypadku zmiany sytuacji dochodowej osób otrzymujących świadczenie. W ocenie organu zmiana taka nastąpiła. Powyższą decyzję zaskarżyła L. C. kwestionując sposób ustalenia dochodu rodziny utrzymując w konsekwencji, że nie ma podstaw prawnych do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie. Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając na mocy art. 1 ust. 1, art. 3, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji wskazując, że stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej do postępowania w sprawie świadczeń pomocy społecznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowany w sprawie art. 43 ust. 2a ustawy zobowiązujący organ do zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody pod warunkiem zaistnienia przesłanek w nim zawartych oznacza, że postępowania w zakresie spraw objętych tym przepisem wszczynane jest z urzędu. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku wynikającego z art. 61 § 4 Kpa zawiadomienia strony i zapewnienia jej zgodnie z art. 10 Kpa czynnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy nie wynika jednak aby organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej na jej rzecz zasiłek stały wyrównawczy. Spowodowało to pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną. Zarzuciła organowi pomocy społecznej, że "manipulując prawem, stara się przyznawać na rzecz skarżącej zasiłek stały wyrównawczy, którego wysokość jest nieadekwatna do jej sytuacji materialnej" W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołało się na argumenty tożsame z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna. Podstawę prawną stanowi przepis art. 138 § 2 kpa. W myśl tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 kpa w związku z art. 61 § 4 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylając na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję organu I instancji stwierdził, że organ ten nie zawiadomił strony L. C. o wszczęciu postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej na jej rzecz zasiłek stały wyrównawczy. Spowodowało to pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu tym bardziej, że z ustaleń przeprowadzonej aktualizacji wywiadu w rodzinie L. C. nie wynika, by została ona poinformowana o konieczności wszczęcia postępowania w sprawie otrzymywanego zasiłku stałego wyrównawczego. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego w kwestii wadliwości postępowania prowadzonego przez organ I instancji jest prawidłowe. Postępowanie tego organu było dotknięte wadami, a w szczególności z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji wskazał wady postępowania tego organu i uzasadnił potrzebę ponownego właściwego postępowania. W tym miejscu należy też podnieść, że podstawą przyznania zasiłku stałego stanowi przepis art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określa przesłanki materialnoprawne, których spełnienie daje podstawę do otrzymania świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego, jeżeli osoba spełnia wymogi ustawy. Przepis ten nie określa jednak, od kiedy ma być wypłacone świadczenie. W tym stanie ma w tego rodzaju sprawach zastosowanie art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenie pieniężne wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją wymaganą do przyznania określonego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako nieuzasadnioną oddalił. R. Owczarzak J. Grzęda I. Fornalik