II SA/Bd 333/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Bd 333/14 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. działając na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania L. M. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że: Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], Wójt Gminy L., z upoważnienia którego działa Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., odmówił przyznania L. M. zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie rachunku za energię elektryczną. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał, w szczególności, art. 8, art. 9 ust. 8, art. 39, art. 106 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 109 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że podczas przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2013 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że przedmiotowy rachunek za energię elektryczną został opłacony przez siostrę wnioskodawcy – B. M. Tym samym potrzeba zgłoszona przez L. M. została zrealizowana i zabezpieczona, a nadto nie ma niebezpieczeństwa wyłączenia w jego lokalu energii elektrycznej. Organ podkreślił, że niezasadne jest, aby instytucja pomocy społecznej zwracała środki finansowe zabezpieczonej przez rodzinę strony potrzeby. Nadto organ wyjaśnił, że sytuacja L. M. poprawiła się, bowiem uzyskał on prawo do zasiłku stałego w kwocie [...] zł wraz ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Otrzymywał również w miesiącach od sierpnia do listopada 2013 r. zasiłek okresowy w kwocie [...] zł miesięcznie, zatem mógł samodzielnie uregulować rachunek za prąd. Z tego względu, uznając, że strona ma możliwość samodzielnego opłacania rachunków, a nadto biorąc pod uwagę fakt, że jest objęty również innymi formami pomocy, należało odmówić przyznania zasiłku celowego. Na skutek wniesionego przez L. M. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Sformułowanie "może być przyznany" wskazuje na to, że zasiłek ten nie ma charakteru obligatoryjnego, a jego przyznanie pozostawione jest uznaniu organu. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organ podkreślił, że konieczną przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.p.s., przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s, w tym bezrobocie lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Niemniej świadczenia z pomocy społecznej nie stanowią zasadniczego wsparcia dla osób bezrobotnych. Organy i jednostki organizacyjne pomocy społecznej koncentrują się na doraźnych formach wsparcia. Organ wskazał, że L. M. spełnia kryterium dochodowe do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, bowiem nie uzyskuje żadnego dochodu. Występują również okoliczności, o których mowa w art. 7 u.p.s., takie jak bezrobocie, ubóstwo i alkoholizm. Jednak, jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, L. M. może liczyć na wsparcie rodziny. Siostra T. C. gotuje bratu i pierze. Natomiast siostra B. M. opłaciła rachunek za energię elektryczną. Skarżący zaś wniósł o pomoc w formie zasiłku, aby oddać siostrze poniesione wydatki. Organ wyjaśnił, że skarżący regularnie korzysta z pomocy społecznej i otrzymał świadczenia w formie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na żywność, opał, środki czystości, poduszki, odzież, obuwie, butlę z gazem oraz na dofinansowanie do opłat za energię elektryczną. Nadto L. M. przyznano zasiłek stały za okres od [...] listopada 2013 r. - bezterminowo w kwocie [...] zł miesięcznie, co oznacza, że skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego, udzielonego ze strony organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja odmawiająca L. M. przyznania zasiłku celowego jest prawidłowa. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył L. M. wnosząc o pozytywne rozstrzygnięcie sprawy. Podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ocenie skarżącego, decyzja jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. zatytułowanym "zażalenie" pełnomocnik skarżącego, jego siostra E. C. wskazała, że skarżący nie jest zadowolony z zaskarżonej decyzji. Do pisma załączono szereg dokumentów, m.in. faktury za energię elektryczną wystawione na B. M. – siostrę skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą przyznania zasiłku celowego L. M. na pokrycie rachunku za energię elektryczną. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182). Akt ten określa rodzaje świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Jedną z form pomocy przewidzianą w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy jest pomoc finansowa w formie zasiłku celowego. W myśl tego przepisu, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto jednoznaczne stanowisko, iż rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie skutkuje automatycznym przyznaniem go osobie zainteresowanej. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których one nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwość (art. 2 ust. 1 ww. ustawy). Zadaniem pomocy społecznej jest wyłącznie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 powyższego aktu), a nie całkowite wyręczanie tych osób w ich aktywności zmierzającej do poprawy swojej sytuacji bytowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 981/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 109/12. Dlatego też wnioskujący o pomoc musi liczyć się z tym, że jego żądanie, nawet jeśli mieści się w zadaniach i celach pomocy społecznej nie zawsze będzie uwzględnione. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie, co jest faktem powszechnie znanym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o uregulowanie rachunku za energię elektryczną. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że rachunek ten został opłacony przez siostrę skarżącego. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie - odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego - nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć, o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko potrzeby skarżącego i cel pomocy, ale również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej i potrzeby innych osób, objętych jego pomocą. Należy także zwrócić uwagę, iż - mimo wystąpienia o pomoc w zapłaceniu rachunków - należności za energię zostały już uregulowane, co ponadto powoduje niemożność uwzględnienia wniosku. Ponadto, wskazać należy, że dokumenty przedłożone przez stronę skarżącą przy piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r., tj. głównie faktury za energię elektryczną wystawione na B. M. – siostrę skarżącego, pozostają bez wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Reasumując, w ocenie Sądu, zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie naruszyły zasad postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej, jak również reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego i w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., rzetelny i wnikliwy wyjaśniły motywy i powody odmowy przyznania świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.