II SA/Bd 342/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon, Asesor WSA Ireneusz Fornalik, Protokolant Magdalena Flinik, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Grażyny P., Stanisława P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] 2003r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących kwotę 550 ( pięćset pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 342/04 UZASADNIENIE . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2004 r. sygn. [...], po rozpatrzeniu odwołania Grażyny i Stanisława P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy I. znak [...] z dnia [...] 2003, którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej budowy rurociągu solanki (dł. 700 m) w miejscowości D., zakończonej decyzją z dnia [...] 1998 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że działanie organu pierwszej instancji stanowi wykonanie zapadłego wyroku, nie do końca jednak prawidłowe, albowiem organ I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący zajętego stanowiska. W ocenie SKO przedstawione wady nie wpłynęły jednak na wynik sprawy. Powołano się na wcześniejszą ocenę SKO wskazującą , że Grażyna i Stanisław P. nie mają przymiotu strony. Wskazano, że fragment rurociągu, czyniący zdaniem sądu w sprawie S.A./Bd 1868/03 państwa P. stroną w postępowaniu przed organem architektoniczno – budowlanym, nie był objęty wnioskiem inwestora skierowanym do Wójta Gminy I. Nie stwierdzono, aby zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie obejścia (700 m) nieruchomości P., mogło w jakiś sposób oddziaływać na ich nieruchomość. Tylko to zaś czyniłoby ich stroną w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze na powyższą decyzję Grażyna i Stanisław P. zarzucili, że zaskarżona decyzja nie stanowi wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2003 r. sygn. akt S.A./Bd 880/03, jest wywiedzeniem fikcji prawnej i pozbawiona jest cech staranności w dochodzeniu do prawdy materialnej obiektywnej i wywołuje wątpliwości co do bezstronności. W uzasadnieniu skargi wskazano na wiążącą nie tylko strony i Sąd ocenę prawną ale także na związanie tą oceną innych Sądów i organów państwowych. Skarżący w piśmie z dnia [...] 2004 r. wskazali okoliczności faktyczne i przedstawili swoją ocenę prawną zapadłej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną, jakkolwiek z innych powodów niż to podają skarżący. Nie jest trafne stwierdzenie skargi, że wydana decyzja nie jest wykonaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 2003 r. sygn. S.A./Bd 880/03. Zawarta tam ocena prawna wskazywała na konieczność załatwienia wniosku skarżących stosownie do uregulowań zawartych w art. 145 K.p.a. i następnych. Tak też prawidłowo odczytało to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w zaskarżonej decyzji. Wójt Gminy I. zastosował się do wskazanej oceny prawnej i wydał w dniu [...] 2003 r. decyzję w której odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej budowy rurociągu solanki w miejscowości D. zakończonej decyzją z dnia [...] 1998 nr [...]. U podstaw odmowy wznowienia postępowania leżał pogląd, że Grażyna i Stanisław P. nie są stroną w sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji trafnie wskazało, że interes prawny jest szerszym pojęciem niż tylko opartym na prawie do gruntu. Jego źródłem może być wiele innych przepisów, nie tylko dotyczących prawa własności. Sąd podziela pogląd SKO, że "samodzielne rozstrzygnięcie co do istnienia takich zależności w niniejszej sprawie wymagało przeprowadzenia wnikliwej analizy całej posiadanej wiedzy o przedmiocie i charakterze inwestycji, a następnie, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej." Przechodząc do pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym Sąd w składzie obecnym podziela pogląd wypowiedziany w wyroku z dnia 24.9.2003 sygn. S.A./Bd 1868/03 w którym wskazano, że jeżeli rurociąg podlega modernizacji lub przebudowie w ten sposób, że przewidziane jest zastąpienie istniejącego odcinka nowym, o innym przebiegu, to właścicielom gruntów, przez który biegnie istniejący odcinek rurociągu, przewidziany do wyłączenia z eksploatacji przysługuje prawo uczestniczenia w postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczącym remontu i modernizacji rurociągu. Właściciele tych gruntów mają bowiem prawo do ochrony swych interesów w postępowaniu, którego przedmiotem powinno być między innymi rozwiązanie kwestii usunięcia z ich gruntu (lub pozostawienie na nim) nieużytecznych elementów rurociągu, ewentualnie zabezpieczenia przed niekorzystnym oddziaływaniem pozostawionych elementów na nieruchomości. Pogląd ten został wypowiedziany na tle oceny pojęcia strony przy wydawaniu pozwolenia na budowę, ma on jednak zastosowanie także przy ocenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.. Skarżący uważają, że budowa ta spowodowała podtopienie ich gruntów. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w ocenie skarżących, wpływa na wykonywanie prawa własności i ogranicza możliwości zabudowy w granicach działki. W toku dalszego postępowania należy dołączyć do akt mapkę stanowiącą inwentaryzację powykonawczą obejścia rurociągu. Skarżący uważają, że rurociąg faktycznie biegnie inaczej niż to jest wykazane na planie znajdującym się w aktach sprawy. Faktycznie ma biec przez róg ich działki oznaczonej numerem 57/8. Sądowi z urzędu znany jest wyrok tutejszego Sądu z dnia 29.1.2004 r. sygn. akt S.A./Bd 2497/03 wydany w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie tej Sąd wyraził pogląd, że nie zbadano dostatecznie przesłanek wskazujących na to, że Grażyna i Stanisław P. są stroną w sprawie o pozwolenie na budowę. Z powyższego wynika, że w stosunku do decyzji z dnia [...] 1998 r. nr [...] o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu solanki o długości 700 m w miejscowości D. toczą się dwa postępowania; o stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania. Są to dwa konkurencyjne ze sobą tryby. Generalnie można stwierdzić, że jeżeli wady dotyczą postępowania, to są to przyczyny wznowienia postępowania, natomiast jeżeli wady dotyczą samej decyzji, to mamy do czynienia z nieważnością. Jeżeli strona nie brała udziału w postępowania bez swojej winy, to jest to podstawa wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Stwierdzenie nieważności jest dalej idące. Zarzuty odnoszące się do wad materialnoprawnych decyzji są bezprzedmiotowe w sprawie o wznowienie postępowania. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z 2 faz. W pierwszej fazie bada się elementy formalne, m.in. to czy wniosek pochodzi od strony. Organ I instancji na tym etapie uznał, że skarżący nie są stroną, co doprowadziło do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W ocenie sądu badanie tej okoliczności jest niezbędne, jednakże wyprowadzenie wniosków, czy ktoś jest stroną dotyczyć może tylko sytuacji ewidentnych. Sąd podziela wypowiadany już w orzecznictwie pogląd (wyrok NSA z 22.10.1998 sygn. IV S.A. 116/98 Lex nr 43747), że jeśli wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Odmawiając zatem wznowienia postępowania naruszono art. 149 § 1 i 2 K.p.a. Przedmiotem badań w fazie wstępnej, co przeoczyły organy obu instancji, powinno być także zachowanie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Na tą okoliczność brak jakichkolwiek ustaleń. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postąpienie jak w sentencji.