II SA/Bd 330/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2023-07-04
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku węglowego, opierając się wyłącznie na rozbieżnościach w deklaracji CEEB złożonej po terminie, bez przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą odmówić przyznania dodatku węglowego wyłącznie na podstawie rozbieżności w deklaracji CEEB złożonej po terminie, jeśli nie przeprowadzą wyczerpującego postępowania dowodowego. Należy zbadać rzeczywisty stan faktyczny, wykorzystując dostępne instrumenty, takie jak wywiad środowiskowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i przepisami PPSA oraz ustawy o dodatku węglowym, w tym nowelizacjami wprowadzonymi po złożeniu wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dodatek węglowy, wskazując w pierwotnej deklaracji CEEB z lutego 2022 r. drewno jako paliwo stałe. Po terminie ustawowym, w sierpniu 2022 r., skorygowała deklarację, dodając węgiel i paliwa węglopochodne. Organy obu instancji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że zmiana deklaracji po terminie wyklucza przyznanie świadczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących możliwości ponownego złożenia wniosku i zastosowania przepisów wprowadzonych nowelizacją.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Ż. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. [...], Burmistrz S. K. odmówił Ż. F. (skarżącej) świadczenia w formie dodatku węglowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z [...] sierpnia 2022 r. o przyznanie spornego dodatku skarżąca oświadczyła, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, tymczasem w deklaracji Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) z dnia [...] lutego 2022 r. skarżąca jako źródło ciepła i źródło spalania paliw zaznaczyła "kominek (nieużywane), kocioł na paliwo stałe-pod. ręczne (nieużywane, ogrzewanie wody, ogrzewanie centralne" oraz "kocioł gazowy (w użyciu, ogrzewanie wody, ogrzewanie centralne)". Jako rodzaj spalanych paliw wskazano drewno kawałkowe. Organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2022 r. złożono drugą deklarację o wpis do CEEB, w której skarżąca wskazała, że kocioł na paliwa stałe jest eksploatowany i zaznaczono funkcję pieca – centralne ogrzewanie i ciepła woda; dopisano również rodzaj stosowanych paliw – węgiel i paliwa węglopochodne. Po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym ("u.d.w.") organ stwierdził, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż po [...] sierpnia 2022 r. skarżąca dokonała zmiany w deklaracji, wskazując na eksploatowanie pieca oraz dopisując rodzaj stosowanych paliw – węgiel i paliwa węglopochodne. W ocenie organu skarżąca nie spełnia zatem warunków do otrzymania dodatku – skarżąca dokonała po [...] sierpnia 2022 r. zmiany kotła na paliwo stałe z nieużywanego na eksploatowany i dodała węgiel jako stosowane w kotłach na paliwo stałe.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że posiada piec na paliwo różnego rodzaju, w tym na węgiel. Wskazała, że składając pierwotną deklarację nie wymieniła węgla jako głównego paliwa stosowanego w ogrzewaniu domu , ale otrzymując wsparcie finansowe może zamienić ogrzewanie na węgiel. Podniosła nadto, że z uwagi na doręczenie decyzji w grudniu 2022 r. utraciła ona możliwość starania się dotację do ogrzewania innym paliwem, np. drewnem.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu dotychczasowego toku postępowania oraz treści art. 2 ust. 1 i 3 u.d.w., organ odwoławczy wskazał, że skarżąca dokonała w dniu [...] sierpnia 2022 r. dokonała zmiany pierwotnej deklaracji (z [...] lutego 2022 r.) w ten sposób, że kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawanie paliwa jest eksploatowany i dodała jako rodzaj stosowanych w kotle paliw, obok drewna, węgiel i paliwa węglopochodne. Stwierdził, że skoro po terminie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.d.w., tj. po [...] sierpnia 2022 r. skarżąca dokonała zmiany powodującej uzyskania uprawnienia do pobrania dodatku węglowego, to świadczenie to nie może być przyznane. Organ zwrócił uwagę na powinność starannego wypełniania deklaracji, a także na pośrednie przyznanie się skarżącej, że zmiana deklaracji podyktowana jest chęcią uzyskania świadczenia.
Ż. F. w skardze na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2236 – dalej "u.z.p.") w zw. z art. 2 ust. 15g u.d.w. Wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w jej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 2 ust. 15g u.d.w. Wskazała, że źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest źródło wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w., co wskazała w oświadczeniu z [...] sierpnia 2022 r. o zmianie deklaracji z [...] lutego 2022 r. Wskazała, że art. 31 ust. 1 u.z.p. daje możliwość ponownego złożenia wniosku o przyznanie dodatku węglowego m.in. w sytuacji, o której mowa w art. 2 ust. 15g u.d.w. – można uzyskać dodatek również wtedy, gdy główne źródło zgłoszono po [...] sierpnia 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę decyzji obu instancji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 141) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
Jak wynika ze złożonej przez skarżącą w dniu [...] lutego 2022 r. deklaracji Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zadeklarowała ona – jako rodzaj stosowanych w kotle paliwa stałego drewno kawałkowe. W tym zakresie w dniu [...] sierpnia 2022 r., a więc po złożeniu wniosku i po upływie terminu opisanego w art. 2 ust. 1 u.d.w. (po [...] sierpnia 2022 r.) skarżąca skorygowała deklarację, oznaczając jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa stałego "węgiel i paliwa węglopochodne".
Organy obu instancji wyszły z założenia, że skoro zgodnie z art. 2 ust. 3 u.d.w. uprawnionymi do dodatku węglowego są osoby prowadzące gospodarstwo domowe, którego głównym źródłem ciepła jest spalanie węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierającego co najmniej 85% węgla kamiennego, zaś skarżąca w deklaracji CEEB wskazała jako rodzaj paliwa "drewno kawałkowe", to skarżącej wnioskowany dodatek się nie należy.
Zgodnie z art. 2 ust. 15 u.d.w. wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Powyższy przepis nadaje zatem szczególną rolę oświadczeniom strony zawartym w deklaracji CEEB. Organy na podstawie ww. przepisu (jak należy przyjąć, bo nie wymieniono go ani w podstawie prawnej obu decyzji, ani w ich uzasadnieniu prawnym) przyjęły, że treść deklaracji uwidoczniona przed [...] sierpnia 2022 r. determinuje wynik sprawy o przyznanie dodatku węglowego.
W cenie Sądu okoliczności podlegające analizie organu w sprawach w przedmiocie dodatku węglowego wykraczają istotnie poza wskazaną wyżej kwestię.
Przede wszystkim wskazać należy, że organy obu instancji, dokonując weryfikacji wniosku skarżącej poprzez proste porównanie danych wskazanych przez skarżącą w deklaracji CEEB oraz treści art. 2 ust. 3 u.d.w., pominęły, iż ustawa o dodatku węglowym w dacie rozstrzygania przez organy zawierała stosowalne w sprawie uregulowania art. 2 ust. 15a – 15e. Ww. przepisy dodane zostały mocą art. 50 pkt 1 lit g ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 - dalej "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu [...] września 2022 r. W myśl zaś art. 52 ww. ustawy do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą. Dodane nowelizacją przepisy, wobec wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej [...] sierpnia 2022 r., miały bez wątpienia zastosowanie w sprawie.
I tak, zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Treść powyższego przepisu jednoznacznie zatem wskazuje, że o ile deklaracja CEEB jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ dokonuje weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego, to nie jest to jedyny dowód w sprawie podlegający uwzględnieniu. Organ może weryfikować wniosek w oparciu o dokumenty wskazane przykładowo w art. 2 ust. 15a u.d.w. Jest to katalog otwarty ("w szczególności"), nie wyklucza on zatem innych materiałów, z których odczytać można istotne okoliczności dla wyniku sprawy o przyznanie świadczenia. Takim materiałem z pewnością będzie treść ewentualnych dokumentów przedkładanych przez stronę na okoliczność wykazania, że spełnia ona warunki do przyznania dodatku węglowego. Powyższe odnosi się zresztą do samego art. 2 ust. 15 u.d.w., gdzie deklaracja CEEB, choć "w szczególności" brana pod uwagę przez organ podczas weryfikacji wniosku, nie jest opisywana jako jedyny dokument podlegający analizie w związku z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego.
Przypomnieć w tym miejscu też należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest tzw. zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a.. W myśl tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Organy administracji publicznej są więc na podstawie przytoczonych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (na żądanie strony lub z urzędu), jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. Na organy administracji nałożony został również obowiązek dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć (art. 107 § 3 k.p.a.), w tym zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki – zakazy bądź nakazy. Zgodnie z zasadą przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Wreszcie zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Organy obu instancji, poprzestając na stwierdzeniu braku doniosłości dla sprawy korekty deklaracji dokonanej po [...] sierpnia 2022 r., całkowicie pominęły analizę pozostałych okoliczności faktycznych sprawy mogących mieć istotne znaczenie w sprawie, a wykraczających poza proste porównanie treści deklaracji CEEB oraz art. 2 ust. 1 u.p.w. Organy winny ponad wszelką wątpliwość ustalić, jakie źródło ciepła jest podstawowym źródłem wykorzystywanym w gospodarstwie domowym skarżącej, zwłaszcza w sytuacji, gdy – jak wynika z jej oświadczeń (vide: rubryka B01 deklaracji, k. 5 akt adm.) – wykorzystuje ona kilka urządzeń grzejących mogących być zasilanymi różnego rodzaju paliwem. W tym zakresie zasadnym byłoby wezwanie skarżącej o przedstawienie faktur z poprzednich lat za opał, celem ustalenia, jaki rodzaj wykorzystywanego paliwa jest rodzajem podstawowym. Należało również przeanalizować, czy skarżąca była (jest) beneficjentem lub ubiegała się o przyznanie innych świadczeń pomocowych i czy w innych postępowaniach dotyczących tych świadczeń składała oświadczenia, z których wynikałby podstawowy sposób ogrzewania jej gospodarstwa domowego, a przede wszystkim czy jako główne źródło tego ogrzewania wskazywano któreś ze źródeł wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. Czynności wyjaśniające przeprowadzone w tym kierunku winny obejmować uzyskanie informacji od innych organów właściwych w sprawach świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych, zgodnie z zasadą współdziałania organów administracyjnych opisaną w art. 7b k.p.a.
Wątpliwości towarzyszące kwestii wykorzystywanego źródła ogrzewania jednoznacznie wskazują również na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w gospodarstwie domowym skarżącej, a do czego upoważniał organ art. 2 ust. 15b u.d.w. (również dodany ustawą zmieniającą), zgodnie z którym jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych; przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c), a w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d). "Wątpliwości co do gospodarstwa domowego wnioskodawcy" w zakresie, w jakim dotyczą rodzaju wykorzystywanego paliwa, są w ocenie Sądu w niniejszej sprawie wyraźne, a to w świetle mnogości sposobów, jakim skarżąca może ogrzewać swoje gospodarstwo domowe wniosku.
Wywiad środowiskowy jednoznacznie pozwoli zresztą ustalić, czy pod wskazywanym we wniosku adresem skarżąca w istocie prowadzi gospodarstwo domowe. Zauważyć bowiem należy, że art. 2 ust. 1 u.d.w. jednoznacznie wskazuje, iż dodatek węglowy wypłacany jest osobom celem ogrzania prowadzonego przez nich gospodarstwa domowego, a nie jakiejkolwiek innej nieruchomości, do której wnioskodawca ma tytuł prawny.
Doniosłość ustaleń wynikających z wywiadu środowiskowego potwierdza nadto art. 2 ust. 15g u.d.w., słusznie wskazywany przez skarżącą jako przepis, którego zastosowania organy obu instancji w sposób nieuzasadniony nie rozważyły. Zgodnie z nim dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia [...] sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Przepis powyższy potwierdza, że nie wyłącznie dane wynikające z deklaracji CEEB, ale rzeczywisty stan faktyczny w gospodarstwie domowym wnioskodawcy decyduje o zasadności przyznania spornego dodatku. Trudno też przyjąć interpretację powyższego przepisu zaprezentowaną przez organ odwoławczy, jakoby okoliczność złożenia deklaracji CEEB wykluczała jego zastosowanie, skoro w sposób uprzywilejowany stawia ona osoby, które nie wypełniły ustawowego obowiązku złożenia ww. deklaracji, względem osób, które taką deklarację złożyły, ale która zawiera informację nieodpowiadającą stanowi faktycznemu.
Zwrócić w tym miejscu uwagę należy na cele ustawy o dodatku węglowym. Jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu ustawy (druk IX.2471) "projektowana regulacja ma na celu zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Proponowane wsparcie finansowe w postaci dodatku węglowego wspomoże budżety domowe oraz zwiększy poczucie bezpieczeństwa energetycznego i socjalnego. Tym samym przyczyni się do ograniczenia negatywnych skutków sytuacji międzynarodowej na te z gospodarstw domowych, dla których główne źródło ciepła zasilane jest paliwami stałymi. Proponowane rozwiązania związane z wypłatą dodatku węglowego uzupełniono o inne regulacje, o tożsamym celu, czyli zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego państwa". Powyższe potwierdza, że ratio legis świadczenia wprowadzonego u.d.w. koncentruje się na udzieleniu pomocy w postaci dodatku węglowego jak największej liczbie gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Potwierdza to również treść art. 2 ust. 15f i 15g u.d.w., zgodnie z którymi dodatek przyznaje się, w opisanych tam okolicznościach, nawet w sytuacji niezłożenia wniosku przez stronę oraz niezgłoszenia lub niewpisania głównego źródła ogrzewania w deklaracji CEEB, a które to przepisy przewidują w tym zakresie działanie organu z urzędu. Nie spełnia celów ustawy takie postępowanie organu rozpoznającego wniosek o przyznanie świadczenia w niej przewidzianego, w którym kwestia zgodnego z prawdą oznaczenia rodzaju paliwa w formularzu deklaracji ma prymat nad faktycznym stanem rzeczy w zakresie rodzaju wykorzystywanego paliwa.
Instrumenty opisane w art. 2 ust. 15 oraz 15a i 15b i nast. mają umożliwić organowi dokonanie wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego co do przesłanek umożliwiających przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zaniechanie ich wykorzystania tylko z uwagi na to, że deklaracja CEEB została w spornym zakresie skorygowana po dniu [...] sierpnia 2022 r. świadczy o zawężeniu ustaleń organów obu instancji do formalnej kwestii aktualności danych w deklaracji CEEB, a nie do zasadniczej dla wyniku tej sprawy faktycznej okoliczności wykorzystywania przez skarżącą paliwa stałego wskazanego w art. 2 ust. 1 u.d.w. do ogrzewania jej gospodarstwa domowego. Jeszcze raz przypomnieć należy, że rozpoznając sprawę z wniosku o dodatek węglowy organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w k.p.a. Organy obu instancji nie podjęły zaś nawet próby wyjaśnienia wątpliwości związanych ze sprzecznymi oświadczeniami skarżącej w deklaracji CEEB, a oświadczeniem zawartym we wniosku (i dalej, w odwołaniu od decyzji I instancji) co do wykorzystywania węgla jako paliwa do ogrzewania gospodarstwa domowego.
Mając to zatem na uwadze Sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1, 79a § 1 i 80 k.p.a., mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także w warunkach błędnego zastosowania w sprawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 u.d.w., jak i nieprawidłowego niezastosowania art. 2 ust. 15b u.d.w. Stanowi to podstawę do uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259).
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wykładnię prawa i wskazania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (zgodny wniosek stron).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło