II SA/Bd 354/10

Dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi P. L. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. IISA/Bd 354/10 Uzasadnienie Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...], Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S., na podstawie Rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1442 ze zm.) oraz art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), uznała P. L. za niezdolnego, jako kandydata do zawodowej służby wojskowej, zaliczając go tym samym do kategorii "N". Jak wskazał w uzasadnieniu organ pierwszej instancji, P. L. za niezdolnego jako kandydata do zawodowej służby wojskowej uznany został na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych, w których stwierdzono podwyższone wartości poziomu bilirubiny w surowicy krwi. Organ podniósł, że stwierdzoną kategorię zastosował w drodze uznania, na podstawie §44 pkt 11rozporządzenia oraz wytycznych Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej zawarte w piśmie Nr [...] z dnia [...]. We wniesionym od powyższego orzeczenia odwołaniu, P. L. stwierdził, iż praca na stanowisku kancelisty nie ma związku z wydanym orzeczeniem. Odwołujący się wniósł ponadto o ponowne przeprowadzenie badań. Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., na podstawie Rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1442 ze zm.), art.5 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), § 3 ust. 4 Rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) oraz art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. Jak wskazano w uzasadnieniu, powód uznania P. L. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej stanowiła hiperbilirubinemia przewlekła ze stłuszczeniem i powiększeniem wątroby. Powyższe schorzenia stwierdzone zostały dwukrotnym badaniem poziomu bilirubiny całkowitej w surowicy krwi oraz bilirubiny bezpośredniej, a także badaniem USG jamy brzusznej, stwierdzającym powiększenie i stłuszczenie wątroby oraz stłuszczenie trzustki. Organ wskazał, że w związku z powyższym wybór kategorii został dokonany słusznie, bowiem warunki służby wojskowej, w tym wysiłek fizyczny oraz brak możliwości stosowania odpowiedniej diety mogą powodować nasilenia hiperbilirubinemii. Organ zauważył ponadto, że mimo, iż z grupą III orzeka się w sprawach żołnierzy służby nadterminowej, kryteria tej grupy ustalone zostały przede wszystkim dla żołnierzy zawodowych, zatem nie mogą być automatycznie stosowane w ocenie zdolności do służby wojskowej żołnierzy służby nadterminowej, ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, P. L. podniósł, iż podjął kroki w kierunku leczenia i zarejestrował się w Poradni Hepatologicznej. Skarżący załączył wyniki badań laboratoryjnych wykonanych w dniu [...], stwierdzających nieznaczny wzrost poziomu bilirubiny. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., z uwagi na zastosowanie podczas wydawania orzeczenia przepisów nieobowiazujących, wniosła o stwierdzenie nieważności orzeczenia będącego przedmiotem skargi. Jednocześnie organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygniecie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Jak wynika z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnośnie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania, kwestią bezsporną pozostaje fakt, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało w oparciu o przepisy nieobowiązujące. Rozstrzygające sprawę organy, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. oraz Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. błędnie, jako podstawę wydanych orzeczeń, przywołały przepisy nieobowiązującego w momencie orzekania Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1442 ze zm.). Tymczasem wskutek zmiany stanu prawnego, rozporządzenie wskazane wyżej zastąpione zostało przez rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. u. nr 15, poz. 80). Z uwagi na § 35 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010r. stanowiący, że akt wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (2 lutego 2010r.) z całą stanowczością zauważyć należy, że zarówno orzeczenie wydane przez organ pierwszej instancji, jak i organ wyższego stopnia, oparcie swe powinno znaleźć w przepisach nowoobowiązujących. Wskazać należy, iż w omawianej sprawie na błędnej podstawie prawnej rozstrzygnięcie oparły organy obu instancji. Warunkiem wydania prawidłowego aktu prawnego jest oparcie zawartego w nim rozstrzygnięcia na obowiązujących w chwili orzekania przepisach prawa. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisach nieobowiązujących, skutkować musi wyeliminowaniem orzeczenia dotkniętego taką wadą, jako nieważnego, z obrotu prawnego. Utrzymanie bowiem aktu opartego na przepisach, które utraciły moc, godziłoby w zasadę legalności, zwaną też inaczej zasadą praworządności, zawartą w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy działają administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumpcji oraz niewadliwe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego jak i procesowego. Organ stosujący prawo ustalić w związku z tym musi obowiązywanie przepisów, na które się powołuje, uzasadniając swą decyzję, co wprost wynika z art. 107 § 1 konstytuującego elementy decyzji administracyjnej. Z uwagi na wadliwość zakwestionowanego orzeczenia, polegającą na braku podstawy prawnej, Sąd nie mógł ustosunkować się do innych merytorycznych zarzutów zawartych w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji obowiązany jest uczynić to w oparciu o przepisy prawnie obowiązujące w dacie wydawania orzeczenia. Orzeczenie natomiast będące przedmiotem niniejszej skargi zostać musi, jako nieważne, wyeliminowane z obrotu prawnego, wobec czego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. W myśl art. 152 ustawy orzeczono, że akt będący przedmiotem skargi nie może zostać wykonany.