II SA/Bd 342/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: odrzucić sprzeciw. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 2 z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) uchyliło decyzję Wójta [...] z dnia [...] znak [...] w sprawie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stopnia piętrzącego z małą elektrownią wodną. Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie z art. 64b § 1, do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a tego przepisu. Wskazać należy w związku z tym, że jednym z warunków dopuszczalności sprzeciwu jest jego wniesienie przez uprawniony podmiot. W myśl bowiem art. 50 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sprzeciw może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1 art. 50 p.p.s.a.), a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie prawo (§ 2 art. 50 p.p.s.a.). Pojęcie interesu prawnego oznacza prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czyli żądania dokonania przez ten sąd oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym porządkiem prawnym (por. np. T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz. W-wa, 2005, s. 213, wyrok NSA z 10 marca 2011 r. II OSK 439/10 – CBOSA i powołana tam literatura). Pojęcie strony, jak słusznie stwierdził NSA w ww. wyroku, jest kategorią prawa materialnego i dlatego interes prawny w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wynikać także z przepisów prawa procesowego lub ustrojowego. Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy wskazać, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji w charakterze strony, lecz jako organ uzgadniający, w oparciu o art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm. – dalej: "ustawa środowiskowa"). Bycie organem uzgadniającym decyzję środowiskową nie daje legitymacji do wniesienia skargi do sądu w tej sprawie. W orzecznictwie oraz w nauce prawa ugruntowany jest bowiem pogląd, że organ "współdziałający" nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu przez organ załatwiający sprawę (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 1971/93, Wokanda 1994, nr 6, s. 34, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2008 r., II SA/Gl 383/08, niepubl.; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2006, s. 129, J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s.496). Wskazać należy, że wprawdzie z art. 76 ust. 1 w zw. z ust. 8 ustawy środowiskowej wynika dla właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska uprawnienie do występowania w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu przed sądem administracyjnym jako strona postępowania, jednakże dotyczy to tylko wskazanej w art. 76 ust. 1 cyt. ustawy sytuacji, tj. gdy właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska, dopatrzywszy się nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skierował do właściwego organu administracji wystąpienie, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W ustawie środowiskowej brak jest natomiast wyraźnej normy prawnej, z której wynikałaby możliwość złożenia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska skargi na decyzję środowiskową wydaną w postępowaniu, w którym ten regionalny dyrektor ochrony środowiska był organem współdziałającym. Oznacza to, że aby organ ochrony środowiska uzyskał uprawnienie analogiczne z uprawnieniami strony, musi przede wszystkim skierować wystąpienie w trakcie toczącego się postepowania administracyjnego (środowiskowego). W konsekwencji, jeżeli regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniósł sprawie administracyjnej wystąpienia, o którym mowa w art. 76 ust. 1 ustawy środowiskowej, to brak po stronie tego organu legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji kończącej to postępowanie do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 64a p.p.s.a., jako regulacja szczególna, musi być wykładany ściśle, co oznacza konieczność wyraźnego, ustawowego uregulowania dopuszczalności sprzeciwu od decyzji dla podmiotu nielegitymującego się indywidualnym interesem prawnym, w szczególności niebędącym stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (por. postanowienia NSA: z 10 października 2012 r. sygn. II OSK 2613/11, z 12 marca 2013 r. sygn. II OSK 470/13, z 23 marca 2021 r. sygn. II OSK 4013/21). W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił sprzeciw na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64a i art. 64b § 1 p.p.s.a.