II SA/Bd 344/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2024 r. znak [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz M. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. 1. Decyzją z dnia 25 września 2023 r. Starosta L. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie D. pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków na terenie działek nr [...] i nr [...] obręb ewidencyjny K. , gmina D. . 2. Pismem z dnia 13 maja 2024 r. M. K. (dalej: "skarżąca", "wnioskodawczyni") złożyła do Starosty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty z dnia 25 września 2023 r. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."), gdyż wnioskodawczyni bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. 3. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. Starosta wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 25 września 2023 r. Uzasadniając ww. rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że sama oczyszczalnia ścieków zlokalizowana została na działce nr [...] obręb ew. K. , gm. D. . Również wylot ścieków oczyszczonych został zlokalizowany na tej samej działce. Stąd sąsiednia działka skarżącej ([...]) nie znalazła się w obszarze oddziaływania budowanej oczyszczalni ścieków, a wnioskodawczyni zasadnie nie została uznana za stronę postępowania. Brak statusu strony spowodował brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. 4. W odwołaniu od powyższej decyzji oraz jego uzupełnieniu skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji. Zaskarżonemu rozbryzgnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia 25 września 2023 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie D. (dalej: "Inwestor") pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków na terenie działki o nr ew. [...] oraz [...] obręb ew. K. , gm. D. i brak orzeczenia co do istoty sprawy, podczas gdy postępowanie to zostało przeprowadzone z pominięciem strony postępowania, którą jest wnioskodawczyni, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi jedną z wad stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, co powinno skutkować uchyleniem przez organ decyzji i wydaniem nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy; - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej: "p.b.") poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie posiada statusu strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 25 września 2023 r. podczas gdy nieruchomość, której jest właścicielką znajduje się w oddziaływaniu obiektu powstałego na podstawie ww. decyzji, gdyż odprowadzenie oczyszczonych ścieków odbywa się do rowu melioracyjnego [...], zlokalizowanego częściowo na działce o nr ew. [...], której właścicielką jest wnioskodawczyni, co w świetle art. 28 ust. 2 p.b. oznacza, iż przysługiwał jej status strony w tym postępowaniu; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewszechstronne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w efekcie bezzasadne przyjęcie, że postępowanie w sprawie wydania z dnia 25 września 2023 r. nie było dotknięte wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uzasadnienie decyzji w sposób budzący wątpliwości interpretacyjne, poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny przez organ, dlaczego w jego ocenie postępowanie w sprawie wydania decyzji z dnia 25 września 2023 r. nie było dotknięte wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. 5. Rozpoznając sprawę w postepowaniu odwoławczym Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda za prawidłowe uznał stanowisko Starosty, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje wyłącznie działki inwestycyjne nr [...] i nr [...]/, a tym samym skarżąca dysponująca prawem do działki sąsiedniej o nr [...] nie mogła zostać uznana za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty z dnia 25 września 2023 r. Realizacja spornej inwestycji nie spowoduje ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącej. Następnie odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że decyzja z dnia 25 września 2023 r. została wydana na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia 12 lipca 2023 r., a nie jak wskazuje skarżąca na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia 10 stycznia 2022 r., znak: IR.6730.43.2021 o warunkach zabudowy. Podkreślił również, że na mocy art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może kształtować odmiennie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu od tych, które zostały określone w tej decyzji. Zatem wszelkie uwagi co do lokalizacji oczyszczalni ścieków winny być analizowane na etapie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Związanie organu architektoniczno-budowlanego polega na tym, iż organ ten wydając pozwolenie na budowę, nie może kształtować zasadniczych warunków inwestycji odmiennie od ustalonych w decyzji lokalizacyjnej. Organ wydający pozwolenie na budowę czerpie dane o inwestycji z decyzji lokalizacyjnej w związku z nieistnieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie może zmieniać tych warunków ani ich kontrolować. Zatem w niniejszym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane zarzuty dotyczące postępowania toczącego się przed Burmistrzem Miasta i Gminy D.. Końcowo Wojewoda wyjaśnił również, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w decyzji z dnia 7 lipca 2022 r., znak: WA.ZUZ.7.4210.185.2022.WS wydało dla Gminy D. pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych tj. wylotu kanalizacyjnego w obudowie żelbetowej do rowu melioracyjnego [...] (działka nr [...] obręb K. ) o średnicy 200 mm, na usługę wodną obejmującą wprowadzenie ścieków komunalnych ze Szkoły Podstawowej w K. , oczyszczonych w oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce nr [...] obręb K. , do rowu melioracyjnego [...]. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że odprowadzenie oczyszczonych w oczyszczalni ścieków do istniejącego rowu melioracyjnego [...], który znajduje się również na działce skarżącej, w żaden sposób nie wpłynie na ograniczenie zabudowy jej nieruchomości. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to w myśl art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie przysługiwał jej status strony postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Niezapewnienie skarżącej udziału w charakterze strony, w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty z dnia 25 września 2023 r., nie wypełnia więc przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i tym samym nie mogło stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. 5. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie decyzji Starosty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 151 §1 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty nr [...] z dnia 25 września 2023 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie D. pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków na terenie działki o nr ew. [...] oraz [...] obręb ew. K. , gm. D. , podczas gdy postępowanie to zostało przeprowadzone z pominięciem strony postępowania, którą jest skarżąca, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi jedną z wad stanowiących podstawę do wznowienia postępowania i powinno skutkować uchyleniem przez organ decyzji z dnia 25 września 2023 r. i wydaniem nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, pomimo zaistnienia podstaw do uchylenia decyzji Starosty w całości i orzeczenia co do istoty sprawy; - ewentualnie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, pomimo wystąpienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewszechstronne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w efekcie bezzasadne przyjęcie, że niezapewnienie skarżącej udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 25 września 2023 r. nie wypełniło przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. i tym samym nie mogło stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie decyzji Wojewody w sposób budzący wątpliwości interpretacyjne, poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny przez Wojewodę, dlaczego w jego ocenie postępowanie w sprawie wydania decyzji z dnia 25 września 2023 r. nie było dotknięte wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.; - art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez uznanie, że skarżąca nie posiadała statusu strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 25 września 2023 r., podczas gdy nieruchomość, której właścicielką jest skarżąca znajduje się w oddziaływaniu obiektu powstałego na podstawie decyzji z dnia 25 września 2023 r., który wprowadza związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu, gdyż odprowadzenie oczyszczonych ścieków odbywa się do rowu melioracyjnego [...], zlokalizowanego częściowo na działce o nr ew. [...], której właścicielką jest skarżąca, co w świetle art. 28 ust. 2 p.b. oznacza, iż przysługuje jej status strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 25 września 2023 r. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowną argumentację wspierającą sformułowane zarzuty. 6. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, oceniając podniesione w niej zarzuty jako niezasadne. 7. W piśmie procesowym z dnia 23 października 2025 r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skarg jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie przewidzianym dla wznowienia postępowania decyzji Starosty z dnia 25 września 2023 r. zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę Gminie D. oczyszczalni ścieków na terenie działek nr [...] i nr [...] obręb ewidencyjny K. , gmina D. . W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Jej wzruszenie może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.). "W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX 2010. Komentarz do art. 145 k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest: 1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.). W drugim etapie postępowania wznowieniowego właściwy organ w pierwszej kolejności bada spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie - w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii - rozpatruje sprawę w zakresie wpływu danej wady kwalifikowanej na decyzję wydaną w trybie zwyczajnym (zob. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 145/23, Lex nr 3578119; z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 444/24, Lex nr 3788095). Oznacza to, że istota wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia (zweryfikowania), czy dana wada postępowania - a mianowicie, jedna z wad enumeratywnie wymienionych w przywołanych przepisach prawa - nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania zmierza zatem do usunięcia określonych wad postępowania administracyjnego, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej. Jego istotą nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz rozpatrzenie danej sprawy wyłącznie pod kątem wpływu kwalifikowanej wady, jakimi obarczone było postępowanie, w ramach którego wydano tą decyzję. Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 145 i n. k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym. Dlatego też z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 k.p.a. wykładnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia winna mieć charakter zawężający. Przesłanką, która była wskazywana w toku postępowania dla wykazania zasadności wznowienia postępowania była okoliczność opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przystępując do rozważań podnieść należy, że aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 230/24, Lex nr 3837594). Podnieść zatem należy, że podmiot, który zamierza zakwestionować decyzję w toku postępowania nadzwyczajnego, domagając się wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., winien wykazać, że w dacie jej wydania legitymował się interesem prawnym, który nie został przez organ uwzględniony. Dla rozstrzygnięcia legitymacji procesowej skarżącej do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu, w którym wydano kontrolowane pozwolenie na budowę (decyzja z dnia 25 września 2023 r.) konieczne jest sięgnięcie do uregulowań ustawy Prawo budowlane obowiązujących w tamtej dacie. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę art. 28 ust. 2 p.b., który jest przepisem lex specialis w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania ma pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu". Obecnie obowiązujące brzmienie art. 3 pkt 20 p.b. zostało nadane ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Co istotne ustawodawca zdecydował się zawęzić definicję obszaru oddziaływania obiektu. W wyniku dokonanej zmiany p.b., która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r., przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji, brane są pod uwagę "ograniczenia w zabudowie terenu", a nie jak przed wskazaną zmianą "ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19). Obszarem oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie obszar w stosunku, do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1789/22). Zatem z regulacji art. 3 pkt 20 p.b. wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Zaakcentowania przy tym wymaga, że nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający możliwość jej zabudowy. 9. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazania w pierwszej kolejności wymaga, iż przedmiotem inwestycji była budowa oczyszczalni ścieków na terenie działek nr [...] i nr [...] obręb ewidencyjny K. , gmina D. . Powyższa decyzja z dnia 25 września 2023 r. wydana została na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia 12 lipca 2023 r., a ponadto nakazuje ona zachować warunki zatwierdzone decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. wydaną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, udzielającą pozwolenia wodnoprawnego. Przy czym jak wynika z korespondencji nadesłanej przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przy piśmie z dnia 3 listopada 2025 r. decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., znak WA.ZUZ.7.4210.185.2022. Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Gminę D. decyzją z dnia 9 lipca 2025 r. nr 52/2025/KUW Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję nieważnością. Na powyższą decyzję Gmina D. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która obecnie oczekuje na rozpatrzenie. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę przedstawione wyżej poglądy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że organy błędnie zawęziły krąg stron postępowania przyjmując, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty L. z dnia 25 września 2023 r., gdyż bez wątpienia wprowadzanie ścieków z oczyszczalni do rowu melioracyjnego [...] przez wylot kanalizacyjny w obudowie żelbetonowej o średnicy 200 mm znajdujący się na działce nr [...], który to rów melioracyjny biegnie dalej przez działkę skarżącej nr [...], która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki na której realizowana jest planowana inwestycja i uniemożliwia stronie zabudowane tej części działki, na której znajduje się ów rów. Z przepisów Prawa wodnego wynika bowiem, że rowy melioracyjne klasyfikowane są jako urządzenia wodne (art. 16 pkt 65 lit. a Prawa wodnego) i ich status prawny i możliwość ingerencji są ściśle określone przez ustawodawcę. Kluczową kwestią jest również to, że rów melioracyjny [...] stanowi część większego systemu melioracyjnego i na co zasadnie zwróciła uwagę skarżąca jego likwidacja uniemożliwiłaby prawidłowe funkcjonowanie zaprojektowanej i już wybudowanej oczyszczalni ścieków. Jego ewentualne zasypanie może skutkować odpowiedzialnością cywilną wobec inwestora, jeśli działanie to spowodowałoby szkodę na jego nieruchomościach. Ponadto na co trafnie zwróciła uwagę strona art. 191 ust. 1 Prawa wodnego zabrania nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego (czyli także jego zasypania), którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty. Zatem skarżąca ograniczona jest w korzystaniu z możliwości zabudowy części własnej działki, co w świetle przepisów Prawa budowalnego obligowało organ do uznania jej za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydanie zatem decyzji o odmowie uchylenia decyzji z dnia 25 września 2023 r. wyłącznie z tego powodu, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana, bez rozpoznania sprawy co do istoty, było więc wadliwe. Z przepisów art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 k.p.a. wynika, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie, że zachodzi podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że w postępowaniu nie brała udziału strona, nie oznacza obowiązku uchylenia decyzji dotychczasowej. Organ powinien w takiej sytuacji rozpoznać sprawę co do istoty w granicach podstawy wznowienia. Przyznanie podmiotowi statusu strony ze względu na spełnienie przesłanek z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. wobec ustalenia, że projektowany obiekt może wprowadzać ograniczenia w zabudowie nieruchomości tej strony, nie oznacza że decyzja zatwierdzająca projekt i udzielająca pozwolenia na budowę nie może być wydana. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości w zakresie możliwości jej zabudowania. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera pewien element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, a w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek sprawdzić, czy spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 848/18, LEX nr 2631981). Zdaniem Sądu sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie w zakresie możliwości ich zabudowania jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku zatem ustalenia, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), obowiązkiem organu jest odniesienie się do uwag pominiętej strony, dotyczących istoty sprawy. Zapewnienie podmiotowi, którego interesy są zagrożone w związku z planowaną inwestycją, udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę w charakterze strony, służy wyłącznie ochronie jej praw, a nie blokowaniu wykonywania praw przysługujących innemu podmiotowi - inwestorowi. Obowiązkiem organów jest odniesienie się do jej zastrzeżeń i wyjaśnienie jej wątpliwości. 10. Należy również wyjaśnić, że ze względu na to, iż powodem uchylenia decyzji organów obu instancji było odmówienie przez organy skarżącej przymiotu strony, a więc konieczne jest przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego z jej udziałem, Sąd nie rozpatrywał zarzutów skargi dotyczących ostatecznej decyzji Starosty L. z dnia 25 września 2023 r. Te zagadnienia wykraczają bowiem poza ramy dopuszczalnej w niniejszej sprawie kontroli Sądu. 11. Z przedstawionych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, "c" i art. 135 p.p.s.a. jako wydane z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi (200 zł), opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika będącego radcą prawnym Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). G. Saniewski J. Wichrowski M. Pawełczak