II SA/Bd 33/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-04-03

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania i nie doręczając postanowienia o odmowie przywrócenia terminu obojgu stronom postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 64 § 2 K.p.a., nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Ponadto, organ nie doręczył postanowienia o odmowie przywrócenia terminu obojgu stronom postępowania, co narusza art. 10 K.p.a. i pozbawia jedną ze stron czynnego udziału w postępowaniu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy umorzenia odsetek od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Organ uznał, że strona wykazała brak winy w uchybieniu terminu, ale wniosek został złożony po terminie, a odwołanie nie zostało wniesione jednocześnie. Strony wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania i niedoręczenie postanowienia obojgu stronom.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi D.G. i D.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) odmówiło przywrócenia D. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wydanej po rozpoznaniu wniosku D. i D. G., z upoważnienia Prezydenta Miasta T. o odmowie umorzenia ustawowych odsetek z tytułu zaległości od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu organ podniósł, że D. G. w dniu [...] czerwca 2012r. odebrał decyzję organu pierwszej instancji zawierającą prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W dniu [...] sierpnia 2012 r. D. G. nadał w urzędzie pocztowym pismo, w którym wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że w okresie od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012r. przebywał w szpitalu. Do wniosku dołączony został druk ZUS ZLA potwierdzający pobyt w szpitalu oraz niezdolność do pracy do dnia [...] sierpnia 2012r. Razem z wnioskiem nie zostało złożone odwołanie od wskazanej decyzji. Organ w świetle art. 58 K.p.a. zbadał przesłanki do przywrócenia terminu i stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do D. G. i D. G., wobec czego każdemu z małżonków przysługuje prawo samodzielnego wniesienia odwołania od decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. W sytuacji gdy odwołanie złożono z uchybieniem terminu, każdy z małżonków wnoszących odwołanie, występując o przywrócenie terminu do jego wniesienia spełnić powinien wszystkie warunki wynikające z art. 58 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, iż D. G. niewątpliwie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jednak wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie siedmiodniowego okresu od ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto strona nie dopełniła obowiązku jednoczesnego wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu. Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego wnieśli D. G. i D. G.. W uzasadnieniu podali, że decyzję organu pierwszej instancji D. G. odebrał w dniu [...] czerwca 2012r., lecz następnego dnia trafił na ponad miesiąc do szpitala, a przez kolejny miesiąc przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po odzyskaniu sił D. G. wraz z małżonką złożył odwołanie od decyzji, z tym że błędnie obliczył datę odbioru decyzji dlatego odwołanie zostało złożone [...] czerwca. Do tego odwołania nie został dołączony wniosek o przywrócenie terminu, niemniej nie ulega wątpliwości, że od ustania przyczyny uchybienia nie minęło 7 dni, a odwołanie zostało złożone niezwłocznie po tym jak małżonkowie G. odzyskali możliwość fizycznego dokonania tego obowiązku. D. G. po tym jak jej mąż, który zajmował się sprawami administracyjnymi małżeństwa, trafił nagle do szpitala, nie była sama złożyć w terminie odwołania, ponieważ nie miała wiedzy na temat sprawy, której decyzja dotyczyła. Małżonkowie G. zachowali wszelka staranność i podjęli właściwe kroki najszybciej jak to tylko było możliwe. Przyczyny złożenia odwołania po terminie były całkowicie od nich niezależne. Ponadto skarżący wskazali, że zarzucany przez SKO brak formalny wniosku w postaci braku załączonego odwołania od decyzji, musi zostać uzupełniony po uprzednim wezwaniu przez organ, czego organ nie uczynił. Wobec tego zarzut ten nie powinien być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku, tym bardziej, że organ był w posiadaniu odwołania złożonego wcześniej niż wniosek o przywrócenie terminu. Zarzucili też naruszenie zasady szybkości postępowania, poprzez wydanie postanowienia o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu dopiero w okolicach 20 sierpnia, co wskazuje na fakt przewlekłości postępowania. Skarżący podkreślili, ze gdyby otrzymali informację o przyczynie rozpatrzenia odwołania po 30 dniach, wniosek o przywrócenie terminu zmieściłby się w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. D. G. wyszedł bowiem ze szpitala [...] lipca, a na zwolnieniu lekarskim przebywał do [...] sierpnia 2012r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi D. G. i odrzucenie skargi D. G., która nie występowała o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w związku z czym nie jest legitymowana do wniesienia skargi na postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. W ocenie organu, argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm., dalej w skrócie: "K.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z konstrukcji art. 58 K.p.a. wynika zatem, że przywrócenie uchybionego terminu opiera się na założeniu, że przyczyna tego uchybienia ma charakter czasowy i przejściowy. Po tym jak owa przyczyna ustąpi i strona uzyska zdolność do działania, może skorzystać z możliwości wnioskowania o przywrócenie jej możności składania skutecznie środka zaskarżenia. Warunkiem tego jest jednak - jak wskazał organ - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Przesłanką formalną postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu jest wykazanie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Wykazanie owo przybiera tryb mniej rygorystyczny niż wymóg udowodnienia określonej okoliczności. Nie zmienia to istoty tej instytucji procesowej tj. uchybienie powstaje z przyczyny leżącej poza stroną, wskutek okoliczności trudnych do przewidzenia, które jednak mają charakter przejściowy. Stąd też wymóg ustawowy, aby prośbę o przywrócenie terminu wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Podkreślić należy, że – jak przyjęto w literaturze oraz orzecznictwie - kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem, Gdańsk 2000, s. 160). Przyjmuje się zatem, że okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu będzie np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W tej sytuacji uprawdopodobnienie winy zainteresowanego wiąże się z obowiązkiem przedstawienia okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu, sam zaś zainteresowany nie mógł zapobiec temu naruszeniu. Uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie zwalnia zatem strony od obowiązku udowodnienia istnienia powoływanych okoliczności oraz wykazania, że z powodu niemożliwych do przezwyciężenia - nie zaś jedynie utrudnionych – okoliczności nie mogła ona dokonać czynności w terminie. W dalszej kolejności należy podkreślić, iż pisma stron postępowania, które często nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat procedury administracyjnej, organ administracji publicznej winien z poszanowaniem zasad ogólnych wyrażonych w art. 6 i nast. K.p.a., zawsze interpretować tak, aby umożliwić stronie najpełniejszą obronę jej woli oraz praw jako strony postępowania administracyjnego. Organ z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych indywidualnej sprawy, winien rozpoznawać wnioski strony zgodnie z ich treścią, jeżeli natomiast wobec treści pisma nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie woli strony co do zakresu jej żądania, bądź istotnych dla sprawy okoliczności, organ zobligowany jest zwrócić się do strony z zapytaniem odnośnie treści jej żądania i jednocześnie pouczyć o ewentualnych wymogach formalnych, niezbędnych do realizacji stosownych wniosków. Obowiązek ów nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy na skutek uprzedniego wadliwego działania organu strona mogłaby ponieść ujemne dla swych praw konsekwencje. Organ administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym winien przede wszystkim stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), należycie i wyczerpująco informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwać aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (art. 9 K.p.a.) W niniejszej sprawie Kolegium, bez szerszej analizy materiału sprawy, oceniło jako niewątpliwe to, że uchybienie terminu do wniesienia przez D. G. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 2012 r. nastąpiło bez winy skarżącego, aczkolwiek organ nie wskazał co uznał za przyczynę uchybienia terminu, ani też nie określił kiedy, według niego przyczyna ta ustała. Można zatem jedynie przypuszczać, iż Kolegium uznało za dostatecznie uprawdopodobnioną przyczynę uchybienia terminu przedstawioną wraz z wnioskiem kserokopię zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA. Brak jednak jakiejkolwiek analizy danych wynikających z tego dokumentu. Organ odwoławczy jednocześnie stwierdził jednak brak przesłanek do przywrócenia D. G. uchybionego terminu uzasadniając to: po pierwsze złożeniem wniosku (nadanego w urzędzie pocztowym [...] sierpnia 2012 r.) po upływie siedmiodniowego okresu od ustania przyczyny uchybienia terminu, a po wtóre niedopełnieniem obowiązku jednoczesnego wniesienia wraz z wnioskiem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy stanowcze stanowisko Kolegium jest przedwczesne, okolicznościach nie zostało poprzedzone dostatecznym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych istotnych dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżącego. Z akt sprawy istotnie wynika, jak prawidłowo wskazał to organ odwoławczy, że w dniu [...] czerwca 2012r. D. G. potwierdził odbiór decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] maja 2012 r. [...] o odmowie umorzenia, na wniosek D. i D. G., ustawowych odsetek z tytułu zaległości od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wskazać należy, ze decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo skierowana każdego doręczana osobno obojgu małżonkom. Odbiór decyzji zarówno kierowanej do siebie, jak i do D. G. potwierdził skarżący własnoręcznym podpisem. W dniu [...]czerwca 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynęło pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji nr sprawy [...]", które w nagłówku zawiera oznaczenie stron: D. D. G.", podpisane wyłącznie przez jedną osobę – "G.". Z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] lipca 2012r. kierowanego do Urzędu Miasta T. wynika, że organ odwoławczy dostrzegł fakt, że odwołane pochodzi od Pani/Pana D. i D. G.. W tej sytuacji, wobec braku pod odwołaniem podpisu D. G., zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 w zw. z art. 140 K.p.a. organ odwoławczy winien wezwać D. G. do usunięcia, w terminie siedmiu dni, tego braku formalnego podania, z pouczeniem że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Analiza akt sprawy prowadzi do stwierdzenia, iż wbrew powyższym zasadom organ administracji nie dopełnił tego obowiązku, a odwołanie D. G. z dnia [...] czerwca 2012 r., pozostało nierozpoznane w jakiejkolwiek procesowej formie. Wskazać przy tym przyjdzie, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T, na podstawie art. 124 § 1 i 2, art. 129 § 2 i art. 134 K.p.a. "po zapoznaniu się z odwołaniem D. G." od decyzji z dnia [...]8 maja 2012 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga, że postanowienie to, jak wynika z oznaczenia jego adresatów, organ doręczył wyłącznie D. G. (brak w aktach sprawy dowodu doręczenia - co uniemożliwia ustalenie prawidłowości i daty tej czynności). Niezrozumiały jest fakt pozbawienia udziału na tym etapie postępowania administracyjnego jego strony – D. G.. Nie budzi wątpliwości, iż wszelkie rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie (także o charakterze proceduralnym) należy doręczać wszystkim stronom postępowania, celem zapewnienia im czynnego udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 10 K.p.a. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kończy ostatecznie postępowanie administracyjne w sprawie, zatem przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Skarga to przysługuje wszystkim stronom postępowania administracyjnego, które mają w tym interes prawny (art. 50 § 1 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie bez wątpienia prawo zaskarżenia powyższego postanowienia SKO do sądu administracyjnego przysługiwało zarówno D. G., jak i D. G., tym bardziej że organ nie rozpoznał jego odwołania. W tej sytuacji w aktach sprawy pozostaje nadal nierozpoznane podanie – odwołanie D. G. z dnia [...] czerwca 2012r. od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało Sądowi wraz ze skargą oraz odpowiedzią na skargę akta niekompletne, które w związku z wezwaniem do ich uzupełnienia zostały uzupełnione jedynie w części. Analiza przedłożonych akt sprawy prowadzi do powstania dalszych wątpliwości co do legalności postępowania organu administracji w niniejszej sprawie. W dniu [...]sierpnia 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) D. G. nadał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. pismo (datowane [...].08.2012) adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (za pośrednictwem Kolegium), dotyczące sprawy nr [...], w którym prosi o przywrócenie terminu wniesienia odwołania i ponowne rozpatrzenie jego odwołania dotyczącego umorzenia odsetek ustawowych z tytułu zaległości od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W piśmie tym strona podała przyczynę niedostarczenia odwołania w terminie z powodu nagłej hospitalizacji w dniach [...].06.2012r. do [...].07.2012r. oraz dołączyła kserokopie zaświadczenia lekarskiego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w T. zwróciło się do organu pierwszej instancji o przekazanie akt sprawy w związku z wpływem "skargi D. G. na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...]". Z akt sprawy wynika, że Urząd Miasta T. przekazał organowi odwoławczemu niezwłocznie akta sprawy - przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Sąd z urzędu stwierdził, iż do dnia rozpoznania niniejszej sprawy nie została mu przekazana w trybie art. 54 P.p.s.a skarga D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Podkreślić przyjdzie, iż organ winien przekazać sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W niniejszej sprawie termin ten upłynął zatem z dniem [...]września 2012r. Na podstawie akt administracyjnych sprawy nie jest także możliwe jednoznaczne ustalenie, jaki w istocie jest dalszy tryb postępowania organu administracji wobec skargi D. G.. Z przedłożonych akt sprawy nie wynika, iżby np. skarżący cofnął skargę, co i tak skutkować musiałoby jej przekazaniem do sądu – jako jej adresata. Skarga do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie organu administracji inicjuje postępowanie sądowoadministracyjne, a organ którego działalności skarga dotyczy nie jest jej dysponentem. Brak również w aktach dokumentów, które wskazywałyby np. na fakt skorzystania przez Kolegium z trybu autokontroli - uwzględnienia skargi w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 P.p.s.a, co także musiałoby wszakże wiązać się z przekazaniem skargi wraz z aktami sprawy sadowi administracyjnemu celem ewentualnego umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jedynym dokumentem, który pośrednio wskazuje na fakt dalszej korespondencji ze skarżącym jest pismo D. G. z [...] października 2012 r. dotyczące [...], w którym odpowiadając na pismo Kolegium z dnia [...] października 2012 r. (niemal 2 miesiące po wniesieniu skargi kierowanej do sądu administracyjnego), wskazuje, że jego pismo z [...] sierpnia 2012 r. "jest wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponieważ ze względu na moją chorobę i pobyt w szpitalu nie byłem w stanie dotrzymać terminu odwołania". Nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie istoty tego oświadczenia, bez znajomości pouczenia i wyjaśnień oraz pytania skierowanego do skarżącego przez organ administracji publicznej. Sąd wezwał Kolegium do uzupełnienia w tym zakresie akt administracyjnych sprawy przez nadesłanie pisma z dnia [...] października 2012 r. adresowanego do D. G. oraz do wskazania czy organ wzywał stronę do uzupełniania stwierdzonego braku pisma z [...] sierpnia 2012 r., jako wniosku o przywrócenie terminu. Wezwanie to jednakże pozostało bez odpowiedzi. Stwierdzić należy, w pierwszej kolejności, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zupełnie pominęło fakt, że z treści podania z dnia [...]czerwca 2012 r. wynika, że pochodziło ono zarówno od D. G., jak i od D. G., pomimo iż dotknięte było brakiem formalnym (brak podpisu). Na skutek licznych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie popełnionych przez organ odwoławczy do dnia orzekania przez Sąd odwołaniu nie nadano dalszego biegu, nie wezwano do uzupełnienia jego braku formalnego. Organ odwoławczy w sposób nieuprawniony pozbawił również D. G. udziału w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem wniesionym przez jego żonę – niedoręczając mu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012r., a nawet nie informując go jako strony postępowania o samym fakcie wniesienia odwołania. W tych okolicznościach nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że gdyby jak zasadnie podnosi to skarżący, organ nie działał przewlekle i rozpoznał odwołanie niezwłocznie, z treści tych rozstrzygnięć skarżący dowiedziałby się o wniesieniu swego odwołania z uchybieniem terminu i możliwości oraz trybie wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W okolicznościach niniejszej sprawy, bezpodstawne jest twierdzenie Kolegium, że D. G., nie dopełnił przesłanki skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w postaci braku jednoczesnego wniesienia tego odwołania, nie tylko z tej przyczyny, że przecież odwołanie to jest w posiadaniu organu już od [...] czerwca 2012 r. Nadto organ zupełnie pominął wypływający z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, administracyjnego szczególności art. 6, art. 7, art. 9 K.p.a. oraz art. 64 § 2 K.p.a. obowiązek zapewnienia stronie możliwości uzupełnienia braku formalnego pisma. Tym bardziej w sytuacji, gdy pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. (co wynika z akt sprawy) stanowiło pierwotnie prawdopodobnie skargę do sądu administracyjnego na postanowienie Kolegium o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez D. G.. Ponadto w piśmie tym skarżący powołuje się na swoje, wcześniej wniesione z uchybieniem terminu, odwołanie. Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w świetle zasad ogólnych tego postępowania podkreślić przyjdzie, że strona postępowania administracyjnego nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybień i zaniedbań organu administracji publicznej w kwestii tak istotnej jak właściwe pouczenie jej o możliwości skutecznego wnioskowania o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tym bardziej, że organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, że D. G. uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. bez swojej winy. Mając to wszystko na względzie Sąd doszedł do przekonania, że materiał sprawy nie daje podstaw do przyjęcia niekorzystnego dla skarżącego ustalenia, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Okoliczności sprawy, jakie można wywnioskować na podstawie akt administracyjnych, nie pozwalają Sądowi na dokonanie wszechstronnej oceny całości jej okoliczności, aczkolwiek z pewnością negują jednoznacznie stwierdzenie organu o braku wniesienia przez skarżącego odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Kolegium naruszyło art. 7, art. 9, art. 64 § 2, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., gdyż okoliczności zachowania terminu z art. 58 § 2 K.p.a. nie oceniło na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności nie podjęło żadnych czynności w celu wyjaśnienia rzeczywistej daty ustania przyczyny lub przyczyn uchybienia terminu. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania. W pierwszej kolejności wezwie D. G. do uzupełnienia braku formalnego odwołania z dnia [...] czerwca 2012r., w trybie art. 64 § 2 K.p.a., i wobec treści zgromadzonych na obecnym etapie sprawy dokumentów prawidłowo pouczy, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W związku z wadliwym przebiegiem dotychczasowego postępowania, który mógł wpłynąć na pozbawienia strony jej prawa do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy ponownie rozpozna wniosek D. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. wszechstronnie oceniając czy wniosek ten został wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. Przyjąć bowiem trzeba, że w konkretnej sprawie może istnieć kilka następujących po sobie przyczyn uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności bez winy strony. Trzeba mieć na względzie, iż w świetle zasady prawdy obiektywnej oraz praworządności przyczynę taką może również w okolicznościach danej sprawy stanowić zawinione i wadliwe działanie organu administracji, który wbrew zasadom postępowania nie dopełnił także obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, wbrew obowiązkowi czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). Organ winien więc rozważyć jak odczytywać wolę wynikającą z poszczególnych czynności strony i odnieść to do ustalenia czy i kiedy poinformował D. G. (chociażby pośrednio), że jego odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i że istnieją oraz jakie są warunki przywrócenia uchybionego terminu. Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi D. G., stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Przy czym podkreślenia wymaga, iż z akt sprawy wynika, że Kolegium naruszyło przepisy postępowania doręczając zaskarżone postanowienie wyłącznie D. G., podczas gdy z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, że stronami tego postępowania, w rozumieniu art. 28 K.p.a. byli oboje małżonkowie. Kolegium kwestionując legitymację skargową skarżącej, której co znamienne nie doręczyło nawet zaskarżonego rozstrzygnięcia ostatecznego, wskazało, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pochodził wyłącznie od D. G.. Ta bezsporna okoliczność w żaden sposób jednak nie pozbawia jednak D. G.j jej praw przysługujących zarówno w postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym wszakże jej wspólnym z mężem wnioskiem, jak również prawa do obrony interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Legitymację do wniesienia skargi zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. - ma każdy, kto ma interes prawny w jej wniesieniu, ponadto prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "interesu prawnego" należy do typowych klauzul generalnych. Opierając się na wykładni systemowej należy przyjąć tezę, zgodnie, z którą pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 P.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 K.p.a. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Taki interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania podmiotu, jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem, albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wspomniany interes prawny musi być indywidualnym interesem strony postępowania i dotyczyć jej bezpośrednio. Pojęcie interesu prawnego i jego zakres są przedmiotem bardzo obfitej literatury z zakresu prawa administracyjnego oraz obszernego orzecznictwa sądowego. Do podstawowych cech interesu prawnego, odróżnianego od interesu faktycznego, należy to, że interes ten musi być oparty o obowiązującą normę porządku prawnego. Może być to norma należąca do jakiejkolwiek gałęzi prawa - także do prawa cywilnego, a w szczególności może to być norma wywodzona z art. 140 k.c., ustanawiającego prawo własności i jego gwarancje albo też norma wywodzona z art. 233 k.c., regulującego prawo użytkowania wieczystego. Sprawa administracyjna, w której Kolegium rozstrzygało w przedmiocie przywrócenia D. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T. o odmowie umorzenia ustawowych odsetek z tytułu zaległości od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dnia [...] maja 2012 r. została zainicjowana wspólnym wnioskiem małżonków D. i D. G. z dnia [...] sierpnia 2012r. (data wpływu do organu). Nie może zatem budzić wątpliwości, ze oboje małżonkowie są samodzielnymi stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego, które nawet nie zakończyło się jeszcze wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem nie została formalnie ani merytorycznie rozstrzygnięta kwestia odwołania D. G. z [...] czerwca 2012r., to decyzja organu pierwszej instancji nie uzyskała przymiotu ostateczności. D. G. jako strona postępowania administracyjnego jest legitymowana formalnie do zaskarżenia do sądu administracyjnego wszelkich ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej w niniejszej sprawie. Nie można także pominąć okoliczności, że kwestionowanie wadliwej odmowy przywrócenia terminu do odwołania jednej ze stron postępowania, o ile termin ten zostanie następnie przywrócony, spowoduje ponowne rozpoznanie przez organ odwoławczy sprawy administracyjnej co do jej istoty (czyli wszystkich zakresie interesu prawnego wszystkich stron tego postępowania). W okolicznościach niniejszej sprawy dodatkowo podkreślić należy, że interesy obydwu stron tego postępowania administracyjnego są zbieżne. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, uchylił zaskarżone postanowienie. O wykonalności postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło