II SA/Bd 351/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], ustalił dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska poza granicami Placu treningowego [...], należącego do firmy: Ośrodek Szkolenia Zawodowego [...]. Po rozpoznaniu odwołania B. D. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2024 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu zostało wszczęte z urzędu, w związku z kontrolnymi pomiarami emisji hałasu do środowiska zewnętrznego, wykonanymi w dniu [...].2023r., które to wykazały przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w jednym z punktów pomiarowych (P2) w porze dziennej na terenie chronionym akustycznie, bezpośrednio sąsiadującym z placem treningowym, na którym prowadzone są kursy i szkolenia dla operatorów sprzętu ciężkiego przez Ośrodek Szkolenia Zawodowego [...]. Pomiary kontrolne zostały wykonane na zlecenie Urzędu Miasta [...], a ich wykonawcą była Firma [...] I. . Sprawozdanie wskazuje na badanie przeprowadzone dla instalacji: Plac treningowy o lokalizacji na działkach nr [...] obręb [...]. Jako źródła hałasu podano pracujące pojazdy: koparko-ładowarka [...] oraz koparka [...], wykorzystywane do szkolenia uczestników kursu oraz przeprowadzenia egzaminów na operatorów. Przeprowadzone badania wskazały na wystąpienie przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu pochodzącego od instalacji, urządzeń i zakładów przemysłowych dla pory dnia. Wartość dopuszczalna wynosi 55dB, przekroczenie stwierdzono w punkcie pomiarowym P2, w którym wykazano poziom hałasu 55,7dB. W ocenie Kolegium, plac treningowy (szkoleniowy), jako budowla, jest instalacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024, poz. 54 – dalej p.o.ś), a wraz z wykorzystywanymi na niej urządzeniami stanowiącymi źródło hałasu (koparko-ładowarka oraz koparka), stanowi zakład w rozumieniu p.o.ś. - co z kolei rodzi ten skutek, że emisja hałasu tego zakładu podlega rygorom p.o.ś. Organ podkreślił, że pojęcie "instalacji" obejmuje poza urządzeniami, również budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami (art. 3 pkt 6 lit. c). Zasadniczym kryterium jest tu fakt, że eksploatacja owej instalacji może spowodować emisję. Taką budowlę, w ocenie Kolegium, stanowi w tej sprawie rozpatrywany plac treningowy wraz ze znajdującymi się na nim urządzeniami. Organ odwoławczy dodał, że przez eksploatację instalacji lub urządzenia ustawodawca rozumie użytkowanie instalacji lub urządzenia oraz utrzymywanie ich w sprawności (zob. art. 3 pkt 3 p.o.ś.), co niewątpliwie w tym przypadku ma miejsce. Wskazał też, że dla wydania decyzji na podstawie art. 115a ust. 1 p.o.ś. wystarczające jest jednorazowe przekroczenie normatywnego poziomu hałasu. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji o możliwości ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza granicami zakładu - placu treningowego [...], należącego do skarżącego, eksploatującego wymieniony plac. Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń Prezydenta wynika, że poza przedmiotowym zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne normy hałasu dla pory dziennej. Terenem podlegającym ochronie akustycznej jest w tym przypadku teren zagospodarowany pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Według przeprowadzonych na zlecenie organu I instancji pomiarów hałasu, normy hałasu obowiązujące dla terenów mieszkaniowo - usługowych dla pory dziennej (55dB), zostały przekroczone w jednym z punktów pomiarowych. Takie ustalenie uprawniało - w świetle art. 115a ust. 1 p.o.ś - do wydania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu poza zakładem dla wymienionego obszaru chronionego. Kolegium stwierdziło, że skarżący w żaden sposób skutecznie nie podważył prawidłowości badań własnych organu z czerwca 2023r. Przedłożenie kolejnych badań, wykonanych na zlecenie skarżącego w listopadzie 2023r., nie oznacza, że badania z czerwca 2023r. przeprowadzono wadliwie. Co więcej, wyniki badań zleconych przez Skarżącego również wykazały nieznaczne przekroczenie normy hałasu dla pory dziennej (55,4 dB) - co wynika z pisma skarżącego z [...].2023r. Organ odwoławczy dodał, że planowane przez Skarżącego inwestycje mające w przyszłości zniwelować hałas z terenu prowadzonej działalności szkoleniowej, nie mają wpływu na obowiązek wydania decyzji w sytuacji, jaka zaistniała, tj. spełnienia przesłanek z art. 115a ust. 1 p.o.ś. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję B. D. (dalej jako: "skarżący") zarzucił jej: 1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 art. 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, które pozwalałoby na odwzorowanie w badaniu poziomu emitowanego hałasu poza teren placu treningowego; a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności błędne wykonanie pomiarów hałasu i błędna ich interpretacja, która nie odzwierciedla realnego wykorzystania maszyn na terenie placu treningowego; 2. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz art. 8 k.p.a. mających wpływ na wynik postępowania, poprzez niedopełnienie obowiązków wynikających z Rozporządzenia w zakresie braku obecności przedstawiciela prowadzącego instalację lub zakłady przy pomiarach i braku podpisu pod protokołem uprawnionych przedstawicieli skarżącego, a także braku powtórzenia badań w sytuacji zgłoszonych przez przedstawiciela zarzutów co do rzetelności pomiarów; 3. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, poprzez nieuprawnione przyjęcie dopuszczalnych norm hałasu dla terenu o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym, z pominięciem wzięcia pod uwagę głównego przeznaczenia terenu jako usługowego; 4. naruszenie art. 115a ust. 4 pkt 1 ustawy o ochronie środowiska w związku z jego niezastosowaniem i obciążeniem skarżącego ponad miarę obowiązkami wynikającymi z ustalenia przekroczenia hałasu, podczas gdy organy są obowiązane stosować środki mające wpływ na prawa lub interesy osób prywatnych tylko w razie potrzeby i w zakresie wymaganym do osiągnięcia zamierzonego celu; 5. naruszenie art. 115 a ust. 4 p.o.ś. poprzez uszczegółowienie działań możliwych do wyznaczenia w ramach cytowanego przepisu, poza tymi wymienionymi w przepisie, bez dysponowania wiedzą specjalistyczną w danej branży w celu określenia metody i jej skuteczności dla ograniczenia poziomu emitowanego dźwięku. W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że organ bezpodstawnie przyjął, że pomiaru hałasu należy dokonać przy pracujących obydwu maszynach, podczas gdy do jednoczesnej pracy tych maszyn dochodzi rzadko. Skarżący zakwestionował też rzetelność badań wskazując, że nie był on przy nich obecny oraz zarzucił osobom wykonującym badania stronniczość. Wywiódł, że prowadzona przez niego działalność w zakresie szkoleń praktycznych operatorów jest działalnością nieuciążliwą, co wypełni wypełnia przeznaczenie terenu wynikające z obowiązującego planu miejscowego – tj. przeznaczenie pod usługi nieuciążliwe. Skarżący wywiódł też, że organ nie miał podstaw do nakładania na niego obowiązku montowania osłon akustycznych. Nie zostały bowiem przeprowadzone badania w porze nocnej. Skarżący zwrócił też uwagę, że postawienie ekranu dźwiękochłonnego musi być skonsultowane z organem architektoniczno-budowlanym oraz że niemożliwe jest wykonanie nakazu w ustalony w decyzji terminie realizacji obowiązku (tj. do [...].2024 r.). W skardze wywiedziono także, że wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu nie jest zasadne, gdyż przekroczenia norm hałasu praktycznie nie występują. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Kolegium odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśniło, że rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji, nie znajdowało zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy wywiódł też, że dopuszczalne poziomy hałasu są określane w odniesieniu do terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. W tym przypadku zweryfikowany został rodzaj terenu, na którym stwierdzone zostały przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu – teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Podstawowym przeznaczeniem terenu są usługi nieuciążliwe, rzemiosło nieuciążliwe, a uzupełniającym – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, garaże i zabudowa gospodarcza, drogi wewnętrzne, miejsca postojowe, budowę i urządzenia związane z obsługą elektroenergetyczną, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej oraz zieleń izolacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm., dalej "p.o.ś."). Zgodnie z art. 115a ust. 1 p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Z przepisu powyższego wynika, że decyzja określająca dopuszczalny poziom hałasu może zostać wydana, jeśli po pierwsze, poza zakładem występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu, po drugie, przekroczenie to spowodowane jest działalnością zakładu. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta [...] w związku z wpłynięciem do organu Sprawozdania z badań nr [...] przeprowadzonych w dniu [...].2023 r. przez wyłonioną w drodze zapytania ofertowego akredytowaną Firmę [...] I. , wskazującą na wystąpienie przekroczenia dopuszczalnych norm emisji hałasu. Skarżący zarzucił organowi nieprawidłowe ustalenia w zakresie przeznaczenia terenu (uznania go za teren chroniony akustycznie) i w związku z tym błędne stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Wskazać należy, że teren, którego dotyczy postępowanie, objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla obszaru zawartego pomiędzy: ulicą [...], częścią działek nr [...], fragmentami ulic [...], granicą terenów leśnych oraz terenami bocznicy kolejowej, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] 2010 r., nr [...]. Teren ten znajduje się w obszarze o symbolu 14U o przeznaczeniu podstawowym: usługi nieuciążliwe, rzemiosło nieuciążliwe i przeznaczeniu uzupełniającym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; garaże i zabudowa gospodarcza; drogi wewnętrzne, miejsca postojowe i urządzenia związane z obsługą elektroenergetyczną, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej; zieleń izolacyjna. Zdaniem skarżącego, przy ustalaniu przeznaczenia terenu należało wziąć pod uwagę tylko główną funkcję terenu - usługi nieuciążliwe. W jego ocenie, w świetle dominującego przeznaczenia pod działalność usługową, do przedmiotowego terenu ma zastosowanie art. 114 ust. 3 p.o.ś., zgodnie z którym, jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy pomocy społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Nie można się z tym stwierdzeniem zgodzić. Po pierwsze zauważyć należy, że przepis art. 114 ust. 3 p.o.ś. nie ma zastosowania w sprawie. Nie można bowiem utożsamiać działalności produkcyjnej z usługami nieuciążliwymi. Podkreślić należy również, że możliwość przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną obok usług nieuciążliwych, oznacza, że jest to teren zabudowy mieszanej czyli mieszkaniowo-usługowej – o którym mowa w przepisu art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. f p.o.ś. To, która z funkcji ma charakter podstawowy, a która uzupełniający nie zmienia klasyfikacji terenu. W sprawie nie ma też zastosowania art. 114 ust. 2 p.o.ś., w świetle którego, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Przedmiotowy teren zaliczyć można bowiem tylko do jednego typu terenu wskazanych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. – pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Jak prawidłowo wskazały organy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112) dla terenów mieszkaniowo-usługowych obowiązują następujące normy hałasowe: LAeq D = 55dB (pora dnia) i LAeq N 45 (pora nocy). W przedmiotowej sprawie pomiary zostały przeprowadzone przez Firmę [...] I. posiadającą akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań akustycznych i hałasu w środowisku pracy, badań hałasu maszyn i urządzeń. Wyniki pomiarów przeprowadzonych w porze dziennej zostały ujęte w sprawozdaniu nr [...] z [...].2023 r. Wykazały one poziom hałasu emitowanego do środowiska o wartościach: 1) w punkcie pomiarowym P1 - 54,1 dB; 2) w punkcie pomiarowym P2 - 55,7 dB. Oznacza to, że dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. (cyt. wyżej) zostały przekroczone. Strona skarżąca zakwestionowała powyższe wyniki pomiarów, podnosząc, że organ bezpodstawnie przyjął, że pomiaru hałasu należy dokonać przy pracujących obydwu maszynach (koparko-ładowarka [...] oraz koparka [...], gdy do jednoczesnej pracy tych maszyn dochodzi rzadko. Odnosząc się do powyższego zwrócić należy uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie był badany średni poziom hałasu na działce skarżącego związany z wykonywaną przez niego działalnością. Pomiary miały za zadanie wykazać czy w ogóle dochodzi do przekroczenia norm hałasowych w związku z działalnością skarżącego. Jeśli zaś, jak sam wskazuje skarżący przez określony czas pracują obie maszyny, to należało przy pomiarach wziąć pod uwagę generowany przez nie kumulatywnie hałas. Skarżący twierdzi również, że przy wykonywaniu badań Firma [...] I. rozstawiła punkty pomiarowe w sposób sprzeczny z treścią rozporządzenia z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów i wielkości emisji (Dz.U. z 2022 r., poz. 614 ze zm.). Skarżący twierdzi, że pomiary te zostały wykonane z terenu działek skarżącego zlokalizowanych przy ul. [...] oraz [...]. Ze sprawozdania I. wynika natomiast, że punkty te zlokalizowano na granicy działki ul. [...], na której znajduje się budynek jednorodzinny. W sprawozdaniu podano przy tym współrzędne geograficzne obu punktów pomiarowych oraz wskazano ich lokalizacje na mapie. W świetle treści sprawozdania i braku dowodów potwierdzających inne rozłożenie punktów pomiarowych niż wskazane w sprawozdaniu, zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Dodać należy, że ze skargi wynika, że skarżący formułując ten zarzut, w istocie chciałby, że punkty zlokalizowano za zadrzewieniem występujących na działce przy [...], licząc na to, że zadrzewienie wpłynie korzystnie na wyniki pomiaru. Zwrócić w związku z tym należy uwagę, że dla zastosowania art. 115a p.o.ś. konieczne jest stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza "zakładem" - rozumianym jako jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzących instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami (art. 3 pkt 48 p.o.ś). Takie brzmienie przepisu art. 115 a p.o.ś. wskazuje zatem, że pomiary powinny być dokonywane na granicy zakładu (działki na której prowadzona jest działalność). Zarówno z powyższego przepisu, jak i przepisów przywołanego przez skarżącego rozporządzenia z dnia 7 września 2021 r. nie wynika, by przy wyznaczaniu punktów pomiarowych należało brać pod uwagę istnienie na działkach sąsiadujących z zakładem naturalnych roślinnymi barier lub innych obiektów redukujących hałas. Podkreślić należy, że skarżącego nie zwalnia z obowiązku zachowania norm hałasu to, że właściciele terenów dotkniętych ponadnormatywnym hałasem próbują się zabezpieczyć przed tymi emisjami. W skardze zawarto też zarzut braku obecności skarżącego przy dokonywaniu pomiarów przez I. . Odnosząc się do powyższego zwrócić należy uwagę, że nieobecność skarżącego przy pomiarach wynikała z okoliczności leżących po stronie skarżącego. Jak wynika bowiem z jego wyjaśnień, w związku z pilnym wyjazdem służbowym zamiast niego podczas pomiarów obecni byli dwaj upoważnieni przedstawiciele Ośrodka. Skarżący miał możliwość zapoznania się z wynikami sprawozdania (w którym uwzględniono informacje zawarte w protokołu z pomiarów) i w oparciu o treść sprawozdania, mógł skutecznie kwestionować prawidłowość pomiarów. Skarżący nie podważył skutecznie dowodu w postaci sprawozdania I. . Zgodzić się należy przy tym z organem odwoławczym, że przedłożenie przez skarżącego kolejnych badań, wykonanych na zlecenie skarżącego, nie mogło podważać prawidłowości badań przeprowadzonych na zlecenie organu przez Firmę [...] I. . Przy tym wykonane za zlecenie skarżącego badanie przez Laboratorium [...], jak sam wskazuje skarżący zostało zakłócone, dlatego odwoływanie się do jego wyników jest bezcelowe. Zdaniem Sądu pomiary hałasu dokonane w niniejszej sprawie na zlecenie organu nie budzą wątpliwości co do swej wiarygodności. Sprawozdanie z przeprowadzonego pomiaru hałasu w sposób jasny i szczegółowy opisują sposób przeprowadzenia badań, charakterystykę otoczenia, lokalizację punktów pomiarowych, metodologię badań, użytą aparaturę. Powyższe uzasadniało wydanie przez organy decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu, na podstawie przepisu art. 115a ust. 1 p.o.ś. W tym miejscu wyjaśnić należy, że treść art. 115a ust. 1 p.o.ś., obliguje organ właściwy do wydania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu, w każdej sytuacji stwierdzenia ponadnormatywnej emisji. Przepis ten nie wskazuje bowiem na jakiekolwiek przesłanki umożliwiające odstąpienie od jego zastosowania. Przeprowadzony pomiar hałasu w tej sprawie stanowił wystarczającą podstawę do określenia decyzją dopuszczalnych norm hałasu dla skarżącego. Wskazać należy, że wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu ma jedynie charakter deklaratoryjny, z uwagi na fakt, iż dopuszczalne poziomy hałasu obowiązują na danym terenie z mocy prawa. Decyzja wydana na podstawie art. 115a u.p.o.ś. ma bowiem na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu, a to prowadzi do wniosku, że wystarczy jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu. Organ administracji prawidłowo uzasadnił w niniejszej sprawie zastosowanie art. 115 a ust. 4 p.o.ś., umożliwiającego organowi określenie wymagań mających na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu. Zastosowanie obowiązku wykonywania pomiarów emisji hałasu raz na dwa lata przy jednoczesnym zobowiązaniu do zastosowania rozwiązań ograniczających emisję hałasu poza terenem zakładu skutecznie zapobiegnie bowiem przyszłym przekroczeniom norm hałasu na działkach sąsiadujących z zakładem. Reasumując, w wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji, nie znalazły potwierdzenia zarzuty wniesionej skargi. Nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę