II SA/Bd 35/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w zakresie pkt 10 dotyczącego prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie w zakresie określonym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] D. K. zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zawarto wskazania dotyczące: szkolenia, w tym specjalistycznego, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie stwierdzono natomiast, aby zachodziła potrzeba orzeczenia o innych dodatkowych uprawnieniach, w tym nie przyznano stronie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji stwierdzić należy, iż skarżący nadal wymaga częściowej okresowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych. Ponadto, jak stwierdził organ, schorzenie kwalifikujące się do niepełnosprawności nie powoduje ograniczenia zdolności do samodzielnego poruszania i przemieszczania się, jak również nie wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. utrzymał w mocy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz po dokonaniu analizy oceny materiału dowodowego utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, gdyż zostało wydane zgodnie z ustalonym stanem faktycznym oraz dokumentacją medyczną. Przytoczone w odwołaniu argumenty nie dają podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z zawartym w orzeczeniu organu II instancji pouczeniem D. K. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego, odwołał się od powyższego orzeczenia do Sądu Rejonowego Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. wskazując m.in., że powinno mu przysługiwać prawo do zamieszkania w oddzielnym pokoju, co ułatwiłoby mu wykonywanie codziennych czynności i naukę. W wyroku z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...] ww. Sąd orzekł, że: -"Sprawę w części dotyczącej żądania przyznania prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju przekazuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy" (pkt I); -"Oddala odwołanie w pozostałym zakresie" (pkt II). W związku z powyższym Sąd Rejonowy Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...] przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do rozpoznania według właściwości w części dotyczącej żądania przyznania prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wobec przekazania przedmiotowej sprawy przez sąd powszechny według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i związania sądu administracyjnego tym przekazaniem, zgodnie z art. 58 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd uznał, że zobowiązany jest do rozpoznania niniejszej skargi. Sąd nie może odrzucić skargi, w sytuacji gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Zgodnie zaś z art. 134 p.p.s.a., Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721), właściwymi w sprawie orzekania o stopniu niepełnosprawności są: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja i 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja. Z art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji wynika, że w orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności: 1) odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby; 2) szkolenia, w tym specjalistycznego; 3) zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej; 4) uczestnictwa w terapii zajęciowej; 5) konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby; 6) korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki; 7) konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 8) konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji; 9) spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna). Użycie przez ustawodawcę w art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji sformułowania "w szczególności" oznacza, że wyliczenie to jest przykładowe. Przepisy innych ustaw mogą zawierać postanowienia, które będą wchodziły w skład orzeczenia powiatowego zespołu do spraw niepełnosprawności. Przykładem takim jest art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966, zwanej dalej "ustawą o dodatkach mieszkaniowych"), z którego wynika, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie o rehabilitacji. Treść cytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że częścią orzeczenia powiatowego zespołu do spraw niepełnosprawności jest rozstrzyganie o uprawnieniach do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej. Potwierdza to § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy I Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328), który wskazuje co powinno zawierać orzeczenie o niepełnosprawności, jak i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W obu tych orzeczeniach należy zawrzeć informację o wskazaniach, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji, określonych przez skład orzekający. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia przy ocenie konieczności korzystania przez osobę zainteresowaną z prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju bierze się pod uwagę rodzaj niepełnosprawności, w szczególności, czy osoba porusza się na wózku inwalidzkim, jest leżąca, ma znaczne ograniczenia w przyjmowaniu pokarmów i innych czynnościach fizjologicznych. Przy tej regulacji ustawodawca również użył określenia "w szczególności", co oznacza, że jedynie przykładowo wskazał okoliczności, które należy brać pod uwagę. Oceniając w tym kontekście podjęte w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia Sąd uznał, że w uzasadnieniach obu kontrolowanych orzeczeń w zakresie punktu 10 wskazań, organy nie zastosowały się do art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie wyjaśniły, dlaczego uznały, że stan zdrowia osoby orzekanej nie uzasadnia przyznania jej dodatkowego uprawnienia w postaci zamieszkania w oddzielnym pokoju. Organ II instancji, mimo zarzutu strony skarżącej o braku przyznania prawa zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, w ogóle nie uzasadnił stanowiska w orzeczeniu utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające naruszyły przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu odwoławczego w oraz orzeczenia organu I instancji w części rozstrzygającej o prawie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju w zakresie punktu 10, tj. wskazań co do prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, gdyż w pozostałym zakresie orzeczenie organu I instancji nie było przedmiotem odwołania. Ponadto, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy i prawo strony do rozpoznania sprawy przez dwa niezależne organy uzasadniał wyeliminowanie orzeczenia w wyżej wskazanym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim winien dokładnie zapoznać się ze zgromadzoną w aktach skarżącego dokumentacją medyczną i ustalić, czy w świetle tej dokumentacji, przy uwzględnieniu wykładni przepisów prawnych wskazanych przez Sąd w przedmiotowym uzasadnieniu, zasadne są twierdzenia o potrzebie uzyskania prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Po podjęciu decyzji organ sporządzi uzasadnienie, odpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a., z którego będzie wynikało: na jakich dowodach organ się oparł, czy dał im wiarę, a jeżeli nie, to dlaczego i z jakich powodów wydał takie, a nie inne rozstrzygnięcie. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.