II SA/Bd 336/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-04-20
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Janiszewska-Ziołek, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odrzucając opinie wyspecjalizowanych organów wskazujące na brak konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, prawidłowo nałożył obowiązek sporządzenia takiego raportu na inwestora, nie przedstawiając przekonującego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy te naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i brak należytego uzasadnienia decyzji. Organy nie wykazały przekonujących powodów do odrzucenia opinii wyspecjalizowanych organów wskazujących na brak konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Burmistrza B. o stwierdzeniu obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy elektrowni fotowoltaicznej. Inwestor złożył kartę informacyjną przedsięwzięcia, a opiniujące organy (RIOŚ, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej) uznały, że raport nie jest konieczny. Burmistrz, mimo tych opinii, nałożył obowiązek sporządzenia raportu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Inwestor złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza B. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. kwotę zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz nakazał zwrócić od Skarbu Państwa na rzecz P. kwotę nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r, nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza B. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. kwotę [...](sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na rzecz P. kwotę [...](sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] Burmistrz B., działając na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 64 ust. 1 i art. 65 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm. - dalej u.o.o.ś.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), stwierdził obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 11 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, realizowanej na terenie nieruchomości oznaczonych według ewidencji gruntów nr: 116, 117/1 i 118 - obręb ewidencyjny [...], gm. B. w zakresie określonym w art. 66 ust. 1 pkt. 1 - 9 i pkt. 11 - 20 oraz ust. 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz określił szczegółowo jego zakres.
W uzasadnieniu postanowienia orzekający organ administracji podniósł, iż pismem z dnia [...] lipca 2019 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 11 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków nr: 116, 117/1 i 118 w obrębie geodezyjnym [...], gmina B.. Do wniosku Spółka załączyła m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia, z której wynika, że przedsięwzięcie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71) zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięciami takimi są m.in. zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -3 tej ustawy;
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a.
W niniejszej sprawie przedsięwzięcie zalicza się do wymienionego pod lit. b).
Z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnienia wynika, iż planowana inwestycja polega na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 11 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Powierzchnia przeznaczona pod inwestycję wyniesie około 25 ha, przy czym dopuszcza się realizację inwestycji w jedenastu etapach po 1 MW każdy. Każdy z etapów ma posiadać kompletną infrastrukturę techniczną, tak aby mógł stanowić samodzielną elektrownię. Inwestor planuje podłączyć elektrownię fotowoltaiczną do krajowej sieci elektroenergetycznej.
Przedsięwzięcie ma składać się z:
. paneli fotowoltaicznych w ilości do 55.000 (do 5000 na etap), o mocy od 200 do 900 Wp, wymiarach: szerokości około 0,5 do 1,5 m, wysokości około 1,2 - 3,5 m w zależności od użytego modelu,
. drogi wewnętrznej,
. infrastruktury naziemnej i podziemnej,
. linii kablowych energetyczno-światłowodowych,
. przyłącza elektroenergetycznego,
. 11 stacji transformatorowych (w przypadku realizacji inwestycji w 11 etapach) o mocy do 1000 kVA o wymiarach: długość do 4m, szerokość do 4m i wysokości do 3,5 m, a w przypadku gdy przedsięwzięcie będzie realizowane jako pojedyncze przedsięwzięcie moc i ostateczna liczba stacji transformatorowych zostanie określona na etapie projektu elektrycznego, którego szczegóły będą wynikały z warunków technicznych przyłączenia,
. do 550 inwerterów (po 50 na etap) o wymiarach: długość do 1 m, szerokość do 1 m, wysokość do 1,5 m,
. innych niezbędnych elementów infrastruktury związanej z budową i eksploatacją parku ogniw.
Wytwarzany przez panele słoneczne prąd elektryczny o napięciu stałym, przekształcany będzie przez inwertery w prąd zmienny, oddawany następnie do sieci energetycznej.
Budowa instalacji będzie się odbywała metodą nabijania kotw bezpośrednio do gruntu - panele PV montowane na aluminiowych lub stalowych stelażach. Po zakończeniu realizacji wszystkich elementów elektrowni, jej teren zostanie ogrodzony.
Ponadto ustalono, iż w pobliżu planowanej inwestycji znajduje się zabudowa mieszkaniowa, zagrodowa (w odległości ok 170 m w kierunku południowo-wschodnim od ogrodzenia przedsięwzięcia). Działki na których planowana jest inwestycja graniczą bezpośrednio z drogą gminą relacji P.-J., z gruntami rolnymi oraz z zarośniętym oczkiem wodnym zlokalizowanym przy granicy działek ewidencyjnych nr [...]
To wymaga według organu przeprowadzenia badań akustycznych podczas eksploatacji przedsięwzięcia, w kierunku kumulacji oddziaływań zrealizowanych przedsięwzięć.
Elektrownia ma być wybudowana na gruntach rolniczych, na powierzchni około 25,07 ha klasy bonitacyjnej RIIIb, RIVa, RIVb, RV, RVI, Lz-RVI.
Wskazano również, że teren pod inwestycję nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane poza obszarami chronionymi w myśl ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.). Nie jest także zlokalizowane na obszarach wybrzeży, obszarach górskich lub kompleksów leśnych, obszarach objętych ochroną, w tym w strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochrony zbiorników wód śródlądowych, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach ochrony uzdrowiskowej. Inwestycja zostanie zlokalizowana w obszarze dorzecza Odry, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1967). Przedsięwzięcie znajduje się w jednolitej części wód podziemnych oznaczonym europejskim kodem PLGW600043, zaliczonym do regionu wodnego W..
Z analiz przedstawionych przez wnioskodawcę w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i jej uzupełnieniach wynika, że eksploatacja instalacji fotowoltaicznej nie będzie powodowała przekroczeń hałasu oraz emisji zanieczyszczeń do powietrza, a także nie generuje pola elektroenergetycznego. Ponadto planowana inwestycja będzie związana z niewielką emisją gazów cieplarnianych do atmosfery. Na etapie budowy przewiduje się wytwarzanie następujących rodzajów odpadów: zmieszane odpady opakowaniowe o kodzie 15 01 06 w ilości od. 0,5 Mg, tworzywa sztuczne o kodzie 17 02 03 w ilości ok. 0,3 Mg, żelazo i stal o kodzie 17 04 05 w ilości ok. 1 Mg, kable inne niż wymienione w 17 04 10 o kodzie 17 04 11 w ilości ok. 0,3 Mg, materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 o kodzie 17 06 04 w ilości ok. 0,3 Mg, szlamy ze zbiorników bezodpływowych służących do gromadzenia nieczystości o kodzie 20 03 04 w ilości ok. 0,1 mł/pracownika. Powstające podczas robót odpady będą gromadzone selektywnie i usuwane niezwłocznie z placu budowy. W pierwszej kolejności będą przekazywane do odzysku, a następnie do unieszkodliwienia podmiotom posiadającym stosowne zezwolenie w tym zakresie. Na etapie likwidacji przedsięwzięcia, poddana rozbiórce instalacja paneli fotowoltaicznych będzie wymagała poddania jej procesom powyższym i poddania nieruchomości pracom rekultywacyjnym celem doprowadzenia do stanu pierwotnego. Na etapie realizacji inwestycji, ścieki socjalno-bytowe gromadzone będą w przenośnej toalecie, systematycznie opróżnianej przez specjalistyczną firmę. Z uwagi na bezobsługowy charakter zamierzenia w ramach jego eksploatacji, nie przewiduje się pobierania wody na cele socjalne i odprowadzania ścieków.
Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że eksploatacja elektrowni wiąże się z powstaniem niewielkiej ilości odpadów, wynikających z utrzymania farmy, z ewentualnie prowadzonych prac inwestycyjnych, bądź okresowych konserwacji paneli, natomiast w trakcie prowadzenia prac realizacyjnych może nastąpić wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz poziomu dźwięku związanego z pracą sprzętu budowlanego i transportem materiałów.
Stosownie do treści art. 64 ust. 1 u.o.o.ś organ I instancji zasięgnął opinii: Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż..
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (opinia z dnia [...] września 2019 r., znak: [...]).
Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w B. i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B., po przeanalizowaniu uzupełnionej karty informacyjnej przedsięwzięcia uznali również, iż nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (opinia z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] oraz opinia z dnia [...] października 2019 r., znak: [...]) oraz wskazali na istotne warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.
Analizując materiał sprawy według kryteriów środowiskowych określonych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., uwzględniając wyrażone w sprawie opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. w zakresie ochrony środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż. w zakresie ochrony zdrowia i życia ludzi oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...], Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. w zakresie wpływu przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz na realizację celów środowiskowych, organ I instancji uznał, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe jest oddziaływanie planowanej inwestycji na poszczególne elementy środowiska powodujące zagrożenie dla środowiska i ludzi w stopniu wymagającym przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko tj. sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazał zakres tego raportu.
W uzasadnieniu takiego stanowiska podano, iż budowa elektrowni na wskazanej powierzchni może przyczynić się do zmiany istniejących obecnie warunków dla rozwoju fauny i flory. Ponadto istnieje możliwość powstania negatywnego oddziaływania na położoną w niedalekiej odległości zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i to na etapie budowy jak i eksploatacji przedsięwzięcia, co wymaga poszerzenia zakresu analizy jej wpływu również ze względu na możliwość kumulacji oddziaływań przedsięwzięć planowanych do realizacji. Wskazano również na możliwość wystąpienia negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na stosunki wodne w rejonie jej powstania. Zwrócono także uwagę, iż ze względu na lokalizację inwestycji w obszarze korytarza ekologicznego, zasadne jest przeprowadzenie szczegółowej analizy w zakresie wpływu planowanej inwestycji na korytarz ekologiczny, w szczególności na migrację ptaków lecących. Wyrażono też obawy o kolizję inwestycji z podziemnymi i naziemnymi urządzeniami wodnymi oraz o nie osiągnięcie celów środowiskowych – ilościowego i jakościowego stanu wód podziemnych. Podkreślono także, że planowana inwestycja nie może naruszać zasady zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm.), ze względu na konieczność rozważenia i wyważenia rozwiązań korzystniejszych, prowadzących do rozwiązania konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą tj. szeroko rozumianej ochrony środowiska oraz wolności gospodarczej.
W konsekwencji organ I instancji uznał, iż w celu szczegółowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przedstawienia zabezpieczeń ograniczających i minimalizujących możliwe zagrożenie dla środowiska, konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W zażaleniu od powyższego postanowienia, P. W. wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez orzeczenie o odstąpieniu od konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, zarzucając:
. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 49 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; "KPA") polegające na zobowiązaniu bezpośrednio wnioskodawcy do obwieszczenia informacji o toczącym się postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla Przedsięwzięcia i obowiązku sporządzenia dla niego raportu oddziaływania na środowisko, przy czym organ samodzielnie winien skierować prośbę do sołtysa miejscowości;
. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 KPA, poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, które doprowadziło do uznania, że wnioskodawca jest zobowiązany do przedłożenia w przedmiotowym postępowaniu raportu z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 12 § 1 KPA, polegające na działaniu organu, które niepotrzebnie przedłuża postępowanie w niniejszej sprawie i odwleka wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia;
. naruszenie prawa procesowego, tj. 124 § 2 KPA, polegające na niewskazaniu przez organ w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego;
. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy, polegające na zignorowaniu przez organ opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...], Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w B., oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. przy wydawaniu postanowienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium stwierdziło, że postanowienie, o którym mowa powyżej, stosownie do treści art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś., Burmistrz wydaje po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w tym przepisie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowe opinie nie mają dla organu charakteru wiążącego i Burmistrz nie był nimi związany. Zajmując odmienne stanowisko, organ powinien uzasadnić motywy swojego działania, co też zostało uczynione szczegółowo w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie potencjalnych zagrożeń dla mieszkańców jak również dla fauny i flory. Tym samym, niezasadne są w ocenie organu II instancji zarzuty skarżącej o naruszeniu przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jak również przepisów prawa materialnego tj. art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. Organ słusznie uznał, opierając się na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawnym i faktycznym postanowienia. Dokonana przez organ ocena jest spójna. Tym samym, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 124 k.p.a., a nałożenie obowiązku nie stanowi też naruszenia art. 12 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 § 1 k.p.a., polegającego na zastosowaniu przez organ formy publicznego obwieszczenia, Kolegium wskazało, iż w myśl art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w brzmieniu sprzed zmiany wynikającej z art. 1 pkt 17 lit.d ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., 1712), która weszła w życie dopiero z dniem [...] września 2019 r. i nie dotyczy postępowań już wszczętych i niezakończonych, jeżeli liczba stron postępowania: 1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z treścią ww. art. 49 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie właściwego organu administracji publicznej. Przepis ten daje organowi prawo, a nie obowiązek. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu, poprzez doręczanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.) z jednoczesnym wskazaniem na dalsze doręczanie pism zgodnie z treścią art. 49 k.p.a.
Dodatkowo wskazano, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2, 5 u.o.o.ś., przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa, organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o wszczęciu postępowania oraz możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu. Tym samym, nie można czynić organowi I instancji zarzutu, iż informację o złożonym wniosku i wszczęciu postępowania podał do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń: Urzędu Miejskiego w B. i sołectw J. i P., na terenie nieruchomości na których jest planowana inwestycja oraz poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy B..
W skardze do Sądu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu I i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, jak i art. 107 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; "KPA"), poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia przez organy obu instancji całego materiału dowodowego, w szczególności niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności, które by wskazywały, że przedsięwzięcie wymaga nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko,
. art. 107 § 3 KPA poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i sporządzenie uzasadniania w sposób nie odpowiadający wymogom tego artykułu, w szczególności, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia swojego stanowiska, ograniczając się jedynie do powtórzenia ogólnych stwierdzeń organu I instancji;
. art. 12 KPA poprzez nieuzasadnione stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, co w konsekwencji prowadzi do przewlekłości postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wstrzymuje proces inwestycyjny Spółki;
. art. 15 KPA poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, która zobowiązuje organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, w tym do ustosunkowania się do treści wszystkich zarzutów wniesionego przez Spółkę zażalenia, a także poprzez brak rozpoznania sprawy nie tylko w zakresie kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia Burmistrza B. jako organu I instancji, ale również w zakresie merytorycznym, co zostało przez SKO zaniechane w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
. art. 49 § 1 KPA w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.; "Ustawa środowiskowa") polegające na zobowiązaniu bezpośrednio Spółki do obwieszczenia informacji o toczącym się postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia i obowiązku sporządzenia dla niego raportu oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy obowiązek ten obciąża organ, a także nieprawidłowo zastosowanym trybie publicznego obwieszczenia,
Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez ich błędne zastosowanie i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzi obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności sprawy wskazują, że brak jest podstaw do nakładania na skarżącą tego obowiązku, w szczególności w sytuacji gdy wszystkie opiniujące organy ochrony środowiska uznały, że dla realizacji przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a jednocześnie same organy nie zakwestionowały tych opinii.
SKO pomimo poniesionych przez skarżącego zarzutów - utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza nie wyjaśniając, które dowody pozwalały na poparcie rozstrzygnięcia organu I instancji i odrzucenie opinii organów ochrony środowiska, zgodnie z którymi ocena przedsięwzięcia na środowisko nie jest konieczna. W tym zakresie uzasadnienie SKO ograniczało się do jednego lakonicznego zdania "Organ słusznie uznał bowiem, opierając się na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawnym i faktycznym postanowienia." (strona 7 uzasadnienia).
Skarżąca podkreśliła, że w żadnej mierze jednozdaniowe stwierdzenie na przedostatniej stronie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie czyni zadość normom postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 KPA. SKO, jako organ II instancji, całkowicie pominęło omówienie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadziło się do zreferowania przebiegu postępowania oraz wskazania przepisów, które powinny zostać uwzględnione w przedmiotowym stanie faktyczno-prawnym. SKO nie wyjaśniło, dlaczego materiały przedstawione przez specjalistyczne organy, nie zostały uznane za wiarygodne. Powyższe, zdaniem skarżącej prowadzi do przekonania, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został oceniony całkowicie dowolnie. Błędne jest zatem stanowisko, iż Spółka winna być zobowiązana do przedłożenia raportu z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Ponadto, w ocenie skarżącej, SKO miało obowiązek dokonać nie tylko kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia Burmistrza B. jako organu I instancji, ale również działając jako organ II instancji, rozpoznać sprawę merytorycznie, co zostało przez SKO zaniechane w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W przedmiotowej sprawie SKO było zobowiązane rozpoznać w pełni wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2019 r. i w drodze postanowienia zaprezentować swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 KPA.
Wskazano także na art. 4 ust. 1 nowelizacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw z dnia [...] lipca 2019 r., zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. art. 74 ust. 3 ustawy w podanym brzmieniu. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym liczba stron jest mniejsza niż 20, dlatego Burmistrz B., w o cenie skarżącej, nie powinien stosować do zawiadomienia stron formy publicznego obwieszczenia. Mimo tego, pismami z dnia [...] października 2019 r., a następnie pismem z dnia [...] grudnia 2019r. zwracał się do skarżącej, wzywając do wywieszenia na terenie nieruchomości na której ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie - informacji o wydaniu zaskarżonego postanowienia. Takie działanie narusza art. 49 § 1 KPA w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy. Dla Skarżącej niezrozumiałe jest dlaczego i na jakiej podstawie organ przerzuca ciężar swoich obowiązków na Spółkę. Takie działanie w ocenie Spółki, stanowi naruszenie art. 49 § 1 KPA w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy.
Ponadto skarżąca spółka stwierdziła, że mając na uwadze treść art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, Burmistrz B. z formalnoprawnego punktu widzenia, miał możliwość rozstrzygnięcia wbrew zasięgniętym opiniom organów, jednakże rozstrzygnięcie przeciwne i kategoryczne stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu środowiskowego, przy jednoczesnym odrzuceniu trzech opinii niezależnych, wyspecjalizowanych organów wymagało, w świetle art. 64 ustawy środowiskowej przekonującego uzasadnienia takiego stanowiska.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie uwzględnił podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej- p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a oraz art. 120 p.p.s.a, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2020 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza B. z [...] listopada 2019 r., znak: [...], stwierdzające obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 11 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, realizowanej na terenie nieruchomości oznaczonych według ewidencji gruntów nr: 116, 117/1 i 118 - obręb ewidencyjny [...], gm. B..
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2019 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia
Materialnoprawną podstawę wydania postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W art. 1 ustawy z [...] lipca 2019r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019r. poz. 1712) – dalej zwana jako: "ustawa zmieniająca", zostały wprowadzone zmiany w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 oraz z 2019 r. poz. 630, 1501 i 1589). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wobec powyższego, organy przy wydawaniu przedmiotowych postanowień miały obowiązek zastosować przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą - regulacje według art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej, .
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii:
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-27, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;
3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że organom opiniującym przekazana została karta informacyjna wraz z jej uzupełnieniem.
Z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnienia wynika, iż planowana inwestycja polega na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 11 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, szczegółowo opisana w decyzji organu I instancji.
Budowa instalacji będzie się odbywała metodą nabijania kotw bezpośrednio do gruntu, a panele [...] montowane na aluminiowych lub stalowych stelażach.
W odległości ok 170 m, w kierunku południowo-wschodnim od ogrodzenia przedsięwzięcia znajduje się zabudowa mieszkaniowa, zagrodowa.
Działki na których planowana jest inwestycja graniczą bezpośrednio z drogą gminą relacji P.-J., z gruntami rolnymi oraz z zarośniętym oczkiem wodnym, zlokalizowanym przy granicy działek ewidencyjnych nr [...] Elektrownia ma być wybudowana na gruntach rolniczych, na powierzchni około 25,07 ha, klasy bonitacyjnej RIIIb, RIVa, RIVb, RV, RVI, Lz-RVI.
Teren pod inwestycję nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane poza obszarami chronionymi w myśl ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.). Nie jest także zlokalizowane na obszarach wybrzeży, obszarach górskich lub kompleksów leśnych, obszarach objętych ochroną, w tym w strefie ochronnej ujęć wód i obszarach ochrony zbiorników wód śródlądowych, obszarach o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, obszarach ochrony uzdrowiskowej. Inwestycja zostanie zlokalizowana w obszarze dorzecza Odry, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1967). Przedsięwzięcie znajduje się w jednolitej części wód podziemnych oznaczonym europejskim kodem PLGW600043 zaliczonym do regionu wodnego W..
Według analiz przedstawionych przez wnioskodawcę w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i jej uzupełnieniach ale i wiedzy ogólnodostępnej, eksploatacja instalacji fotowoltaicznej nie będzie powodowała przekroczeń hałasu oraz emisji zanieczyszczeń do powietrza, a także nie generuje pola elektroenergetycznego. Należy podkreślić, że instalacje fotowoltaiczne są instalacjami czystej energii, niezwykle cenionymi z uwagi na sposób jej wytwarzania i są powszechnie uznane za szczególnie przyjazne środowisku. Na ten aspekt sprawy zwracał uwagę Regionalny Dyrektor Środowiska w B. stwierdzając, że produkcja z odnawialnych źródeł energii doprowadzi do oszczędności w zapotrzebowaniu na energię elektryczną wytwarzaną przez konwencjonalne źródła, przyczyniając się do wywołania korzystnych skutków środowiskowych – lokalnie, spowoduje spadek zanieczyszczenia powietrza, - globalnie, ograniczy skutki efektu cieplarnianego.
Niewątpliwie etap budowy i likwidacji inwestycji wiąże się z określoną uciążliwością akustyczną oraz wytworzeniem znacznej ilości odpadów, natomiast etap eksploatacji nie generuje już negatywnych oddziaływań. Powstające podczas robót odpady, jak wskazuje inwestor, będą gromadzone selektywnie i usuwane niezwłocznie z placu budowy. W pierwszej kolejności będą one przekazywane do odzysku, a następnie do unieszkodliwienia podmiotom posiadającym stosowne zezwolenie w tym zakresie. Na etapie likwidacji przedsięwzięcia, poddana rozbiórce instalacja paneli fotowoltaicznych będzie odpowiadała powyższym procesom i poddaniu nieruchomości pracom rekultywacyjnym, celem doprowadzenia do stanu pierwotnego. Na etapie realizacji inwestycji, ścieki socjalno-bytowe gromadzone będą w przenośnej toalecie, systematycznie opróżnianej przez specjalistyczną firmę. Z uwagi na bezobsługowy charakter zamierzenia w ramach jego eksploatacji, nie przewiduje się pobierania wody na cele socjalne i odprowadzania ścieków.
Organ I instancji przyznał, że eksploatacja elektrowni wiąże się z powstaniem niewielkiej ilości odpadów, wynikających z utrzymania farmy, z ewentualnie prowadzonych prac inwestycyjnych, bądź okresowych konserwacji paneli, natomiast w trakcie prowadzenia prac realizacyjnych może nastąpić wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz poziomu dźwięku związanego z pracą sprzętu budowlanego i transportem materiałów. W uzasadnieniu stanowiska organu podano też, iż budowa elektrowni na wskazanej powierzchni może przyczynić się do zmiany istniejących obecnie warunków dla rozwoju fauny i flory. Ponadto, istnieje możliwość powstania negatywnego oddziaływania na położoną w niedalekiej odległości zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i to na etapie budowy jak i eksploatacji przedsięwzięcia, co wymaga poszerzenia zakresu analizy jej wpływu również ze względu na możliwość kumulacji oddziaływań przedsięwzięć planowanych do realizacji. Wskazano również na możliwość wystąpienia negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na stosunki wodne w rejonie jej powstania. Zwrócono także uwagę, iż ze względu na lokalizację inwestycji w obszarze korytarza ekologicznego, zasadne jest przeprowadzenie szczegółowej analizy w zakresie wpływu planowanej inwestycji na korytarz ekologiczny, w szczególności na migrację ptaków lecących. Wyrażono też obawy o kolizję inwestycji z podziemnymi i naziemnymi urządzeniami wodnymi oraz o nie osiągnięcie celów środowiskowych – ilościowego i jakościowego stanu wód podziemnych.
Prowadząc postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, wymagane było ustalenie czy dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. W związku z powyższym, konieczne było zasięgnięcie opinii organów o których mowa w art. 64 ustawy. Organy opiniujące - Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. wyraziły zgodne opinie, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednocześnie wskazały na konieczność określenia w decyzji środowiskowej warunków i wymagań wskazanych w ust. 3a art. 64 ustawy. Pomimo udzielenia pozytywnych opinii przez organy uzgadniające, Burmistrz B. nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, przy czym w zaskarżonych postanowieniach organy orzekające nie wyjaśniły należycie powodów, dla których uważają, że istnieje obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia.
Niewątpliwie ocena wyrażona w opiniach przez wymienione podmioty nie jest dla organu bezwzględnie wiążąca i może podlegać jego samodzielnej ocenie. Rzecz jednak w tym, że organ I Instancji nie ocenił krytycznie wydanych opinii lecz ocenił odmiennie wszystkie kryteria, które były brane pod uwagę przez organy opiniujące. Organ nie zarzucił jednak tym organom ani pominięcia istotnych kwestii ani braku logiki w zaprezentowanych stanowiskach, ani nie uzasadnił powodów pominięcia wyrażonych opinii. Należy jednak zaznaczyć, że są to podmioty profesjonalnie oceniające występujące zagrożenia dla środowiska i pomimo braku związania stanowiskiem opinii, odmienna ocena powinna nawiązywać do oceny tych organów. Skoro organy nie dokonały w opisywanych postanowieniach takiej oceny, zatem ustalenia dokonane bez wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego wskazywanych przez stronę zastrzeżeń i odmiennej oceny organów opiniujących, musi zostać ocenione jako dowolne.
Należy podkreślić, że opisana inwestycja nie z racji swojej specyfiki jest kwalifikowana na podstawie § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71) jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lecz z powodu powierzchni zabudowy, nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a. tj. na obszarach objętych formami ochrony przyrody. Skoro zatem tylko kryterium obszarowe decyduje o negatywnym oddziaływaniu na środowisko to należy uznać, że przede wszystkim w takim zakresie zasadne byłyby analizy a nie w odniesieniu do specyfiki samej instalacji.
W tym kontekście trudno zrozumieć stanowisko, że wymagane jest przeprowadzenie badań akustycznych podczas eksploatacji przedsięwzięcia, zwłaszcza w kierunku kumulacji oddziaływań zrealizowanych przedsięwzięć. W "sąsiedztwie"- (najbliższe w oddaleniu 170 m od inwestycji) jest zabudowa zagrodowa, która nie generuje żadnych oddziaływań akustycznych a także realizowane przedsięwzięcie nie będzie ich emitowało oprócz okresu przejściowego, podczas realizacji inwestycji. Nie wynika też z zebranego materiału dowodowego, że w sąsiedztwie znajdują się obiekty, które negatywnie oddziaływałyby na środowisko, co tylko w takim przypadku uzasadniałoby konieczność przeprowadzenia oceny kumulacji oddziaływań z tego powodu.
Każda inwestycja zmienia warunki środowiskowe. RDOŚ zwrócił jednak uwagę, że zamierzenie nie wiąże się ze zniszczeniem lub naruszeniem terenów leśnych, podmokłych, bagiennych i torfowiskowych. Podkreślono również, że nie wystąpi negatywny wpływ na zachowanie różnorodności biologicznej.
W tym kontekście twierdzenie organu, że inwestycja stanowi zagrożenie dla siedlisk ptaków, w tym skowronka - niszczenia lęgów, ani nie zostało poparte stanowczym i potwierdzonym wiedzą specjalistyczną stanowiskiem a nawet, jeśli takie zagrożenie występuje to możliwa jest jego eliminacja, na co zwracał uwagę organ opiniujący, przez podanie właściwych terminów wykaszania traw ( poza okresem lęgowym) i zasięgnięcie opinii ornitologa w celu określenia sposobu postępowania w razie wykrycia lęgów gatunków chronionych. Na temat zagrożeń dla korytarza ekologicznego również wypowiedział się organ środowiskowy. Stwierdzono też, że nie występują obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie roślin, grzybów, zwierząt lub siedlisk objętych ochroną, zatem podważenie oceny tego organu winno zostać należycie uzasadnione, a nie zostało. Podobnie przedstawia się kwestia oceny deficytu wodnego.
Nie wiadomo również na jakiej podstawie organ kwestionuje dane producenta paneli w zakresie ich skuteczności i trwałości.
Niezrozumiałe są obawy o kolizję inwestycji z podziemnymi i naziemnymi urządzeniami melioracji wodnych. Przystępując do zabudowy inwestor wskazuje na sposób zagospodarowania terenu i jest zobowiązany uwzględnić zapisy stosownych dokumentów obrazujących ewentualne przeszkody w montażu inwestycji.
Nie jest też poparta żadnym przekonującym argumentem obawa o nie osiągnięcie celów środowiskowych w odniesieniu do wód. W tym zakresie wypowiadał się kompetentny organ, zatem stanowisko skarżonego organu jest dowolne. Dodatkowo organ przywołuje te okoliczności, które zostały wskazane przez właściwy organ środowiskowy w zakresie ochrony środowiska wodnego, które zostały podane jako warunki i wymagania do określenia w decyzji środowiskowej, co jest uzasadnione w świetle art. 64 ust 3 lit.a u.i.o.ś. i nie oznacza, że z tego powodu należy stwierdzić obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.
W tych warunkach, w ocenie Sądu trudno zrozumieć powody, dla których Burmistrz B. nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla omawianego przedsięwzięcia, gdy wszystkie organy opiniujące wyraziły opinie o braku takiej potrzeby. Powyższe oznacza, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, doszło do naruszenia art. 65 ust. 3 u.i.o.ś. oraz przepisów postępowania wymienionych w skardze.
Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis z kolei wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionych w tym artykule, przy czym art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy o udostępnianiu informacji obliguje ten organ do uprzedniego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, państwowego inspektora sanitarnego oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z 20 lipca 2017r. - Prawo wodne. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany zatem do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mając na względzie stanowisko ww. organów opiniujących.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 64 ust. 3 u.i.o.ś organy, o których mowa w ust. 1 i 1a, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wobec powyższego organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględnia łącznie kryteria z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś i tak jak organy opiniujące, kieruje się tymi samymi kryteriami. Wyrażając odmienne stanowisko, organ powinien je właściwie uzasadnić, a nie kierować się dowolnością. Takie działanie świadczy bowiem o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, dlatego zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 kpa w związku z art. 65 ust. 3 u.i.o.ś. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Dokonując dowolnej oceny materiału dowodowego, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy nie oceniły zebranego materiału dowodowego zgodnie z dyrektywami wynikającymi z zasady swobodnej oceny dowodów (logiczność, spójność, zgodność z zasadami doświadczenia życiowego), w szczególności nie odniosły się do opinii organów uzgadniających przedsięwzięcie na podstawie art. 64 u.i.o.ś, wobec czego analiza materiału dowodowego i stanowisko zwarte w uzasadnieniach wydanych postanowień prowadzi do wniosku, że nie są pozbawione racji zarzuty dotyczące naruszenia art. 12 i art. 15 k.p.a.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w związku z wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ I instancji w zawiadomił ujęte w rozdzielniku do zawiadomienia strony postępowania o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś stroną w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub,
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Dodać należy, że ustawodawca w art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. określa obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie jako działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Nie wskazuje jednocześnie, czy oddziaływanie to ma być negatywne, stwierdzając jedynie, że ma to być oddziaływanie znaczące. Nie można przy tym zrównywać znaczącego oddziaływania, o którym mowa w art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś. z ewentualnym przekroczeniem standardów jakości środowiska, bowiem do kwestii tej odnosi się art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś. statuujący inną przesłankę uprawniającą do bycia stroną postępowania. Organ nie wskazał przy tym na zaistnienie takich okoliczności.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że regulacja zawarta w art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i ogranicza stosowanie tego przepisu w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pojęcie “strony" w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., zostało zawężone przez przepis art. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., zatem ogólny przepis art. 28 k.p.a. stosuje się w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w taki sposób, że na jego podstawie jedynie posiłkowo rozstrzyga się kwestię istnienia albo nieistnienia w danej sprawie interesu prawnego osób wymienionych w art. 28 ust. 2. W rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., przy ustalaniu kręgu stron postępowania przepis art. 28 k.p.a. może być stosowany jedynie pomocniczo.
W niniejszej sprawie, organ ustalając strony postępowania nie wyjaśnił podstawy prawnej, w oparciu o którą ustalił krąg stron postępowania ujętych w rozdzielniku do decyzji. Powyższe uniemożliwiło Sądowi ocenę prawidłowości ustalenia liczby stron postępowania. Tym samym nie było możliwe wyjaśnienie, czy stron postępowania w sprawie jest 31, tak jak przyjął organ w rozdzielniku do zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czy też jest ich poniżej 20, tak jak wskazuje skarżąca.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Ustalenia organów administracji powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych, a ponadto wynik postępowania wyjaśniającego powinien być przedstawiony w uzasadnieniu decyzji skonstruowanym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a., a w przedmiotowej sprawie z art. 65 ust. 3 u.i.o.ś.
Kontrolując zaskarżone postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., jak i art. 15 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało ich uchylenie. W ocenie Sądu, Burmistrz B. zignorował opinie organów opiniujących jako organów wyspecjalizowanych, które wprawdzie nie mają charakteru wiążącego, ale wymagają podania przekonujących powodów pominięcia ich ustaleń i oceny. Organ II instancji powielił stanowisko organu I instancji bez przekonującego odniesienia się do stanowiska strony zawartego w zażaleniu.
W tej sytuacji ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji oceni, czy w ogóle zasadnym jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i odniesie się nie tylko do danych wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia, ale i argumentów podnoszonych przez stronę w toku postępowania oraz opiniach organów uzgadniających. W kontekście tego zwrócić należy uwagę, iż w razie uznania, że karta informacyjna przedsięwzięcia nie odpowiada na wszystkie pytania i nie rozwiewa wszelkich wątpliwości, organ powinien zobowiązać inwestora do jej uzupełnienia lub poprawienia wskazując kwestie tego wymagające.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, orzekając jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło