II SA/Bd 331/14

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-09-08

Skład orzekający: Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania (zarządu), może skutecznie dokonywać czynności procesowych, a jeśli nie, jakie są konsekwencje braku takiego organu?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako osoba prawna, dokonuje czynności procesowych przez swoje organy, w szczególności zarząd. Brak organu uprawnionego do reprezentowania spółki w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nawet jeśli pełnomocnik posiadał pełnomocnictwo, skutkuje brakiem zdolności procesowej spółki. Taki brak, jeśli nie zostanie uzupełniony mimo wezwania sądu, wypełnia dyspozycję art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. i stanowi podstawę do odrzucenia skargi.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o obowiązku zwrotu kosztów badań środków zastępczych. Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. W trakcie postępowania sądowego ujawniono, że osoba powołana na prezesa zarządu spółki była objęta zakazem pełnienia tej funkcji z powodu prawomocnego skazania. Mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących umocowania organu, spółka nie przedstawiła stosownych dokumentów. W konsekwencji sąd odrzucił skargę z powodu braku organu uprawnionego do reprezentowania spółki.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę oraz zwrócono spółce z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów niezbędnych do przeprowadzenia oceny i badań środków zastępczych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...] ustalił wobec firmy [...] sp. z o.o. w [...] obowiązek zwrotu kosztów niezbędnych do przeprowadzenia oceny i badań środków zastępczych – produktów "[...]", "[...]", "[...]" w wysokości 1845,00 zł. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania strony, decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego E. K., w dniu 25 lutego 2014r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów niezbędnych do przeprowadzenia oceny i badań środków zastępczych. Skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji organów administracji obydwu instancji podniosła szereg zarzutów naruszenia zarówno przepisów postępowania (w tym art. 7, art. 11, art. 107 § 3 oraz art. 81 K.p.a., art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c, art. 79 i nast. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) jak i prawa materialnego - art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W załączeniu skargi radca prawny E. K. przedłożyła m.in. pełnomocnictwo do reprezentowania [...] sp. z o.o. w [...] z dnia 12 marca 2013r. udzielone jej przez M. W. oraz odpis z KRS nr [...] (stan na dzień [...] lutego 2014 r.), z którego wynikało, że prezesem jednoosobowego zarządu Spółki (uprawnionym do samodzielnej jej reprezentacji) jest M. W. W. W odpowiedzi na skargę Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a." wskazano, że osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W takim przypadku przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Pełnomocnik zaś przy pierwszej czynności procesowej obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (zob. art. 28 § 1, art. 29 oraz art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 ww. ustawy). Jak wynika z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności przez organy. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem prowadzącym sprawy spółki i reprezentującym ją na zewnątrz jest zarząd (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030). Z przepisów art. 18 § 1 i 2 cyt. ustawy wynika zaś, że członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, z wyłączeniem jednak osoby, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII - XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Z akt sprawy wynika, że uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...], w której jedynym wspólnikiem jest J. G., został odwołany z zarządu M. W. – pełniący funkcję Prezesa Zarządu, a uchwałą nr [...] na funkcję Prezesa Zarządu Spółki powołano J. G. (kopie uchwał dołączone do akt administracyjnych). Jak wynika z załączonego do akt niniejszej sprawy odpisu KRS (stan na [...] lutego 2014r.), zmiana dokonana na stanowisku prezesa zarządu spółki nie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty karnej J. G. wynika, że z powodu prawomocnego skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...] kwietnia 2011 r. za przestępstwo m.in. z art. 275 § 1 k.k. obejmuje go wynikający z art. 18 § 2 Ksh zakaz pełnienia tej funkcji. W istocie zatem J. G. w dacie wniesienia skargi nie mógł być członkiem Zarządu [...] sp. z o.o. w [...], nie był uprawniony do reprezentowania, nie mógł zatem skutecznie udzielić w tym zakresie pełnomocnictwa radcy prawnemu E. K.. Jedyny wspólnik nie posiada takiej kompetencji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z rozbieżną treścią przedłożonych ze skargą dokumentów, zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2014 r., radca prawny E. K. została wezwana do wykazania w terminie 14 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy w dacie wniesienia skargi Sp. z o.o. [...] w [...] posiadała organ uprawniony do działania w jej imieniu. Ponadto wezwano pełnomocnik skarżącej do wskazania, czy braki w zarządzie Spółki zostały uzupełnione i kiedy to nastąpiło, bądź czy zostało wszczęte postępowanie w sprawie rozwiązania spółki w tym czy został ustanowiony jej likwidator (wobec treści postanowień Sądu Rejonowego dla [...] w [...] [...] Wydział Krajowego Rejestru sądowego z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt [...] o odrzuceniu wniosku o wpis do KRS zmiana w składzie zarządu oraz z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] o ustanowieniu dla Spółki kuratora w trybie art. 42 k.c.). Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi 17 czerwca 2014r. (k 24 akt sądowych), jednakże mimo upływu wyznaczonego terminu, braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Tak więc z dostępnych Sądowi dokumentów wynika, że spółka nie posiada zarządu, który umożliwiałby jej podejmowanie czynności w postępowaniu sądowym. W istocie Spółka już w dacie wniesienia skargi nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania, Jak wynika z treści uchwał nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z [...] marca 2013 r. (nr [...] oraz nr [...]), w miejsce dotychczasowego prezesa zarządu M. W. powołano J. G., który jednak jest objęty zakazem pełnienia tej funkcji z mocy art. 18 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych. J. G. bowiem, co potwierdza z kolei informacja o osobie z krajowego rejestru karnego, został skazany m.in. za przestępstwo z art. 275 § 1 k.k. i nie może pełnić funkcji członka zarządu. Ponadto przywołany zakaz dotyczy osób mających pełnić funkcje członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatora spółki kapitałowej, nie obejmuje jednak wspólników takiej spółki. Dlatego za skuteczne w świetle przywołanych dokumentów uznać należało odwołanie z funkcji członka zarządu M. W. przez jedynego wspólnika spółki, tj. J. G., a jednocześnie za bezskuteczne powołanie jego samego w to miejsce. W konsekwencji należy uznać, że postępowanie sądowe nie może się toczyć, ponieważ w składzie zarządu spółki będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, co wypełnia dyspozycję art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. i rodzi konieczność odrzucenia skargi. Wyjaśnić należy, że zgodnie z wywodzoną z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 121) teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli jednak osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania. Podkreślić należy, że w doktrynie przyjmuje się, iż braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, str. 200-202 i 450; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, str. 103-105 i 348; B. Dauter - Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, str. 281- tak NSA w postanowieniu z 1.04.2011 r., II OZ 226/11). W dacie wniesienia skargi spółka nie posiadała zarządu i brak ten, mimo wezwania, nie został uzupełniony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzucił skargę (pkt 1). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono z urzędu zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 2).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło