II SA/Bd 333/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi E. R. na orzeczenie [...] Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju oraz poprzedzające je orzeczenie [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] stycznia 2009r. Nr [...], w tej samej części, 2. stwierdza, że orzeczenie w uchylonej części nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. B. 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U z a s a d n i e n i e: E. R. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008 r., złożonym [...] grudnia 2008 r., zwróciła się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla celów uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczył skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz między innymi uznał, że nie wymaga ona zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że zgodnie z oceną stanu zdrowia wystawioną przez lekarza, u którego strona się leczy, kartą informacyjną leczenia szpitalnego, historią chorób oraz bezpośredniego badania lekarskiego i przeprowadzonymi wywiadami, skarżąca wymaga częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych, zatrudnienia w warunkach chronionych, w związku z powyższym uzasadnione jest zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, w myśl przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 ze zm.). W złożonym odwołaniu od powyższego orzeczenia, skarżąca podniosła, że poddawana jest terapii polegającej na podawaniu izotopów promieniotwórczych, przez co wskazane jest unikanie bezpośrednich kontaktów z osobami trzecimi, szczególnie dziećmi, czy kobietami w ciąży, by nie narażać ich na promieniowanie. Strona wyjaśniła też, że nie ma własnego mieszkania, lecz wynajmuje dwupokojowy lokal i nie chce narażać swej małoletniej córki na niebezpieczeństwo, mieszkając z nią w jednym pokoju. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2009 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] utrzymał w mocy orzeczenie z [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie pierwszoinstancyjne wydane zostało zgodnie z ustalonym stanem faktycznym oraz dokumentacją medyczną, powołane zaś w odwołaniu argumenty w świetle załączonej do sprawy dokumentacji nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. W odwołaniu złożonym do Sądu Rejonowego w [...], strona podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu i wniosła, jak wynika z treści skargi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z [...] lutego 2010 r., w sprawie o sygn. akt IV U 356/09, zawarł rozstrzygnięcie o przekazaniu sprawy w części dotyczącej ustalenia prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], uznając się niewłaściwym do orzekania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie zostały wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym wypadku powinno poprzedzać, stosownie do art. 7 i art. 77 kpa, dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Z przepisów tych wynika obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ administracji publicznej. Jednocześnie podkreślić należy, iż samo zebranie materiału dowodowego w aktach sprawy nie jest wystarczające, konieczne jest ponadto jego wyczerpujące rozpatrzenie (art. 77 kpa), a więc ustosunkowanie się do niego w treści decyzji. Stosownie do treści art. 107 kpa uzasadnienie faktyczne, stanowiące integralną część decyzji, powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ orzekający się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139 poz. 1328) określającym kryteria orzekania o prawie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju przy ocenie konieczności korzystania z tego prawa przez osobę zainteresowaną bierze się pod uwagę rodzaj niepełnosprawności, w szczególności, czy osoba porusza się na wózku inwalidzkim, jest leżąca, ma znaczne ograniczenia w przyjmowaniu pokarmów i innych czynnościach fizjologicznych. Do tych kryteriów organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Warto ponadto zwrócić uwagę, iż użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje, iż wyliczenie w nim zawarte ma charakter przykładowy, niewyczerpujący. Organ orzekający w tym przedmiocie winien więc brać pod uwagę nie tylko wymienione w tym przepisie kryteria, ale także całokształt okoliczności ustalonych w sprawie, dotyczących aktualnego stanu zdrowia skarżącej oraz zakresu i rodzaju ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu spowodowanych naruszoną sprawnością organizmu. Organ Ii instancji ograniczył się w uzasadnieniu orzeczenia jedynie do stwierdzenia, że orzeczenie organu I instancji wydane zostało zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i dokumentacją medyczną, prawidłowo więc skarżąca zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Takie ogólnikowe stwierdzenie nie może być uznane za spełniające wymogi prawidłowego uzasadnienia decyzji, a wadliwość ta uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej oceny zaskarżonego orzeczenia pod względem zgodności z prawem materialnym. Organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał, iż stan zdrowia skarżącej nie uzasadnia przyznania mu prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jakie fakty uznał za istotne w sprawie i udowodnione, nie odniósł się w jakikolwiek sposób do znajdującej się w aktach dokumentacji medycznej. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Tymczasem obowiązkiem organu orzekającego w sprawie jest zawarcie w uzasadnieniu decyzji wszechstronnej oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, analizy argumentów wszystkich stron, a także dokonanej przez organ wykładni stosowanych przepisów oraz oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia tych wymogów nie spełnia. Nie indywidualizuje ono w jakimkolwiek stopniu tak stanu faktycznego, jak i prawnego, w odniesieniu do konkretnej sytuacji strony, przez co zawarte w uzasadnieniach orzeczeń organów obu instancji twierdzenia można by niejako "dopasować" do nieograniczonej ilości spraw, co z pewnością jest praktyką wadliwą z przyczyn omówionych już wyżej. Mając na uwadze stwierdzone naruszenie przepisów prawa, Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je orzeczenie, stosując w tym zakresie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O niewykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 § 1 i art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy oraz § 6 pkt 6 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W ponownym postępowaniu, organy winny wyeliminować stwierdzone naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego.