II SA/Bd 355/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-08-13
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniedbanie nieruchomości i jej zachwaszczenie, które może być spowodowane pracami budowlanymi prowadzonymi na części nieruchomości, stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej właścicielowi usunięcie chwastów z winy właściciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaniedbanie nieruchomości i jej zachwaszczenie stanowi formę degradacji gruntu, uzasadniającą nakaz usunięcia chwastów na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nawet jeśli prace budowlane utrudniały właścicielom działania, nie wyłącza to ich winy, zwłaszcza po zakończeniu prac i mimo wezwań organu do likwidacji chwastów.Stan faktyczny
Wójt Gminy nakazał G. i S. P. usunięcie chwastów z nieruchomości, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że działki skarżących są zachwaszczone, co doprowadziło do pogorszenia wartości użytkowych gruntów rolnych. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że w okresie od 2011 do 2012 roku nie dysponowali nieruchomością z powodu robót budowlanych prowadzonych na ich terenie, które zniszczyły pierwotną strukturę działek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia chwastów z nieruchomości oddala skargę.
II SA/Bd 355/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]2012 r. nr [...] Wójt Gminy [...], na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz art. 104, 107 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa), nakazał G. i S. P. (dalej jako: "skarżący"), współwłaścicielom nieruchomości położnych w miejscowości D., oznaczonych nr ewid. [...], usunięcie z nich chwastów poprzez przeprowadzenie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych (oprysków, skoszenia), w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji, ze wskazaniem, że niewykonanie nałożonego obowiązku będzie skutkowało wykonaniem zastępczym na koszt współwłaścicieli gruntów. Decyzji tej organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił zaś, że obowiązek zwalczania chwastów ciąży na użytkownikach gruntów rolnych, że występujące zachwaszczenie poprzez rozsiewające się nasiona przyczynia się do zachwaszczania gruntów sąsiednich, że przedmiotowe grunty stanowią grunty klasy RII i RIIIa, a także, że interes społeczny wyrażający się w potrzebie zapobieżenia degradacji gruntów sąsiednich oraz ochrony zdrowia w wyniku ich zachwaszczenia uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia [...]2012 r. (wpływ do organu [...]2012) skarżący wnieśli odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w całości oraz podkreślając, że nie zgadzają się z jej ustaleniami i nie wyrażają zgody na wejście na ich prywatny teren. Następnie pismem z dnia [...]2012 r. wystąpili do organu I instancji w trybie art. 111 § 1 kpa z wnioskiem o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia, wskazując, że jest ono niekompletne, gdyż nie odnosi się do żądania stron znajdującego się w całości materiałów sprawy.
Postanowieniem z dnia [...]2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania, podnosząc, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji rozpocznie swój bieg dopiero od dnia doręczenia stronom postanowienia w sprawie uzupełnienia lub odmowy uzupełnienia decyzji organu I instancji.
Postanowieniem z dnia [...]2012 r. Wójt Gminy [...] uzupełnił decyzję własną z dnia [...].2012 r. w zakresie uzasadnienia faktycznego.
Pismem z dnia [...].2013 r. skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]2012 r.,
Decyzją z dnia [...]2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że działki należące do skarżących są zachwaszczone, co zostało potwierdzone przez organ pierwszej instancji w trakcie przeprowadzonej wizji lokalnej i udokumentowane sporządzonymi fotografiami. W skutek zachwaszczenia tych działek i braku stosowania zabiegów agrotechnicznych, w tym mechanicznego i chemicznego zwalczania chwastów nastąpiło pogorszenie wartości użytkowych gruntów rolnych. Organ dodał, że nie można uznać, że do degradacji gruntów przez ich zachwaszczenie doszło bez winy skarżący, gdyż byli oni dwukrotnie wzywani do podjęcia stosownych działań agrotechnicznych, mających zapobiegać dalszej degradacji gruntu.
W dniu [...].2013 r. skarżący wnieśli do Sądu skargę na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której zwrócili uwagę na to, że w okresie od dnia [...].2011 r. do [...].2012 r. nie dysponowali nieruchomością, gdyż była ona na mocy decyzji Starosty [...] objęta terenem budowy podziemnych rurociągów. Podnieśli również, że organ I instancji zobligował ich do usunięcia chwastów i doprowadzenia nieruchomości do stanu pierwotnego po tym jak w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych z użyciem ciężkiego sprzętu zniszczona została struktura pierwotna terenu działek skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 134 § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie decyzji.
Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest nakaz usunięcia chwastów z nieruchomości. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 15 ust. 5 ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266; ze zm.), zgodnie z którym w razie wystąpienia z winy właściciela innych form degradacji gruntów, o których mowa w ust. 1, w tym również spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami, wójt, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. W razie niewykonania decyzji wójt zleca wykonanie zastępcze tych zabiegów na koszt właściciela gruntów, wykorzystując do czasu zwrotu kosztów wykonania zastępczego środki budżetu województwa, o których mowa w art. 22b ust. 1.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej należało przede wszystkim zbadać prawidłowość ustaleń organu, co do stanu w jakim znajduje się nieruchomość, a więc czy jest faktycznie zachwaszczona oraz co do tego czy można uznać, że doszło do degradacji gruntu.
Stwierdzić należy w związku z tym, że z dołączonych do akt administracyjnych zdjęć nieruchomości skarżących jednoznacznie wynika, że należące działki te są zaniedbane i gęsto porośnięte chwastami. Skarżący w toku postępowania nie zakwestionowali zresztą ustaleń organu co do stanu ich nieruchomości.
Jak trafnie stwierdziły organ obu instancji brak ochrony gruntu przed chwastami jest jedną z form jego degradacji i uzasadnia stosowanie nakazów określonych w przepisie art. 15 ust. 5 cyt. ustawy. Za taką kwalifikacją przemawiać może w szczególności treści wyżej wskazanego przepisu art. 15 ust. 5 cyt. ustawy, w którym przywołuje się naruszenie przepisów dotyczących ochrony roślin przed chwastami jako jeden z rodzajów degradacji gruntu.
Wskazać należy, że na mocy art. 15 omawianej ustawy obowiązek zapobiegania degradacji gruntu ciąży na właścicielu gruntu. O tym czy organ nakaże właścicielowi gruntu wykonanie odpowiednich zabiegów decyduje to czy zostanie on uznany za winnego pogorszenia się stanu gruntu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że o winie strony będziemy mogli mówić wtedy, gdy będzie można jej postawić zarzut obiektywnej lub subiektywnej niewłaściwości zachowania.
Skarżący twierdzą, że nie można uznać ich za winnych degradacji gruntu, z uwagi na to, że decyzją Starosty [...] z dnia [...]2011 r., ograniczono ich prawo w zakresie dysponowania przedmiotową nieruchomością, zobowiązując ich do udostępnienia nieruchomość [...] Kopalniom [...] (dalej jako: "spółka") w celu wykonania remontu rurociągu wody przemysłowej.
Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości przez skarżących (a raczej tylko jej części) nie oznacza, że skarżący byli pozbawieni władania nieruchomością i że nie mogli przeprowadzać na niej żadnych prac, w tym oprysków lub koszenia chwastów. Z decyzji Starosty wynika, że nakaz zawarty w jego decyzji z dnia [...]2011 r. miał na celu umożliwienie Spółce wstępu na nieruchomość skarżących w celu wykonania czynności związanych z remontem i konserwacją rurociągu, a udostępnienie nieruchomości dotyczyło tylko pasa gruntu o szerokości [...] m wzdłuż dwóch nitek rurociągu. Nawet gdyby prowadzone prace utrudniały prowadzenie przez skarżących zabiegów agrotechnicznych na gruncie, to należy mieć na uwadze, że prace te zostały zakończone przez Spółkę w [...] 2012 r. Po ustaniu prac skarżący mogli bez żadnych przeszkód przeprowadzać niezbędne zabiegi na gruncie.
Również argument o braku poinformowania skarżących o zakończeniu prac remontowych przez Spółkę na ich nieruchomości nie wyłącza winy skarżących doprowadzenia do degradacji gruntów. Należy mieć na uwadze bowiem, że zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości w celach konserwacyjno-remontowych ma charakter czasowy i w niniejszej sprawie wydano je na 6 m-cy licząc od dnia wydania decyzji. Po upływie wyżej wskazanego okresu skarżący mogli zatem przeprowadzić zabiegi odchwaszczania grunt bez obaw, że spowodują utrudnienia w pracach remontowych Spółki.
Uwzględniając powyższe, a także fakt, że skarżący, mimo otrzymania od organu wezwania z dnia [...].2012 r. do likwidacji chwastów na swoich działkach, nie podjęli żadnych działań w tym przedmiocie, stwierdzić należy, że organ I instancji zasadnie nałożył na skarżących obowiązek usunięcia chwastów z nieruchomości.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło