II SA/Bd 343/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...]2004 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 343/05 UZASADNIENIE Burmistrz Miasta G. decyzją z [...]2004 r. – znak: [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i art. 104 § 1 kpa, na wniosek B. K. orzekł o wymeldowaniu K. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. M. w G. Uzasadniając decyzję wskazano, że zebrane dowody takie jak: oględziny, informacja policji oraz zeznania sąsiadów potwierdzają to, o czym informowała w swoim wniosku B. K., że K. K. dobrowolnie opuścił zajmowane dotychczas mieszkanie. K. K. odwołał się od tej decyzji do organu drugiej instancji. Wojewoda [...] jako organ drugiej instancji, decyzją z [...]2005 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu zebrane dowody w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu administracyjnym w sprawie wymeldowania K. K. z miejsca pobytu stałego w wymienionym lokalu, jednoznacznie potwierdzają fakt dobrowolnego opuszczenia przez niego omawianego lokalu w grudniu 1998 r. oraz że ześrodkował on swoje centrum życiowe poza miejscem pobytu stałego. Nie zamieszkiwanie przez K. K. w w/w lokalu zostało potwierdzone podczas oględzin, a także przez policję i zeznających do protokołu w dniu 7 września 2004 r. sąsiadów H. S. i J. K. Zatem pozostawienie zameldowania K. K. w dotychczasowym miejscu pobytu byłoby utrzymywaniem tzw. fikcji meldunkowej, co stałoby w sprzeczności z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mającymi na celu wyłącznie rejestrację faktycznych pobytów osób. Wobec stwierdzenia, że po stronie K. K. spełnione zostały przesłanki określone wyżej powołanym przepisem, tj. opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, uzasadnione jest uwzględnienie wniosku o jego wymeldowanie. Na powyższą decyzję K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, stwierdzając że orzeczenie wydane przez Wojewodę [...] jest dla niego krzywdzące i jednostronnicze. Stwierdził także, że pod adresem stałego zameldowania jest zarejestrowana jego firma transportowa i wymeldowanie grozi zamknięciem firmy, gdyż nie stać go na kupienie lub wynajęcie własnego lokalu. W odpowiedzi na skargę, organ administracyjny wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji bezspornie wynika, że K. K. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, tj. w lokalu nr [...] przy ul. M. w G. od ponad sześciu lat. Powtarzając dotychczasową argumentację, stwierdzono także, że w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozbawione znaczenia w niniejszej sprawie jest zarejestrowanie firmy w dotychczasowym miejscu zameldowania, albowiem przepis ten zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, gdy po stronie osoby objętej wnioskiem spełnione zostaną przesłanki wymienione w tym przepisie, te zaś zostały spełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie należy – powołując się na treść art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – stwierdzić, że sąd administracyjny badając zasadność skargi, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy także, odwołując się do podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wskazanych m.in. w art. 7 i 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zawartych w Rozdziale 2 "Zasady ogólne" wskazać, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Rozwinięciem tych zasad ogólnych są przepisy szczególne zawarte w Rozdziale 4 tego Kodeksu zatytułowanym – "Dowody". Wynika z nich m.in., że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1), że organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1) oraz że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Zgodnie zaś z art. 133 § 1 w/w ustawy z 30.08.2002 r. sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Otóż analizując akta sprawy, sąd administracyjny doszedł do wniosku, iż te w/w zasady i przepisy postępowania administracyjnego nie zostały w pełni zrealizowane, a zebrany materiał dowodowy niestety jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Przede wszystkim zaniechano z przyczyn niezrozumiałych i nieuzasadnionych sprawdzenia, czy skarżący faktycznie zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku, tj. w G. przy ul. M. Z akt nie wynika, by były jakiekolwiek przeszkody w przesłuchaniu osoby, czy osób zajmujących ten lokal. Potrzeba takich ustaleń wynikała m.in. z oświadczenia B. K. dołączonego do jej wniosku i protokołu przesłuchania sąsiadki H. S. Zaniechano także przeprowadzenia innych dowodów np. z zeznań synów skarżącego oraz jego matki, po uprzednim dopełnieniu oczywiście obowiązków wynikających z art. 83 § 3 kpa. Tak samo należało przesłuchać wnioskodawczynię tj. byłą żonę skarżącego, sporządzając odpowiedni protokół, a nie poprzestając tylko na jej pisemnym oświadczeniu dołączonym do wniosku o wymeldowanie byłego męża. Nie przesłuchano także samego skarżącego. Trudno bowiem podzielić pogląd, że skarżący złożył wyjaśnienia do protokołu z 09.08.2004 r., skoro dokument z tej daty znajdujący się w aktach na karcie 12 nie ma żadnych cech protokołu przewidzianych w art. 68 i 69 kpa. Zgodnie z tymi przepisami protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i w jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej, niezwłocznie po złożeniu zeznania. Stosownie zaś do art. 83 § 3 kpa przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tych zasad i reguł nie dopełniono też przesłuchując świadków w dniu 07.09.2004 r. Brak w tych protokołach m.in. pouczenia o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Godzi się też przypomnieć, że art. 67 i 68 kpa zobowiązują organ do sporządzenia protokołu "z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy". Nie ulega zaś żadnej wątpliwości, że okoliczności, o których mowa w oświadczeniu wnioskodawczyni, jak i pismach z 09.08.2004 r. (karta 12) i 20.09.2004 r. (karta 27) miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na zawarte w nich informacje. Tych wszystkich uchybień nie dostrzegł niestety organ II instancji uznając przedwcześnie, że zebrano kompletny materiał dowodowy. Wymagają też dodatkowej weryfikacji dane zawarte w piśmie policji z 12.08.2004 r. W szczególności nie wskazano, kto z mieszkańców bloku nr [...] przy ul. M. w G., z którymi "przeprowadzono szereg rozmów" wskazał, iż skarżący nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem. Nie ustalono także we właściwej jednostce policji, czy skarżący złożył doniesienie o kradzieży rzeczy osobistych, a w wypadku negatywnej odpowiedzi, ustalenie w drodze jego przesłuchania, dlaczego zaniechał złożenia doniesienia o kradzieży. Należy zwrócić także uwagę, że nie ustosunkowano się do wyjaśnień skarżącego, iż z racji wykonywanej pracy rzadko przebywa w miejscu zamieszkania. Nie dokonano także ustaleń, kto płaci za mieszkanie, czy skarżący (jak sam twierdzi – k. 12), czy też wyłącznie była żona skarżącego (jak twierdzi na k. 1). Jest to też bardzo istotne, może bowiem świadczyć o zamiarze skarżącego dotyczącego przebywania w miejscu dotychczasowego zamieszkania lub braku tego zamiaru. Skoro więc naruszono wskazane powyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazujące wszechstronne wyjaśnienie sprawy, przeprowadzenie wszelkich możliwych i dopuszczalnych prawem dowodów i nie dokonano wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego, uznając że naruszenie tych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to należało po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy z 30.08.2002 r. obie decyzje uchylić. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ administracyjny przeprowadzi pełne wszechstronne postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym wyżej, w zależności od potrzeb przeprowadzając nowe, dodatkowe dowody i zobowiązany będzie do dochowania wszelkich wskazanych wyżej reguł proceduralnych. Orzekając jak w pkt 1 wyroku rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 oparto na treści art. 152 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).