II SA/Bd 336/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. II SA/Bd 336/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 149 § 3 oraz art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. P. na postanowienie Prezydenta Miasta G. Nr [...] z dnia [...] października 2016 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a., którym odmówiono wznowienia postępowania sprawie o wymeldowanie M. P. z pobytu stałego przy ul. K. w G., zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta G. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], postanowił utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: M. P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniósł do Prezydenta Miasta G. o wznowienie postępowania w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego przy ul. [...] w G., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wystąpienie przez organ I instancji do sądu o ustanowienie kuratora odbyło się z pominięciem osoby upoważnionej przez niego do wszelkich działań dokonywanych pod jego nieobecność, o czym Urząd Miejski wiedział. Ustanowienie kuratora pozbawiło go możliwości działania, dlatego wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2016 r., Prezydent Miasta G. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie M. P. z pobytu stałego w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. P. złożył skargę do WSA w Bydgoszczy na postanowienie Wojewody nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. oraz na postanowienie z [...] września 2016 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane w oparciu o art. 58 § 1 i 2 oraz 59 § 2 k.p.a., która to okoliczność wyklucza możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego - wznowienia postępowania. Celem jest zapobieżenie dwutorowości postępowania w stosunku do ostatecznych rozstrzygnięć. Zażalenie na ww. postanowienie złożył M. P. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że Prezydent Miasta G. wydając decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego doprowadził do jego eksmisji na bruk, czym naruszył prawo zagwarantowane w Konstytucji RP oraz w art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powołując się na wystąpienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego zakończonego przez Prezydenta Miasta G. ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zaskarżonym, powołanym na wstępie postanowieniem Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. i stanowi ono odstępstwo od zasady ogólnej postępowania administracyjnego - trwałości decyzji ostatecznej - wyrażonej w art. 16 k.p.a. Możliwość uruchomienia ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w tym nadzwyczajnym postępowaniu, uwarunkowana jest pozytywnym wynikiem przeprowadzonego uprzednio wstępnego postępowania, dotyczącego ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności wszczęcia wznowionego postępowania. Przed wydaniem postanowienia organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o wznowienie złożyła strona postępowania, czy oparty jest on na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku braku spełnienia ww. przesłanek organ odmawia wszczęcia postępowania. Ustawodawca zakreślił w przepisie art. 148 k.p.a. terminy warunkujące skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie, organ I instancji zaniechał zbadania terminu do złożenia przez M. P. wniosku o wznowienie postępowania, obowiązek ten ciąży na organie II instancji. Kwestia ustalenia daty, w której strona dowiedziała się o decyzji o wymeldowaniu jest bezdyskusyjna, bowiem w odwołaniu złożonym do Wojewody [...] M. P. wskazał, że o wymeldowaniu z pobytu stałego dowiedział się dnia [...] lipca 2016 r., od pracowników Urzędu Miejskiego w G. i Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Nieruchomościami w G. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła w organie I instancji w dniu [...] września 2016 r., a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Powyższe uchybienie uprawnia organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 149 § 3. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043). Wobec zatem wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 148 § 1 k.p.a., która stanowi bezwzględną podstawę do odmowy wznowienia postępowania organ odwoławczy uznał, że wszelkie dalsze rozważania co do przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania wskazane przez organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie znajdują uzasadnienia. Skargę do Sądu złożył M. P. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz, z ostrożności procesowej, o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 146 k.p.a. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa krajowego i prawa wspólnotowego. W jej uzasadnieniu podniósł, że tryb administracyjny w sprawie został uruchomiony w momencie dowiedzenia się skarżącego o decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zarzucił, że pominięto w postępowaniu ustanowionego przez niego pełnomocnika, w osobie matki, a ustanowiono w sprawie kuratora, który w sprawie ograniczył się jedynie do odbioru decyzji. W konsekwencji, skarżący nie miał możliwości uczestnictwa w postępowaniu i obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do zasad wyrażonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych wyżej kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu pozostawało postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta o odmowie wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie M. P. z pobytu stałego przy ul. [...] w G. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta G. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 k.p.a., art. 145 k.p.a.) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 k.p.a.). W przypadku przyjęcia zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 k.p.a.). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 k.p.a.). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania - organ winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Stosownie do art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W niniejszej sprawie skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma to, czy zachował termin wynikający z art. 148 § 2 k.p.a. Jak trafnie podniósł organ w motywach zaskarżonego postanowienia, zawarty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie w niniejszej sprawie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji o wymeldowaniu było bezsporne, bowiem w odwołaniu złożonym do Wojewody [...] za pośrednictwem Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący wyraźnie wskazał, że o wymeldowaniu z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej dowiedział się w dniu [...] lipca 2016 r. od pracowników Urzędu Miejskiego w G. i Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Nieruchomościami w G. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania (sporządzony dnia [...] września 2016 r.) strona złożyła w organie I instancji w dniu [...] września 2016 r., z uchybieniem terminu, o którym mowa a art. 148 § 1 k.p.a. Dokumenty zgromadzone w aktach kontrolowanej sprawy są wystarczające do przyjęcia stanowiska, że składając wniosek o wznowienie postępowania dnia [...] września 2016 r. skarżący uchybił terminowi na dokonanie tej czynności postępowania. Tym samym organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że organ prawidłowo wskazał, iż skarżący dowiedział się o treści przedmiotowej decyzji w dniu [...] lipca 2016 r., co wynika wprost z treści odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2016 r. Skarżący wiedział zatem o fakcie wydania decyzji. W tej sytuacji należało zaakceptować stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r., że skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania z naruszeniem terminu wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.