II SA/Bd 346/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 16, art. 24, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 129, poz. 1058), odmówił przyznania B. S. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w dniu 11 stycznia 2011 r. B. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, załączając do wniosku: orzeczenie lekarskie z dnia 3.12.2009 r., sygn. akt VIU 1978/09, protokół badań sądowo - lekarskich z dnia 3.12.2009 r., sygn. akt VIIU 1978/09, zaświadczenie z [...] Centrum Zdrowia w [...] z dnia 29.03.2010 r. o przebywaniu w Szpitalu w [...] na oddziale Chirurgii Ogólnej, zawiadomienie z Sądu Okręgowego w[...], protokół badań sądowo – lekarskich, sygn. akt 1193/10 z dnia 9.12.2010 r., orzeczenie lekarskie sygn. akt VIU 1193/10 z dnia 9.12.2010 r., ksero dowodu osobistego. Ponadto organ wskazał, iż w dniu 2.02.2011 r. do powyższych dokumentów strona dostarczyła orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane dnia 12.02.2008 r. przez Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z którego wynika, iż umiarkowany stopień niepełnosprawności, a także niepełnosprawność datuje się od 2001 r., a więc w omawianym przypadku nie przed ukończeniem 21 roku, w związku z czym w ocenie organu zasiłek pielęgnacyjny zainteresowanej nie przysługuje. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła B. S., podnosząc, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem w niej zawartym, ponieważ jej zdaniem, niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia, w związku z czym należy się jej zasiłek pielęgnacyjny. Strona podniosła, orzeczenie o niepełnosprawności z 12.02.2008 r. zawiera błędną datę powstania niepełnosprawności, która w jej ocenie powstała w dniu 6.10.1963 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 12 lutego 2008 r. wynika, iż wnioskodawczyni została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz, że niepełnosprawność datuje się od 2001 r. Podkreślono, że powyższe orzeczenie jest dokumentem urzędowym, a zgodnie z regułami domniemań prawnych, dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a dowód urzędowy sporządzony przez upoważniony do jego sporządzenia organ, w zakresie swojego działania, korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności dokumentu) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jakkolwiek domniemania te mogą być obalone, to jednak z tych względów dokument urzędowy staje się najbardziej wiarogodnym środkiem dowodowym. Wskazano stronie, że w przypadku pojawienia się jakichkolwiek błędów w ww. dokumencie, tj. wspomnianym orzeczeniu, powinno się wystąpić do organu wydającego o sprostowanie wspomnianej pomyłki. W przeciwnym razie należy domniemywać prawdziwości zawartych w nim zapisów. W konsekwencji stwierdzono, że skoro niepełnosprawność wnioskodawczyni urodzonej w 1956 r. datuje się od 2001 r., to organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych, by przyznać wnioskodawczyni świadczenie opiekuńcze w formie zasiłku pielęgnacyjnego, który przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Ponadto zwrócono uwagę, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika również, że odwołująca nie posiada orzeczenia o uznaniu ją za całkowicie niezdolną do pracy. W skardze do sądu B. S. ponownie zakwestionowała prawidłowość wydanych w jej sprawie rozstrzygnięć, podtrzymując swą wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Strona skarżąca konsekwentnie podniosła, że określona w orzeczeniu o niepełnosprawności z 12.02.2008 r. data powstania niepełnosprawności jest wynikiem błędu organów wydających to orzeczenie i dlatego przyjąć należy wskazywaną przez skarżącą datę - 6.10.1963 r. (data wypadku komunikacyjnego) jako moment powstania niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawą przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego jest przepis art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym w stosunku do osób powyżej 16 lat, które legitymują się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, do których należy skarżąca - stosuje się przepisy art. 16 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy w brzmieniu: "Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji" (art. 16 ust. 1), oraz "zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia" (art. 16 ust. 3). Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt dołączenia przez stronę do wniosku o dochodzone świadczenie – orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 12.02.2008 r., w którym Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w [...] stwierdził, że umiarkowany stopień niepełnosprawności, a także niepełnosprawność datuje się od 2001 r., a więc w omawianym przypadku - po ukończeniu 21 roku życia. Tymczasem, jak wynika z § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 2 czerwca 2005 r., do wniosku o to świadczenie należy dołączyć - orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności – przed ukończeniem 21 roku życia. Strona zamiast jednak wylegitymowania się orzeczeniem spełniającym powyższy warunek, podniosła, iż określona w orzeczeniu o niepełnosprawności z 12.02.2008r. data powstania niepełnosprawności jest wynikiem błędu organów wydających to orzeczenie i dlatego przyjąć należy wskazywaną przez skarżącą datę - 6.10.1963 r. (data wypadku komunikacyjnego) jako moment powstania niepełnosprawności. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca powołała się także na inne dokumenty, mające świadczyć o powstaniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przed 21 rokiem życia, wśród których wymieniła: orzeczenie lekarskie z dnia 3.12.2009 r., sygn. akt VIU 1978/09, protokół badań sądowo - lekarskich z dnia 3.12.2009 r., sygn. akt VIIU 1978/09, zaświadczenie z [...] Centrum Zdrowia w [...] z dnia 29.03.2010 r. o przebywaniu w Szpitalu w [...] na oddziale Chirurgii Ogólnej, zawiadomienie z Sądu Okręgowego w [...], protokół badań sądowo – lekarskich, sygn. akt 1193/10 z dnia 9.12.2010 r., orzeczenie lekarskie sygn. akt VIU 1193/10 z dnia 9.12.2010 r. Istota sporu sprowadzała się więc do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy przedstawione przez stronę dokumenty, mogły przesądzić, o uznaniu, że niepełnosprawność skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 21 lat, niezależnie od faktu, że w orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, iż umiarkowany stopień niepełnosprawności, a także niepełnosprawność datuje się od 2001 r. W ocenie Sądu, obowiązkiem organów było poczynienie ustalenia powyższej spornej okoliczności wyłącznie na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności. Należy mieć bowiem na względzie, że ustalanie faktu niepełnosprawności i jego stopnia w oparciu o orzeczenie o niepełnosprawności, wynika z ustawy, tj. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca wskazał więc jedynie ten dokument, jako uprawniający do poczynienia ustaleń w zakresie spełniania przez stronę warunku zaliczenia do osób niepełnosprawnych. Jedynie też w oparciu o ten dokument dokonuje się ustaleń w zakresie momentu powstania niepełnosprawności. Jak wynika bowiem z § 13 ust. 1 pkt 9 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.03.139.1328), w orzeczeniu o niepełnosprawności ustala się datę lub okres powstania niepełnosprawności. W świetle powyższego organy obu instancji zasadnie uznały, że brak jest podstaw do czynienia ustaleń co do momentu powstania orzeczonej niepełnosprawności strony w oparciu o inne dokumenty niż orzeczenie o niepełnosprawności, ponieważ uprawnionym organem, który może poddać ocenie oferowane przez skarżącą dokumenty w celu poczynienia ustaleń co do momentu powstania niepełnosprawności, jest zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, albowiem to ten organ wydaje orzeczenia o niepełnosprawności, o których mowa w przepisie art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Słuszne jest również stanowisko orzekających w sprawie organów administracyjnych, iż orzeczenie o niepełnosprawności z 12.02.2008 r. jest dokumentem urzędowym, a zgodnie z regułami domniemań prawnych, dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a dowód urzędowy sporządzony przez upoważniony do jego sporządzenia organ, w zakresie swojego działania, korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności dokumentu) oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. I o ile domniemania te mogą być obalone, to jednak z tych względów dokument urzędowy jest najbardziej wiarogodnym środkiem dowodowym, a w przypadku pojawienia się jakichkolwiek błędów w ww. dokumencie, tj. wspomnianym orzeczeniu, powinno się wystąpić do organu wydającego o sprostowanie wspomnianej pomyłki. W przeciwnym razie należy domniemywać prawdziwości zawartych w nim zapisów. Reasumując, należy uznać zaskarżoną decyzję za prawidłową. Organ nie mógł bowiem przyznać wnioskowanego świadczenia w sytuacji braku spełnienia przez skarżącą warunku powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wieku do 21 lat, który to warunek jest niezbędny do przyznania świadczenia, jak stanowi o tym przepis art. 16 ust. 3 w/w ustawy. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalono jako niezasadną.